Menter Cyfeillion Israel
 | |
| Enghraifft o: | sefydliad rhyngwladol  |
|---|---|
| Dechrau/Sefydlu | 2010 |
| Sylfaenydd | Carlos Bustelo |
| Pencadlys | Madrid |
| Gwladwriaeth | Sbaen |
| Gwefan | http://www.friendsofisraelinitiative.org |
| Dynodwyr | |
| Freebase | /M/0cc55lp |
Mae Menter Cyfeillion Israel (Friends of Israel Initiative; FOII) yn ymdrech ryngwladol, i "geisio gwrthweithio'r ymdrechion i ddad-gyfreithloni Gwladwriaeth Israel a'i hawl i fyw mewn heddwch o fewn ffiniau diogel ac amddiffynadwy". Sefydlwyd y corff hwn gan gyn Brif Weinidog Sbaen José María Aznar yn 2010.[1]
Hanes
[golygu | golygu cod]
Cyd-sefydlwyd Menter Cyfeillion Israel (FOII) gan gyn-Lysgennad Gweriniaethol yr Unol Daleithiau i'r Cenhedloedd Unedig, John Bolton, cyn-Lywydd Senedd yr Eidal, Marcello Pera, cyn-Lywydd Gweriniaeth Tsiec, Václav Havel, cyn-Lywydd Periw, Alejandro Toledo, a'r biliwnydd, Robert Agostinelli, ac o Blaid Geidwadol Prydain, cyn Brif Weinidog Gogledd Iwerddon David Trimble.[2]
Ar 19 Gorffennaf 2010 lansiwyd Cyfeillion Irael yn Nhŷ’r Cyffredin yn y DU, cyfarfod a noddwyd gan Gymdeithas Henry Jackson a’r AS Robert Halfon.[3][4]
Cyfarfu Cyfeillion Israel â'r Arlywydd Shimon Peres yng Ngorffennaf 2011 yn Beit HaNassi yn Jerwsalem. Cynhaliodd yr Arlywydd gyfarfod gwaith gyda'r FII a chyflwynodd drosolwg o'r sefyllfa yn Israel a'r rhanbarth yn gyffredinol.[5]
Gwleidyddion o Gymru sydd â chysylltiad gyda Chyfeillion Israel
[golygu | golygu cod]| Enw | Swydd | Crynodeb o'r cysylltiad | Arian a dderbyniwyd | Ffynhonnell |
|---|---|---|---|---|
| Darren Millar | Aelod Senedd Cymru (Ceidwadwyr, Gorllewin Clwyd) | Aelod o Conservative Friends of Israel (CFI); arweiniodd ddirprwyaeth gyntaf CFI gyda Cheidwadwyr Cymreig eraill i Israel a'r Lan Orllewinol yn haf 2017; lansiodd Wales Friends of Israel yn y Senedd; ymwelodd ag Israel yn Ebrill 2024 (European Leadership Network) ac yn Hydref 2025 (Llysgenhadaeth Israel yn Llundain) | Costau teithiau heb eu datgelu'n llawn; taith Ebrill 2024 a dalwyd gan European Leadership Network; taith Hydref 2025 a dalwyd gan Lysgenh-adaeth Israel yn Llundain | [6] |
| Alex Davies-Jones | AS San Steffan (Llafur, Pontypridd) | Aelod amlwg o Labour Friends of Israel (LFI); rhan o ddirprwyaeth LFI i Israel Chwefror 2023; cyfarfu â Phennaeth Gwasanaeth Cudd-wybodaeth Israel (Mossad) ac Arlywydd Israel Isaac Herzog | £2,300 gan LFI (hedfan, llety, prydau bwyd) ar gyfer ymweliad 5–9 Chwefror 2023 | [10] |
| Stephen Crabb | AS San Steffan (Ceidwadwyr, Preseli Penfro) | Rhan o ddirprwyaeth "solidarity" CFI i Israel yn ystod rhyfel Gaza; cyfarfu ag Arlywydd Israel Isaac Herzog; staff ei swyddfa hefyd wedi derbyn cyllid gan Israel | Rhan o gyfanswm o £19,857 a wariwyd ar naw AS Ceidwadol | [12] |
| Nia Griffith | AS San Steffan (Llafur, Llanelli) | Staff ei swyddfa wedi derbyn cyllid gan Weinyddiaeth Materion Tramor Israel i ymweld â'r wlad yn 2018 | Heb ei ddatgelu (staff swyddfa yn unig, nid yr AS ei hun) | [13] |
| Chris Bryant | AS San Steffan (Llafur, Rhondda ac Ogwr) | Aelod o Labour Friends of Israel a Labour Friends of Palestine ar yr un pryd; derbyniodd gyllid am daith ffeithiol i Israel a thiriogaethau Palesteinaidd, Mawrth 2016 | £1,800 gan LFI a £75 gan Weinyddiaeth Materion Tramor Israel | [14] |
| Alun Michael | Cyn-AS San Steffan (Llafur) / Cyn-Arweinydd Llafur Cymru / Cyn-Ysgrifennydd Gwladol Cymru | Aelod o Labour Friends of Israel fel cyn-Arweinydd Llafur Cymru | Heb ei ddatgelu | [15] |
Nodyn: Nid oes unrhyw aelod o Blaid Cymru na'r Blaid Werdd wedi'i gysylltu â Chyfeillionyn ôl y ffynonellau sydd ar gael. Rhwng 1999 a Chwefror 2026 roedd LFI wedi ariannu ASau i ymweld ag Israel dros 50 o weithiau, gyda chyfanswm o dros £280,000 i ASau Llafur yn unig — mae'n bosibl bod rhagor o ASau Cymreig yn y niferoedd hynny nad ydynt wedi'u nodi'n benodol, uchod.
Beirniadaeth a honiadau
[golygu | golygu cod]Mae beirniadaeth o rwydweithiau eiriolaeth o blaid Israel fel Menter Cyfeillion Israel wedi canolbwyntio'n gyffredinol ar eu rôl mewn lobïo, negeseuon strategol, a dylanwad geo-wleidyddol yn Ewrop a Gogledd America. Mae dadansoddwyr ac adroddiadau ymchwiliol wedi disgrifio sefydliadau o'r fath fel rhan o ecosystemau eiriolaeth ehangach sy'n hyrwyddo safbwyntiau polisi o blaid Israel, ac yn llunio naratifau cyhoeddus gwrth-Arabaidd o amgylch polisi'r Dwyrain Canol.
Ceir honiadau fod cysylltiadau rhwng Cyfeillion Israel ag adran cudd-wybodaeth Israel a ffigurau fel Jeffrey Epstein.
Yn ôl gwefan NGO Report (Teitl: Blacklisted NGOs):
| “ |
Mae [rhai] beirniaid yn dadlau bod y grwpiau hyn yn hyrwyddo dehongliad rhagfarnllyd o wleidyddiaeth y Dwyrain Canol. Yn aml, mae eu heiriolaeth yn lleihau neu'n diystyru adroddiadau rhyngwladol ar weithredoedd milwrol Israel, polisïau meddiannu tiroedd y Palesteiniaid ac ehangu aneddiadau Israelaidd yn y tiroedd a feddianwyd ganddi. Drwy ganolbwyntio ar ddiogelwch Israel ac anwybyddu torri hawliau dynol, mae Cyfeillion Israel a'i debyg, yn cyfrannu at bortread unochrog o'r gwrthdaro er mwyn amddiffyn buddiannau gwladwriaeth Israel. Ar ben hynny, mae'r diffyg tryloywder ariannol ynghyd â chydlynu â rhwydweithiau allanol o blaid Israel yn codi pryderon moesegol...[16] |
” |
Sefydlwyr
[golygu | golygu cod]Un ferch yn unig a wahoddwyd i ffurfio'r mudiad:
- José María Aznar, cyn Brif Weinidog Sbaen
- George Weigel, Uwch Gymrawd Canolfan Moeseg a Pholisi Cyhoeddus
- Robert Agostinelli, sylfaenydd Grŵp Rhône
- Alejandro Toledo, cyn-Arlywydd Periw
- Václav Havel, cyn-Arlywydd y Weriniaeth Tsiec
- Marcello Pera, cyn-Lywydd Senedd yr Eidal
- David Trimble, cyn Brif Weinidog Gogledd Iwerddon ac enillydd Gwobr Heddwch Nobel
- Andrew Roberts, hanesydd
- John R. Bolton, Llysgennad yr Unol Daleithiau
- Carlos Bustelo, cyn Weinidog Diwydiant Sbaen
- Fiamma Nirenstein, Is-lywydd Pwyllgor Materion Tramor Siambr Dirprwyon yr Eidal
- George Weidenfeld, cyhoeddwr ac aelod o Dŷ'r Arglwyddi
Cyfeiriadau
[golygu | golygu cod]- ↑ "Friends of Israel Initiative website". Friends of Israel Initiative. Cyrchwyd 22 Mehefin 2010.
- ↑ "Aznar, Trimble to launch new pro-Israel project. 'Friends of Israel'". Jerusalem Post. May 31, 2010. Archifwyd o'r gwreiddiol ar 17 Mehefin 2010.
- ↑ "The Friends of Israel Initiative was launched to a rapturous reception at the British Parliament on Monday, July 19". Friends of Israel Initiative. 19 Gorffennaf 2010. Archifwyd o'r gwreiddiol ar 31 July 2010. Cyrchwyd 8 Awst 2010.
- ↑ "Friends of Israel Initiative - speeches". Henry Jackson Society. 19 July 2010. Archifwyd o'r gwreiddiol ar 24 Tachwedd 2010. Cyrchwyd 8 August 2010.
- ↑ President Peres hosts delegation from Friends of Israel Initiative Israeli Ministry of Foreign Affairs. 14 July 2010 Error in Webarchive template: URl gwag.
- ↑ business.senedd.wales
- ↑ darrenmillar.wales
- ↑ darrenmillar.wales
- ↑ cfoi.co.uk
- ↑ publications.parliament.uk
- ↑ voice.cymru
- ↑ declassifieduk.org
- ↑ www.declassifieduk.org
- ↑ publications.parliament.uk
- ↑ liquisearch.com
- ↑ [https://ngoreport.org/the-european-parliament-pro-israel-mep-groups-lobbying-without-oversight-in-brussels/?utm_source=chatgpt.com ngoreport.org; adalwyd 17 Chwefror 2026.