Llwyfan Gogledd Cymru

Llwyfan Gogledd Cymru

Enghraifft o:	gwmni theatr Cymraeg a Saesneg
Dyddiad cynharaf	2002
Iaith	Cymraeg, Saesneg, Gwyddeleg
Cysylltir gyda	Ian Rowlands
Dod i ben	2007
Dynodwyr

Cwmni theatr Cymraeg o ardal Caernarfon oedd Llwyfan Gogledd Cymru, a sefydlwyd gan y cyfarwyddwr a'r dramodydd, Ian Rowlands yn 2003. Cyflwynodd y cwmni sawl cyd-gynhyrchiad efo Sefydliadau ac unigolion o'r Iwerddon, yn ogystal â dramâu gan Aled Jones Williams, Ifor ap Glyn, Iwan Llwyd ac eraill. Daeth y cwmni i ben yn 2007.

Cefndir

Clawr y ddrama Ta-ra Teresa

Sefydlwyd y cwmni yn 2003, "gyda’r bwriad o greu cynyrchiadu o safon uchel ar gyfer Gogledd Cymru a thu hwnt." Cynhyrchiad cyntaf y cwmni oedd ail-lwyfaniad o gynhyrchiad Cwmni Theatr Gwynedd o ddrama Aled Jones Williams,Ta-Ra Teresa yn 2003. Llwyfannwyd y ddrama'n wreiddiol yn ystod cyfnod Ian Rowlands fel arweinydd artistig Theatr Gwynedd yn Nhachwedd 2002.

Polisi artistig y cwmni oedd "ceisio pontio’r gagendor rhwng iaith a diwylliant Cymraeg a Saesneg" drwy gyflwyno "cynyrchiadau aml-gyfrwng, aml-ieithog gyda’r bwriad o gryfhau safle yr iaith Gymraeg a codi ymwybyddiaeth o theatr Gymreg ar lwyfan ryngwladol". Ariannwyd y cwmni gan amrywiol Sefydliadau gan gynnwys Cyngor Celfyddydau Cymru, Celfyddydau Rhyngwladol Cymru a CCAT. "Cynllun o dan y rhaglen Interreg IIIa yw CCAT yng nghanolfan y celfyddydau Aberystwyth a Temple Bar a'i nod yw meithrin perthnasoedd rhwng pobl sy'n ymwneud â'r celfyddydau yng Nghymru ac Iwerddon gan godi proffil byd y celfyddydau yn y ddwy wlad gartref a thramor."

Wedi pedair blynedd o gynhyrchu, daeth y cwmni i ben yn 2007, oherwydd diffyg nawdd gan Gyngor y Celfyddydau. Roedd rhai y gweld cysylltiad rhwng hyn a lawnsiad Theatr Genedlaethol Cymru yn yr un cyfnod.

"Yn ystod y pedair blynedd, mae Ian Rowlands wedi creu theatr arbennig iawn" oedd sylw adolygydd theatr Y Cymro ar y pryd, "gan feithrin awduron newydd a dangos inni weledigaeth theatrig unigryw. Do, bu ambell i gam-gwag yn ystod y cyfnod - fel sydd i’w ddisgwyl gan bob cwmni, ond efo Ta-Ra Teresa, Frongoch, Deinameit a rwan Branwen, fe grëwyd rhywbeth arbennig iawn ac mae’n warthus nad oes mwy o arian yn cael ei roi i’r cwmni. Sawl awdur newydd mae’r Theatr Genedlaethol wedi’i feithrin yn y bedair blynedd ers eu bodolaeth hwythau? Os na chaiff Ian Rowlands barhau i gyfarwyddo ac ysgrifennu, mae’n golled enbyd i’r theatr yng Nghymru," dadleuodd Paul Griffiths.

Cynyrchiadau nodedig

Clawr y ddrama Frongoch 2005

2003

Clawr rhaglen Branwen 2006

• Ta-Ra Teresa gan Aled Jones Williams. Cynhyrchiad gwreiddiol Cwmni Theatr Gwynedd yn 2002.

2004

• Deinameit gan Mari Emlyn a Gwion Hallam gyda chymorth Gwyneth Glyn. Hanes y streic gan weithwyr ffactri Friction Dynamex ger Caernarfon yn 2001.

2005

• Frongoch gan Ifor ap Glyn "hefo lan Rowlands a Micheál Ó Conghaile"
• Dewi Prysor - DW2416 - hanes Dewi Prysor yn y carchar.
• Albatros gan Bedwyr Williams

2006

• Branwen gan Ifor ap Glyn a Darach Ó Scolaí - drama "teirieithog" [Cymraeg, Saesneg a'r Wyddeleg] wedi'i seilio ar chwedl Branwen o'r Mabinogi. Ail-deithwyd y cynhyrchiad yn 2007.
• Theatr Freuddwydion gan Dewi Rhys a Dyfrig Evans
• Caerdroia

2007

• Mae Gynnon Ni Hawl Ar Y Sêr gan Iwan Llwyd