Lluan

Oddi ar Wicipedia
Jump to navigation Jump to search
Lluan
Llanllugan Church - geograph.org.uk - 900086.jpg
Ganwyd 5G Edit this on Wikidata
Bu farw 6G Edit this on Wikidata (100 oed)
Man preswyl Llanllugan Edit this on Wikidata
Dinasyddiaeth Baner Cymru Cymru
Galwedigaeth arweinydd crefyddol Edit this on Wikidata
Blodeuodd 5G Edit this on Wikidata
Tad Brychan Edit this on Wikidata
Plant Áedán mac Gabráin Edit this on Wikidata

Santes o'r 5g oedd Lluan ac un o 24 o ferched Brychan Brycheiniog.[1]

Hanes a thraddodiad[golygu | golygu cod y dudalen]

Dywedir iddi briodi â'r tywysog Gafran ap Dyfnwal Hen o'r Hen Ogledd ac iddynt gael mab, Áedán mac Gabráin (neu 'Aeddan fab Gafran'). Cyfeirir ato yn y Trioedd fel bradwr am iddo ochri gyda'r Eingl-Sacsoniaid.[2] Daeth yn frenin ar Sgotiaid Dál Riada (tua 573-608). Yn ôl y traddodiad Cymreig, ffoes Aeddan gyda'i fam i Ynys Manaw ar ôl Brwydr Arfderydd.

Eglwysi[golygu | golygu cod y dudalen]

Ceir Capel Llanlluan rhwng Llanarthne a Llandybie yn Sir Gaerfyrddin. Mae'r y gair llugan yn enw Llanllugan, Powys, yn ffurf ar yr enw Lluan. Sefydlwyd Llanllugan ganddi, llan a goroesodd tan y 12g[3] pan trowyd yn leiandy gan y Sistersiaid. Dwedir fod Enoc, abad cyntaf mynachdy Sistersiaid Ystrad Marchell wedi priodi un o 'leianod' Llanllugan a bu cysylltiad agos rhwng y dwy le tan y Diwygiad Mawr.

Gweler Hefyd[golygu | golygu cod y dudalen]

Dylid darllen yr erthygl hon ynghyd-destun "Santesau Celtaidd 388-680"

Cyfeiriadau[golygu | golygu cod y dudalen]

  1. Jones, T.T. 1977, The daughters of Brychan, BrycheiniogXVII
  2. Rachel Bromwich (gol.), Trioedd Ynys Prydein (Caerdydd, 1961; arg. new. 1991).
  3. T. D. Breverton, The Book of Welsh Saints (Cyhoeddiadau Glyn Dŵr, 2001).