Mwyalchen

Oddi ar Wicipedia
Jump to navigation Jump to search
Mwyalchen
Turdus merula
Iâr Mwyalchen
Statws cadwraeth
Dosbarthiad gwyddonol
Teyrnas: Animalia
Ffylwm: Chordata
Dosbarth: Aves
Urdd: Passeriformes
Teulu: Turdidae
Genws: Turdus[*]
Rhywogaeth: Turdus merula
Enw deuenwol
Turdus merula
Dosbarthiad y rhywogaeth

Mae'r Fwyalchen (Turdus merula) yn aelod o deulu'r Turdidae. Mae'n aderyn cyffredin ac adnabyddus trwy Ewrop a rhan sylweddol o Asia ac yn debyg iawn i Fwyalchen y mynydd.

Mae'r Fwyalchen rhwng 23.5 a 29 cm o hyd. Gellir adnabod y ceiliog yn hawdd oddi wrth y plu du, heb unrhyw liw arall, pig melyn a modrwy felen o gwmpas y llygad. Mae'r iâr a'r adar ieuainc yn frown. Gellir clywed y ceiliog yn canu cyn ac yn ystod y tymor nythu; ambell dro gall ddynwared cân adar eraill neu ryw swn arall sydd i'w glywed yn yr ardal.

Nid yw'n aderyn mudol yn y rhannau hynny lle nad yw'r gaeafau yn oer iawn, ond mae adar o'r rhannau oerach yn symud tua'r de neu tua'r gorllewin. Nid yw'n aderyn sy'n casglu mewn heidiau mawr fel rheol.

Oherwydd ei fod yn aderyn adnabyddus a phoblogaidd, mae'r Fwyalchen wedi ei ollwng yn fwriadol mewn nifer o rannau o'r byd. Ystyrir yr aderyn yn broblem yn Awstralia a Seland Newydd gan ei fod yn cystadlu ag adar brodorol.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn T. merula, sef enw'r rhywogaeth (ar ôl ei ysgrifennu'r cyfeiriad cyntaf ato yn y testun yn llawn yn ôl confensiwn).[1]


Teulu[golygu | golygu cod y dudalen]

Mae'r mwyalch yn perthyn i deulu'r Brychion (Lladin: Turdidae). Dyma aelodau eraill y teulu:

Rhestr Wicidata:


rhywogaeth enw tacson delwedd
Brych bronwyn Turdus amaurochalinus
Turdus amaurochalinus-2.jpg
Brych coesgoch Turdus plumbeus
Turdus plumbeus in Dominica-a01a.jpg
Brych crafog Psophocichla litsitsirupa
Psophocichla litsitsirupa (Etosha).jpg
Brych Chiguanco Turdus chiguanco
Chiguanco Thrush RWD5.jpg
Brych gwyrddfelyn Turdus olivaceus
Turdus olivaceus00.jpg
Brych gyddfwyn y dwyrain Turdus albicollis
Turdus albicollis.jpg
Brych Kurrichane Turdus libonyana
Turdus libonyana.jpg
Brych llygadwyn Jamaica Turdus jamaicensis
White-eyed Thrush RWD.jpg
Brych mawr Turdus fuscater
GreatThrush.jpg
Brych Taita Turdus helleri
Brych Tickell Turdus unicolor
MerulaUnicolorGould.jpg
Brych Yemen Turdus menachensis
Brych yr ynysoedd Turdus poliocephalus
Island Thrush.jpg
Mwyalch dorchwen Turdus albocinctus
White-collared Blackbird (Male) I IMG 7377.jpg
Robin gefnwinau Turdus rufopalliatus
Turdus rufopalliatus.jpg
Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Llên[golygu | golygu cod y dudalen]

Englyn i'r Fwyalchen gan T. Llew Jones

Ba artist â chân bertach - hwyr denor

Du ei ŵn fel mynach.

Dyma gerddor rhagorach

Na Johann Sebastian Bach.

Mwyalchen yn codi teulu[golygu | golygu cod y dudalen]

Cofnod mewn lluniau a geir isod o fwyalchen yn codi teulu ar wal gefn wrth dŷ yn Llandudno ac roedd yn anarferol o ddof![2]

Gweler hefyd[golygu | golygu cod y dudalen]

Cyfeiriadau[golygu | golygu cod y dudalen]

  1. Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.
  2. Gwaith Gareth Pritchard

Cysylltiadau allanol[golygu | golygu cod y dudalen]

Comin Wikimedia
Mae gan Gomin Wikimedia
gyfryngau sy'n berthnasol i: