Marchog sbeislyd

Oddi ar Wicipedia
Jump to navigation Jump to search
Marchog sbeislyd
Tricholoma matsutake

Matsutake.jpg

Dosbarthiad gwyddonol
Teyrnas: Fungi
Dosbarth: Basidiomycota
Urdd: Agaricales
Teulu: Tricholomataceae
Genws: Tricholoma[*]
Rhywogaeth: Tricholoma matsutake
Enw deuenwol
Tricholoma matsutake

Math a rhywogaeth o ffwng yn nheulu'r Tricholomataceae yw'r Marchog sbeislyd (Lladin: Tricholoma matsutake; Saesneg: Spicy Knight).[1] 'Y Marchogion' yw'r enw ar lafar ar y grwp mae'r ffwng yma'n perthyn iddo, ond nid yw'n derm gwyddonol. Fel y marchog, mae'r fadarchen hon yn tyfu'n dalsyth. Mae'r teulu Tricholomataceae yn gorwedd o fewn urdd yr Agaricales.


Lliw sborau'r fadarchen hon yw gwyn. O ran siâp, disgrifir y capan, neu gap y fadarchen fel un amgrwm. Gelwir y rhan oddi tan y capan yn hadbilen (neu'n 'hymeniwm') a cheir sawl math: arwyneb llyfn, tegyll, chwarennau (tyllau bychan), rhychau ayb; mae gan y fadarchen hon yr hyn a elwir yn: tegyll. O ran y broses o gymeryd maeth, fe'i disgrifir fel mycorhisa.

Ffyngau[golygu | golygu cod y dudalen]

Credir fod rhwng 2.2 a 3.8 miliwn o wahanol rywogaethau o ffwng, a'u bod yn perthyn yn nes at grwp yr anifeiliaid nag at blanhigion.[2] Gelwir yr astudiaeth o ffwng yn "feicoleg", sy'n dod o'r Groeg μύκης (mykes) sef 'madarchen'. Mae tua 120,000 o'r rhain wedi'u disgrifio gan naturiaethwyr megis Carolus Linnaeus, Christiaan Hendrik Persoon ac Elias Magnus Fries. Oherwydd mai prin iawn yw gwybodaeth gwyddonwyr am y pwnc hwn, mae tacson y ffyngau'n newid o ddydd i ddydd.[3] Credir bod oddeutu 20,000 o rywogaethau o ffyngau yng ngwledydd Prydain.

Aelodau eraill o deulu'r Tricholomataceae[golygu | golygu cod y dudalen]

Mae gan Marchog sbeislyd ambell aelod arall yn y teulu hwn, gan gynnwys y canlynol:

Rhestr Wicidata:


rhywogaeth enw tacson delwedd
Clitocybe acromelalga Clitocybe acromelalga
Clitocybe amoenolens Clitocybe amoenolens
Clitocybe clavipes Clitocybe clavipes
Clitocybe.clavipes2.-.lindsey.jpg
Clitocybe dealbata Clitocybe dealbata
Clitocybe dealbata 1.jpg
Clitocybe diatreta Clitocybe diatreta
2007-09-22 Clitocybe diatreta.jpg
Clitocybe sinopica Clitocybe sinopica
Clitocybe Sinopica.JPG
Twmffat/twndish anis Clitocybe odora
Clitocybe-odora.jpg
Twmffat/twndish blodiog Clitocybe vibecina
Clitocybe.vibecina.-.lindsey.jpg
Twmffat/twndish deildrig Clitocybe phyllophila
Clitocybe phyllophila 20121111wa.JPG
Twmffat/twndish niwl Clitocybe nebularis
Clitocybe Nebularis.JPG
Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd[golygu | golygu cod y dudalen]

Cyfeiriadau[golygu | golygu cod y dudalen]

  1. Gwefan y Bywiadur; CELl, lle ceir enwau safonol Cymraeg. Adalwyd 21 Chwefror 2020.
  2. Erthygl Fungal Diversity Revisited: 2.2 to 3.8 Million Species gan Hawksworth DL ac Lücking R yn y dyddlyfr Microbiology Spectrum, cyfrol 5, rhif 4, tud. 79–95. Cyhoeddwyd Gorffennaf 2017; Microbiology Spectrum; isbn=978-1-55581-957-6
  3. Gwefan palaeos.com; adalwyd 21 Chwefror 2020.
Safonwyd yr enw Marchog sbeislyd gan un o brosiectau . Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran Bywiadur, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.