Morel pen bys

Oddi ar Wicipedia
Jump to navigation Jump to search
Morel pen bys
Verpa conica

Verpa conica by Ron Pastorino.jpg

Dosbarthiad gwyddonol
Teyrnas: Fungi
Dosbarth: Ascomycota
Urdd: Pezizales
Teulu: Morchellaceae
Genws: Verpa[*]
Rhywogaeth: Verpa conica
Enw deuenwol
Verpa conica

Math a rhywogaeth o ffwng yn nheulu'r Morchellaceae yw'r Morel pen bys (Lladin: Verpa conica; Saesneg: Thimble Morel).[1] Y 'Morelau' yw'r enw ar lafar ar y grwp mae'r ffwng yma'n perthyn iddo, ond nid yw'n derm gwyddonol. Bathiad o'r Almaeneg yw 'Morel' (neu 'Morchella'); yr hen enw ar y rhywogaeth hon oedd Phallus conicus (Otto Friedrich Müller; 1775) Mae'r teulu Morchellaceae yn gorwedd o fewn urdd y Pezizales.

Mae'r rhywogaeth hon o ffwng i'w chael yn Ewrop a Gogledd America. O ran siâp, disgrifir y capan, neu gap y fadarchen fel un ovate mushroom cap. Gelwir y rhan oddi tan y capan yn hadbilen (neu'n 'hymeniwm') a cheir sawl math: arwyneb llyfn, tegyll, chwarennau (tyllau bychan), rhychau ayb; mae gan y fadarchen hon yr hyn a elwir yn: gleba.

Ffyngau[golygu | golygu cod y dudalen]

Credir fod rhwng 2.2 a 3.8 miliwn o wahanol rywogaethau o ffwng, a'u bod yn perthyn yn nes at grwp yr anifeiliaid nag at blanhigion.[2] Gelwir yr astudiaeth o ffwng yn "feicoleg", sy'n dod o'r Groeg μύκης (mykes) sef 'madarchen'. Mae tua 120,000 o'r rhain wedi'u disgrifio gan naturiaethwyr megis Carolus Linnaeus, Christiaan Hendrik Persoon ac Elias Magnus Fries. Oherwydd mai prin iawn yw gwybodaeth gwyddonwyr am y pwnc hwn, mae tacson y ffyngau'n newid o ddydd i ddydd.[3] Credir bod oddeutu 20,000 o rywogaethau o ffyngau yng ngwledydd Prydain.

Aelodau eraill o deulu'r Morchellaceae[golygu | golygu cod y dudalen]

Mae gan Morel pen bys ambell aelod arall yn y teulu hwn, gan gynnwys y canlynol:

Rhestr Wicidata:


rhywogaeth enw tacson delwedd
Morchella ambigua Morchella ambigua
Morchella anatolica Morchella anatolica
Morchella Anatólica.jpg
Morchella angusticeps Morchella angusticeps
Morchella elata 83497.jpg
Morchella bicostata Morchella bicostata
Morchella conica Morchella conica
Morchella conica 1 beentree.jpg
Morchella costata Morchella costata
Morchella costata 01.jpg
Morchella semilibera Morchella semilibera
Coloured Figures of English Fungi or Mushrooms - t. 238.png
Morchella spongiola Morchella spongiola
2013-03-03 Morchella spongiola Boud 313943.jpg
Morel cyffredin Morchella esculenta
Morchella esculenta 300405.jpg
Morel du Morchella elata
Morchella elata Spitzmorchel Morchella conica.jpg
Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd[golygu | golygu cod y dudalen]

Cyfeiriadau[golygu | golygu cod y dudalen]

  1. Gwefan y Bywiadur; CELl, lle ceir enwau safonol Cymraeg. Adalwyd 21 Chwefror 2020.
  2. Erthygl Fungal Diversity Revisited: 2.2 to 3.8 Million Species gan Hawksworth DL ac Lücking R yn y dyddlyfr Microbiology Spectrum, cyfrol 5, rhif 4, tud. 79–95. Cyhoeddwyd Gorffennaf 2017; Microbiology Spectrum; isbn=978-1-55581-957-6
  3. Gwefan palaeos.com; adalwyd 21 Chwefror 2020.
Safonwyd yr enw Morel pen bys gan un o brosiectau . Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran Bywiadur, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.