John Morgan (ysgolhaig)

Oddi ar Wicipedia
Jump to navigation Jump to search
John Morgan
Ganwyd 1688 Edit this on Wikidata
Llangelynin Edit this on Wikidata
Bu farw 28 Chwefror 1733 Edit this on Wikidata
Dinasyddiaeth Baner Cymru Cymru
Alma mater
Galwedigaeth clerigwr, ysgolhaig, Ysgrifennwr, Bardd Edit this on Wikidata

Ysgolhaig, bardd a llenor Cymraeg oedd John Morgan (7 Chwefror 168828 Chwefror 1733 neu 1734). Roedd yn glerigwr Anglicanaidd a oedd yn gasglwr llawysgrifau Cymreig ac yn gyfaill i Edward Lhuyd a Moses Williams. Cyfansoddodd nifer o gerddi Cymraeg yn ogystal â gweithiau rhyddiaith.[1]

Gyrfa[golygu | golygu cod y dudalen]

Ganed John Morgan ym mhlwyf Llangelynin, Meirionnydd, yn 1688. Cafodd ei addysg brifysgol yng Ngholeg yr Iesu, Rhydychen. Daeth yn gurad a threuliodd gyfnodau ym mhlwyfi Llandegfan, Môn, a Llanfyllin, Maldwyn, cyn symud dros Glawdd Offa i ofalu am guradaeth ym Matchin, Essex, lle daeth yn rheithor y plwyf.[2] Yno daeth i gysylltiad â bywyd llenyddol Cymry Llundain. Bu farw yn 1733.

Gwaith llenyddol[golygu | golygu cod y dudalen]

Cyfansoddodd nifer o gerddi Cymraeg, yn cynnwys carolau, pennillion serch a chaneuon ar bynciau moesol. Cyfansoddodd englynion coffa i'w gyfaill Edward Lhuyd.[1]

Ei brif waith rhyddiethol yw Myfyrdodau Bucheddol ar y Pedwar Peth Diweddaf. Cyhoeddodd yn ogystal gyfieithiad o'r Lladin i'r Gymraeg o un o lythyrau Tertullian.[1]

Llyfryddiaeth ddethol[golygu | golygu cod y dudalen]

  • Myfyrdodau Bucheddol ar y Pedwar Peth Diweddaf (1714)

Cyfeiriadau[golygu | golygu cod y dudalen]

  1. 1.0 1.1 1.2 Meic Stephens (gol.), Cydymaith i Lenyddiaeth Cymru (Gwasg Prifysgol Cymru).
  2. Thomas Parry, Hanes Llenyddiaeth Gymraeg hyd 1900 (Gwasg Prifysgol Cymru, 1944).