John Gwyn Griffiths

Oddi ar Wicipedia
Neidio i: llywio, chwilio
J. Gwyn Griffiths (1911-2004) a'i wraig Käte Bosse-Griffiths (1910-1998) yn 1939.

Roedd John Gwyn Griffiths (enw llawn: John Gwynedd Griffiths; 7 Rhagfyr 1911 - 15 Mehefin 2004) yn ysgolhaig, yn feirniad, yn olygydd ac yn genedlaetholwr Cymreig a aned yn y Porth, y Rhondda.[1]

Bywgraffiad[golygu | golygu cod y dudalen]

Cyhoeddodd J. Gwyn Griffiths astudiaethau ar destunau Groeg a Lladin ac ar grefydd yr Aifft. Bu'n athro yn y Clasuron ac Eifftoleg yng ngholeg Prifysgol Cymru, Abertawe.

Roedd yn fab i'r Parchedig Robert Griffiths, gweinidog gyda'r Bedyddwyr yn eglwys Moreia, yn y Pentre, Rhondda. Cafodd ei addysg yn Ysgol Sir y Bechgyn, yn y Porth, graddio mewn Lladin a Groeg yng Ngholeg y Brifysgol, Caerdydd. Yna astudiodd Eiffteg a Hebraeg ym Mhrifysgol Lerpwl am dair blynedd, cyn bod yn fyfyriwr ymchwil yn Rhydychen. Bu'n athro Lladin yn ei hen ysgol yn y Porth ac yn y Bala cyn cael ei apwyntio yn 1946 yn ddarlithydd cynorthwyol yn Adran y Clasuron yng Ngholeg y Brifysgol, Abertawe.

Roedd yn llenor ac yn un o sylfaenwyr Cylch Cadwgan gan gyhoeddi cyfrolau o farddonaieth ac astudiaethau llenyddol. Roedd yn genedlaetholwr brwd a safodd etholiadau dros Blaid Cymru.

Roedd yn briod â'r llenor a'r arbenigwraig ar Eifftoleg, sef Kate Bosse Griffiths a chawsant ddau fab, yr awduron Robat Gruffudd (ganwyd 1943), sefydlydd Gwasg y Lolfa, a Heini Gruffudd (ganwyd 1946), awdurdod ar ddysgu'r Gymraeg i oedolion ac ymgyrchydd brwd.

Llyfryddiaeth[golygu | golygu cod y dudalen]

  • Conflict of Horus and Seth (1961)
  • Origins of Osiris (1966)
  • Plutarch's de Iside et Osiride (1970)
  • Metamorphoses, Apuleius (1975)
  • The Origins of Osiris and Isis Cult (1980)
  • The Divine Verdict (1991)
  • Barddoneg Aristotles (2001) - cyfieithiad o farddoniaeth Aristotles
  • barddoniaeth:
    • Yr Efengyl Dywyll (1944)
    • Ffroenau'r Ddraig (1961)
    • Cerddi Cairo (1969)
    • Cerddi'r Holl Eneidiau (1981)
  • Anarchistiaeth (1944)
  • Y Patrwm Cydwladol (1949)
  • I Ganol y Frwydr (1970)

Cyfeiriadau[golygu | golygu cod y dudalen]

  1. Y Bywgraffiadur Cymreig Arlein; Llyfrgell Genedlaethol Cymru.

Dolenni allanol[golygu | golygu cod y dudalen]