John Parry (Y Telynor Dall)

Oddi ar Wicipedia
Jump to navigation Jump to search
Portread o John Parry gan ei fab William Parry. Amgueddfa Genedlaethol Caerdydd
John Parry

Cerddor enwog o Nefyn yn Llŷn, Gwynedd oedd John Parry (1710? - Hydref 1782), a adnabyddid fel Y Telynor Dall a John Parry Ddall neu Parry Ddall Rhiwabon. Fel mae ei lysenw yn awgrymu, roedd yn ddall o'i enedigaeth.

Gyrfa[golygu | golygu cod y dudalen]

Ganed John Parry yn Nefyn yn 1710 (yn ôl pob tebyg). Roedd yn delynor medrus a noddwyd i ddechrau gan y teulu Griffiths o ystad Cefn Amwlch ym Mryn Cynan, Llŷn. Yn nes ymlaen, daeth yn delynor teuluol i Syr Watkin Williams-Wyn ym mhlas Wynnstay, ger Rhiwabon, cartref y teulu Williams Wyn (Wyniaid Wynnstay). Aeth i Lundain yng nghwmni Syr Watkin lle cafodd ei gyflwyno i gylchoedd uchel y ddinas.

Enillodd fri mawr fel un o delynorion disgleiriaf ei oes. Bu galw mawr am ei berfformiadau yng Nghymru a'r tu hwnt, a chwaraeodd yn Llundain, Dulyn a Rhydychen.

John Parry oedd yr ysbrydoliaeth i'r bardd Seisnig Thomas Gray ysgrifennu ei gerdd ramantaidd ddylanwadol The Bard (1757).

Cyhoeddodd dri llyfr sydd â lle pwysig yn hanes cerddoriaeth Cymru, gan cynnwys Antient British Music (1742), a ddaeth ag ef i sylw cynulleidfa eang (am 'British' darllener 'Cymreig/Cymraeg').

Roedd mab John Parry, William Parry (1752-1791), yn artist dawnus. Paentiodd luniau o'i dad sydd i'w gweld yn Amgueddfa Cymru, Caerdydd heddiw.

Llyfryddiaeth[golygu | golygu cod y dudalen]

Llyfrau John Parry[golygu | golygu cod y dudalen]

  • Antient British Music (1742)
  • A Collection of Welsh, English and Scotch Airs (1761)
  • British Harmony, being a collection of Ancient Welsh Airs (1781)

Cofiant[golygu | golygu cod y dudalen]

  • Huw Williams, John Parry, Y Telynor Dall (1983)

Dolenni allanol[golygu | golygu cod y dudalen]