Madarch gwridog y coed

Oddi ar Wicipedia
Jump to navigation Jump to search
Madarch gwridog y coed
Agaricus silvaticus

Agasil0big.jpg

Dosbarthiad gwyddonol
Teyrnas: Fungi
Dosbarth: Basidiomycota
Urdd: Agaricales
Teulu: Agaricaceae
Genws: Agaricus[*]
Rhywogaeth: Agaricus silvaticus
Enw deuenwol
Agaricus silvaticus
Schaeff. (1774)

Math a rhywogaeth o ffwng yn nheulu'r Agaricaceae yw'r Madarch gwridog y coed (Lladin: Agaricus silvaticus; Saesneg: Blushing Wood Mushroom).[1] 'Y Madarch Maes' yw'r enw ar lafar ar y grwp mae'r ffwng yma'n perthyn iddo, ond nid yw'n derm gwyddonol. Mae 'maes' yma'n cyfeirio at leoliad y ffwng, sef tir agored, cae fel arfer. Mae'r teulu Agaricaceae yn gorwedd o fewn urdd yr Agaricales.

Defnyddir y ffwng hwn wedi'i goginio mewn bwydydd a gellir ei fwyta'n amrwd.

Mae'r rhywogaeth hon o ffwng i'w chael yn Ewrop.

Ffyngau[golygu | golygu cod y dudalen]

Credir fod rhwng 2.2 a 3.8 miliwn o wahanol rywogaethau o ffwng, a'u bod yn perthyn yn nes at grwp yr anifeiliaid nag at blanhigion.[2] Gelwir yr astudiaeth o ffwng yn "feicoleg", sy'n dod o'r Groeg μύκης (mykes) sef 'madarchen'. Mae tua 120,000 o'r rhain wedi'u disgrifio gan naturiaethwyr megis Carolus Linnaeus, Christiaan Hendrik Persoon ac Elias Magnus Fries. Oherwydd mai prin iawn yw gwybodaeth gwyddonwyr am y pwnc hwn, mae tacson y ffyngau'n newid o ddydd i ddydd.[3] Credir bod oddeutu 20,000 o rywogaethau o ffyngau yng ngwledydd Prydain.

Aelodau eraill o deulu'r Agaricaceae[golygu | golygu cod y dudalen]

Mae gan Madarch gwridog y coed ambell aelod arall yn y teulu hwn, gan gynnwys y canlynol:

Rhestr Wicidata:


rhywogaeth enw tacson delwedd
Ambarelo'r bwgan Macrolepiota procera
Macrolepiota-procera.jpg
Cap inc Coprinopsis atramentaria
Coprinopsis atramentaria 3 - Lindsey.jpg
Cap inc aflêr Coprinus comatus
Coprinus comatus.jpg
Cap inc claerwyn Coprinus niveus
Schneeweisse Tintlinge.jpg
Cap inc troed ysgyfarnog Coprinopsis lagopus
Hasenpfote Coprinopsis lagopus.jpg
Macrolepiota excoriata Macrolepiota excoriata
Ackerschirmpilz-1.jpg
Macrolepiota konradii Macrolepiota konradii
Macrolepiota procera P20.jpg
Parasol main Macrolepiota mastoidea
Macrolepiota mastoidea 01.JPG
Pertyn brych Echinoderma asperum
Lepiota aspera 2011-09-03.jpg
Termitomyces albuminosus Macrolepiota albuminosa
石林县的鸡枞01.jpg
Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd[golygu | golygu cod y dudalen]

Cyfeiriadau[golygu | golygu cod y dudalen]

  1. Gwefan y Bywiadur; CELl, lle ceir enwau safonol Cymraeg. Adalwyd 21 Chwefror 2020.
  2. Erthygl Fungal Diversity Revisited: 2.2 to 3.8 Million Species gan Hawksworth DL ac Lücking R yn y dyddlyfr Microbiology Spectrum, cyfrol 5, rhif 4, tud. 79–95. Cyhoeddwyd Gorffennaf 2017; Microbiology Spectrum; isbn=978-1-55581-957-6
  3. Gwefan palaeos.com; adalwyd 21 Chwefror 2020.
Safonwyd yr enw Madarch gwridog y coed gan un o brosiectau . Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran Bywiadur, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.


Gofal!

Er bod rhai madarch yn fwytadwy, mae eraill yn fwytadwy gan rai pobl ond yn wenwyn i eraill!
Gall corff rhai bobl adweithio'n ddifrifol i rai 'madarch bwytadwy'! Mynwch gyngor gan arbenigwr cyn profi unrhyw fadarch gwyllt.