MDMA

Oddi ar Wicipedia
Neidio i: llywio, chwilio
MDMA
MDMA animation.gif
MDMA.png
Data cyffredinol
Màs 193.110279±0 Uned dalton edit this on wikidata
Fformiwla gemegol C₁₁h₁₅no₂ edit this on wikidata
Dynodwyr
SMILES Cc(cc1=cc2=c(c=c1)oco2)nc edit this on wikidata
Freebase /M/02qpq edit this on wikidata
CAS 42542-10-9 edit this on wikidata
PubChem CID 1615 edit this on wikidata
ChEBI 1391 edit this on wikidata
InChI 1S/c11h15no2/c1-8(12-2)5-9-3-4-10-11(6-9)14-7-13-10/h3-4,6,8,12h,5,7h2,1-2h3 edit this on wikidata
ChEMBL Chembl43048 edit this on wikidata
ChemSpider 1556 edit this on wikidata
UNII Ke1sen21rm edit this on wikidata
KEGG C07577 edit this on wikidata
Llawlyfr Ligand 4574 edit this on wikidata
Cofrestr Beilstein 158675 edit this on wikidata
Drugbank 01454 edit this on wikidata
HMDB Hmdb41931 edit this on wikidata
Quora Mdma edit this on wikidata
IEDB Epitope 178091 edit this on wikidata
Arall
Commons page Ffeiliau perthnasol ar Gomin Wicimedia
Methylenedioxymethamphetamine

Mae MDMA (3,4-methylenedioxy-N-methamphetamine), sy'n cael ei adnabod yn aml fel ecstasi (neu wrth y talfyriadau E, X, neu XTC), yn aelod rhannol-synthetig o deulu'r amffetamin o gyffuriau seicoweithredol[1], yn îs-ddosbarth o'r ffenethylaminiaid.

Mae effeithiau arbrofol MDMA yn cyd-fynd a'r effeithiau a geir o'r rhan fwyaf o gyffuriau seicadelig. Caiff ei ystyried yn wahanol i gyffuriau eraill am ei fod yn creu awydd i glosio at bobl eraill a lleihad mewn teimladau o ofn a phryder. Mae'r effeithiau hyn wedi arwain at rai pobl i awgrymu efallai fod gan y cyffur fanteision therapiwtig i rai unigolion.

Cyn i ecstasi gael ei wneud yn sylwedd rheoledig, defnyddiwyd MDMA i gynorthwyo seicotherapi ond prin yw'r dogfennaeth o ganlyniadau hyn. Fodd bynnag, mae MDMA yn anghyfreithlon ymhob gwlad yn y byd o dan gytundeb yr Cenhedloedd Unedig, a gellir dwyn achos llys yn erbyn unrhyw un sy'n ei gynhyrchu, ei werthu neu sydd a'r cyffur yn eu meddiant.[2] MDMA yw un o'r cyffuriau anghyfreithlon a ddefnyddir fwyaf yn y byd [3] a chaiff ei ddefnyddio mewn ystod o amgylchiadau cwbl wahanol i ddefnydd gwreiddiol y cyffur ym myd seicotherapi. Yn aml, cysylltir ei ddefnydd a'r diwylliant "rave" a'r mathau o gerddoriaeth sy'n gysylltiedig â hynny.

Ceir cryn anghydweld ym myd gwyddoniaeth, meddygaeth a chylchoedd polisïau cyffuriau ynglyn â pheryglon MDMA, yn enwedig y posibilrwydd o ddifrod niwrowenwynig i system nerfol canolog y corff. Mae nifer o awdurdodau rheolaethol mewn sawl lleoliad ledled y byd wedi caniatau astudiaethau lle rhoir MDMA i bobl er mwyn gweld ei botensial therapiwtig, neu yn amlach, er mwyn cael gweld ei brif effeithiau.[4]

Effeithiau[golygu | golygu cod y dudalen]

Effeithiau byr-dymor[golygu | golygu cod y dudalen]

Mae prif effeithiau cymryd MDMA yn gymharol gyson a gellir darogan ei effeithiau ymysg defnyddwyr.[5][6][7] Mae'r effeithiau mwyaf cyffredin yn cynnwys:

  • Ewfforia
  • Llai a ddrwgdeimlad ac ansicrwydd
  • Teimladau mwy agos at bobl eraill
  • Teimladau o empathi at eraill
  • Y gallu i drafod materion dadleuol yn ddi-ffwdan
  • Teimlad cryf o heddwch mewnol a hunan-dderbyniad
  • Teimlad o fewnwelediad ac eglurder meddyliol
  • Dwyshad yn y synhwyrau, yn enwedig propriodderbyniaeth, clywed a chyffwrdd
  • Llai o archwaeth bwyd
  • Dargadwedd troethol
  • Mydriasis - (ymledu abnormal o gannwyll y llygad)
  • Mwy o egni corfforol
  • Cynnydd yn nghyfradd y galon a phwysau gwaed
  • Cynnydd yn nhymheredd y corff

Gall effeithiau eraill gynnwys:

  • Dirywiad yn y cof tymor byr
  • Trisma - (yr ên yn cloi)
  • Bruxia - (rhincian dannedd na ellir ei reoli)
  • Nystagmus (symudiadau llygaid cyflym, na ellir eu rheoli)
  • Sawl awr o aflonydd-dra ar ôl yr effeithiau cychwynnol, weithiau gyda theimlad o ewfforia parhaus
  • Cyfnod o iselder cyffredinol ar ôl yr effeithiau cychwynnol, sydd gan amlaf yn dod i ben o fewn ychydig ddyddiau.
  • Golwg ychydig yn aneglur ar ôl yr effeithiau cychwynnol, sydd gan amlaf yn dod i ben ar ôl rhai dyddiau.

Mae'r siawns o gymhlethdodau difrifol yn cynyddu yn dibynnu ar faint o'r cyffur a gymerir, amgylchedd, faint o ymarfer corfforol a wneir, ac os cymysgir MDMA â chyffuriau eraill. Mae'r cymhlethdodau hyn yn cynnwys:

  • Hyperthermia (o ganlyniad i amgylchedd gormodol a/neu diffyg hydradiad a/neu seibiau o ymarfer corfforol, dawnsio gan amlaf)
  • Diffyg hydradiad (o ganlyniad i amgylchedd gormodol a/neu seibiau o ymarfer corfforol, dawnsio gan amlaf)
  • Hyponatremia (o ganlyniad i ryddhad o hormon gwrth-ddiwretig a/neu mewn-gymryd gormod o hylifau, sy'n gymhlethdod prin)
  • Syndrom Serotonin (credir mai oherwydd rhyddhad o ormod o serotonin, sydd weithiau'n cael ei achosi gan gyd-gymryd cyffuriau serotonergig eraill)

Cyfeiriadau[golygu | golygu cod y dudalen]

Chem template.svg Eginyn erthygl sydd uchod am gemeg. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato.