Hugh Hughes (Y Bardd Coch o Fôn)

Oddi ar Wicipedia
Jump to navigation Jump to search
Hugh Hughes
Ganwyd 1 Awst 1693 Edit this on Wikidata
Llandyfrydog Edit this on Wikidata
Bu farw 6 Mai 1776 Edit this on Wikidata (82 oed)
Dinasyddiaeth Baner Cymru Cymru
Galwedigaeth Bardd Edit this on Wikidata
Cysylltir gyda Lewis Morris Edit this on Wikidata

Bardd, golygydd a chyfieithydd Cymreig o'r 18g a gysylltir â chylch llenyddol Morysiaid Môn oedd Hugh Hughes neu Y Bardd Coch o Fôn (weithiau hefyd Huw ap Huw neu Huw Huws neu Y Bardd Coch) (22 Mawrth 16936 Ebrill 1776).

Bywgraffiad[golygu | golygu cod y dudalen]

Ganed Hugh Hughes yn Llwydiarth Esgob ym mhlwyf Llandyfrydog, ger Llannerch-y-medd, Môn yn 1693.[1]

Dechreuodd farddoni yn ifanc a daeth i sylw Lewis Morris a'i frodyr. Daeth yn aelod gohebol o Anrhydeddus Gymdeithas y Cymmrodorion.[1]

Gwaith llenyddol[golygu | golygu cod y dudalen]

Ceir detholiad o rai o'i gerddi yn y cyfrolau Dewisol Ganiadau yr Oes Hon (1759), Diddanwch Teuluaidd (1763) a Diddanwch i'w Feddianydd (1773). Mae'n enwog am ei gywydd annerch i Goronwy Owen a symbylodd y bardd hwnnw i gyfansoddi un o'i gerddi mwyaf adnabyddus, 'Cywydd yn ateb Huw'r Bardd Coch', sy'n folawd i Ynys Môn.[1]

Cyfieithodd y Bardd Coch ddau lyfr i'r Gymraeg, ar bynciau moesol.[1]

Llyfryddiaeth[golygu | golygu cod y dudalen]

Blodeugerddi'r 18fed ganrif[golygu | golygu cod y dudalen]

Cyhoeddwyd peth o waith y bardd yn:

Llawysgrifau[golygu | golygu cod y dudalen]

Mae eraill o'i gerddi yn aros yn y llawysgrifau neu ar gael yma ac acw yn almanaciau'r cyfnod.

Mae llyfr yn llawysgrifen Y Bardd Coch ei hun sef 'Llyfr Melyn Tyfrydog' nawr yn nwylo Llyfrgell Genedlaethol Cymru yn Aberystwyth. Cafodd ei atgyweiro gan y llyfrgell ac mae bellach ar gael i'w ddarllen ac ystudio yno; mae'n cynnwys cerddi, nodiadau, carolau plygain ac ymchwiliaeth helaeth i deuluoedd yr ardal yn ogystal a theulu Y Bardd Coch ei hun.[angen ffynhonnell]

Detholiadau diweddar[golygu | golygu cod y dudalen]

  • D. Gwenallt Jones (gol.), Blodeugerdd o'r Ddeunawfed Ganrif (Caerdydd, 1938). 'Cywydd yn ateb Huw'r Bardd Coch'.

Cyfeiriadau[golygu | golygu cod y dudalen]

  1. 1.0 1.1 1.2 1.3 D. Gwenallt Jones (gol.), Blodeugerdd o'r Ddeunawfed Ganrif (Caerdydd, 1938). Nodyn ar fywyd y bardd.