Neidio i'r cynnwys

Llan-wern

Oddi ar Wicipedia
Llan-wern
Eglwys Sant Mair
Mathcymuned, pentref Edit this on Wikidata
Poblogaeth2,468, 333, 289 Edit this on Wikidata
Daearyddiaeth
SirCasnewydd Edit this on Wikidata
GwladBaner Cymru Cymru
Arwynebedd686 ha Edit this on Wikidata
Cyfesurynnau51.5835°N 2.9156°W Edit this on Wikidata
Cod SYGW04000821 Edit this on Wikidata
Cod OSST368863 Edit this on Wikidata
Gwleidyddiaeth
AS/au CymruJohn Griffiths (Llafur)
AS/au y DUJessica Morden (Llafur)
Map

Pentref, cymuned a ward etholiadol ym mwrdeistref sirol Casnewydd yw Llan-wern, hefyd Llanwern. Saif ar ffin ddwyreiniol dinas Casnewydd.

Mae cynllun i adeiladu gorsaf drên yma ar Brif Linell De Cymru fel rhan o Fetro De Cymru.[1]

Mae dwy ystyr i'r gair 'gwern': y goeden (alder) a'r tir gwlyb hwnnw lle mae'n tyfu. Cofnodwyd enw'r pentref yn gyntaf yn 1321 ("Llanwaryn").

Pobl nodedig

[golygu | golygu cod]

Yn y gymuned yma roedd Llanwern House, cartref David Alfred Thomas, Arglwydd Rhondda. Fe'i dymchwelwyd yn y 1950au. Claddwyd Thomas ym mynwent yr eglwys, ac mae neuadd y pentref yn rhodd ganddo ef. Roedd gan y bardd W.H. Davies gysylltiad a'r pentref hefyd.

Diwydiant

[golygu | golygu cod]

Prif nodwedd y gymuned yw hen waith dur Llan-wern, a agorwyd yn 1962; y gwaith dur integredig cyntaf yng ngwledydd Prydain. Rhoddwyd y gorau i gynhyrchu dur yma yn 2001, a'i droi yn ffatri gorffennu. Yn 2004, cyhoeddwyd bwriad i ail-ddatblygu rhan o'r safle. Mae'r safle yn ymestyn i gymuned Trefesgob.

Gwleidyddiaeth

[golygu | golygu cod]

Cynrychiolir yr ardal hon yn Senedd Cymru gan John Griffiths (Llafur)[2] ac yn Senedd y DU gan Jessica Morden (Llafur).[3]

Cyfrifiad

[golygu | golygu cod]

Roedd poblogaeth y gymuned yn 2001 yn 333, a phoblogaeth y ward etholiadol yn 3,027.

Yng nghyfrifiad 2011 roedd y sefyllfa fel a ganlyn:[4][5][6][7]

Cyfrifiad 2011
Poblogaeth cymuned Llan-wern (pob oed) (289)
  
100%
Y nifer dros 3 oed sy'n siarad Cymraeg (Llan-wern) (25)
  
8.9%
:Y ganran drwy Gymru
  
19%
Y nifer sydd wedi'u geni yng Nghymru (Llan-wern) (229)
  
79.2%
:Y ganran drwy Gymru
  
73%
Y nifer mewn gwaith rhwng 16 a 74 oed(Llan-wern) (50)
  
41%
:Y ganran drwy Gymru
  
67.1%

Cyfeiriadau

[golygu | golygu cod]
  1. Mansfield, Mark (2024-01-18). "Council backs plans for three new railway stations". Nation.Cymru (yn Saesneg). Cyrchwyd 2024-01-19.
  2. Gwefan Senedd Cymru
  3. Gwefan Senedd y DU
  4. "Ystadegau Allweddol ar gyfer Cymru". Swyddfa Ystadegau Gwladol. Cyrchwyd 2012-12-12.. Poblogaeth: ks101ew. Iaith: ks207wa - noder mae'r canran hwn yn seiliedig ar y nier sy'n siarad Cymraeg allan o'r niferoedd sydd dros 3 oed. Ganwyd yng Nghymru: ks204ew. Diweithdra: ks106ew; adalwyd 16 Mai 2013.
  5. Canran y diwaith drwy Gymru; Golwg 360; 11 Rhagfyr 2012; adalwyd 16 Mai 2013
  6. Gwefan Swyddfa Ystadegau Gwladol; Niferoedd Di-waith rhwng 16 a 74 oed; adalwyd 16 Mai 2013.
  7. Gwefan Llywodraeth Cymru; Ystadegau Economaidd Allweddol, Tachwedd 2010; Mae'r gyfradd gyflogaeth ymhlith pobl 16 – 64 oed yng Nghymru yn 67.1 y cant.; adalwyd 31 Mai 2013[dolen farw]