Juan Carlos I, brenin Sbaen

Oddi ar Wicipedia
Neidio i: llywio, chwilio
Juan Carlos I, brenin Sbaen
KingofSpain.jpg
Ganwyd 5 Ionawr 1938 Edit this on Wikidata
Rhufain Edit this on Wikidata
Galwedigaeth brenin neu frenhines, gwleidydd Edit this on Wikidata
Tad Infante Juan, Count of Barcelona Edit this on Wikidata
Mam Princess María de las Mercedes of Bourbon-Two Sicilies Edit this on Wikidata
Priod Queen Sofía of Spain Edit this on Wikidata
Partner Q48094025, Corinna zu Sayn-Wittgenstein, Bárbara Rey Edit this on Wikidata
Plant Infanta Elena, Duchess of Lugo, Infanta Cristina of Spain, Felipe VI Edit this on Wikidata
Teulu Infanta Margarita, Duchess of Soria, Infanta Pilar, Duchess of Badajoz, Infante Alfonso of Spain Edit this on Wikidata
Llinach House of Bourbon (Spain) Edit this on Wikidata
Gwobr/au Uwch Groes y Lleng Anrhydedd, Uwch Groes y Marchog gyda Choler Teilyngdod Gweriniaeth yr Eidal, Urdd yr Eryr Gwyn, Collar of the Order of the White Lion, Marchog Urdd y Cnu Aur, Gwobr Charlemagne, Marchog Uwch Groes gyda Choler Urdd Sant Olav, Félix Houphouët-Boigny Peace Prize, Four Freedoms Award - Freedom Medal, Nansen Refugee Award, Q47086409, Grand Cross with Chain of the Order of Merit of the Republic of Hungary (civil), Collar of the Order of the Star of Romania, Urdd ryddid, Order of Francisco Morazán, Cadwen Frenhinol Victoria, International Simón Bolívar Prize, Q42217122, Q50621171, Honorary doctor of the University of Bologna, Doethor Anrhydeddus Prifysgol Rhydychen, Doethor Anrhydeddus Prifysgol Caergrawnt, Doctor Anrhydeddus o'r Brifysgol Hebraeg, Jerusalem Edit this on Wikidata
Llofnod
Juan Carlos I of Spain Signature.svg

Brenin Sbaen rhwng 1975 a 2014 oedd Juan Carlos I de Borbón (Ioan Siarl I) (ganwyd fel Juan Carlos Alfonso Víctor María de Borbón y Borbón-Dos Sicilias yn Rhufain, 5 Ionawr 1938). Cafodd ei ddatgan yn frenin ar y 22ain o fis Tachwedd, 1978 yn sgil marwolaeth Francisco Franco, yn dilyn Deddf Olyniaeth Pennaeth y Wladwriaeth (1947). Ar ôl hynny cafodd ei gydnabod fel Brenin a symbol undod cenedlaethol ac etifedd cyfreithiol i'r frenhinllin hanesyddol gan Gyfansoddiad Sbaen (1978), cadarnhawyd gan refferendwm ar y 6ed o fis Rhagfyr 1978.

Hanes[golygu | golygu cod y dudalen]

Mae Juan Carlos I yn wyr i Alfonso XIII ac yn fab i Don Juan de Borbón, conde de Barcelona, a María de las Mercedes de Borbón y Orleans, Tywysoges y Ddwy Sisilia. Cafodd ei eni yn Rhufain, Yr Eidal yn ystod alltudiaeth y Teulu Brenhinol, alltudiaeth a ddechreuodd gyda sefydliad Ail Weriniaeth Sbaen ym 1931. Cafodd ei fedyddio yng nghapel Urdd Malta gan Monsignor Eugenio Pacelli (wedyn y Pab Pïws XII).

Mewn cyfarfod rhwng Franco a Juan de Borbón ar y 25ain o fis Awst, 1948, cytunwyd i anfon y tywysog i Sbaen i astudio. Yn ddeng mlwydd oed, cyrhaeddodd Juan Carlos dir Sbaen am y tro cyntaf.

Cafodd ei addysgu yn Academi Milwrol Zaragoza (1955-1957), yn Ysgol Milwrol y Llynges Marin, Pontevedra (1957-1958), yn Academi yr Awyrlu San Javier, Murcia, (1958-1959), a graddiodd ym Madrid. Yn ystod gwyliau'r Pasg ym 1956 -pan oedd yn 18 oed- lladdodd Juan Carlos ei frawd iau, Alfonso, mewn damwain wrth iddynt chwarae gyda gwn.

Ym 1947, cafodd ei gydnabod fel etifedd y goron gan Ddeddf Olyniaeth Pennaeth y Wladwriaeth ar y 26ain o fis Gorffennaf.

Priododd Y Dywysoges Sofia o Wlad Groeg a Ddenmarc ar 14 Mai 1962, yn yr Eglwys Sant Denis yn Athens.

Plant[golygu | golygu cod y dudalen]

Ei ran mewn gwleidyddiaeth gyfoes[golygu | golygu cod y dudalen]

Wedi ethol Felipe González yn brif weinidog Sbaen ym 1982, daeth cyfnod gweithgar Juan Carlos mewn gwleidyddiaeth Sbaen i ben. Symbol o undod y wlad yw ei brif swyddogaeth erbyn hyn. Dan gyfansoddiad Sbaen, mae ganddo freintryddid rhag ei erlyn am faterion sy'n perthyn i'w ddyletswyddau swyddogol. Y rheswm am hyn yw bod rhaid i bob gweithred a wna yn rhinwedd y frenhiniaeth cael ei lofnodi gan swyddog o'r llywodraeth, a'r swyddog hwnnw sy'n cymryd cyfrifoldeb yn lle o'r brenin. Mae'n drosedd tramgwyddo anrhydedd y teulu brenhinol, ac mae'r Basgydd Arnaldo Otegi a chartwnwyr El Jueves wedi eu cael eu cosbi am hynny.

Mae'r brenin yn areithio i'r wlad pob noswyl nadolig. Fe fydd yn teithio ledled Sbaen ac ar draws y byd yn gyson i gynrychioli'r wlad. Mae ei gyfeillgarwch â Hassan II o Foroco wedi lleddfu tensiynau gwleidyddol. Yn 2007, heriodd Hugo Chávez gan ddweud "¿Por qué no te callas?".

Rhagflaenydd:
Alfonso XIII
Brenin Sbaen
22 Tachwedd 197518 Mehefin 2014
Olynydd:
Felipe VI
Baner SbaenEicon person Eginyn erthygl sydd uchod am Sbaenwr neu Sbaenes. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato.