Hornbostel–Sachs
| Enghraifft o: | dosbarthiad o offerynnau cerdd  |
|---|---|
| Rhan o | organoleg |
| Dyddiad cyhoeddi | 1914 |
| Yn cynnwys | castanets |
| Statws hawlfraint | parth cyhoeddus |
| Dynodwyr | |
| Freebase | /M/011x1q |
 Ffeiliau perthnasol ar Gomin Wicimedia | |
System o ddosbarthu offerynnau cerdd yw Hornbostel–Sachs neu Sachs–Hornbostel. Fe'i dyfeisiwyd gan y cerddolegwyr Erich Moritz von Hornbostel (1877–1935) a Curt Sachs (1881–1959) a gyhoeddodd eu system yn y Zeitschrift für Ethnologie yn 1914. Yn ddiweddarach fe wnaethant rai addasiadau iddi. Diweddarwyd y system yn 2011 fel rhan o waith y prosiect MIMO (Musical Instrument Museums Online; Amgueddfeydd Offerynnau Cerdd Ar-lein).[1] Dyma'r system a ddefnyddir fwyaf eang ar gyfer dosbarthu offerynnau cerdd, ac mae o ddefnydd arbennig ym maes ethnogerddoreg.
Mae'r system yn seiliedig ar hierarchaeth o gategorïau wedi'u patrymu ar System Ddegol Dewey. Ar y lefel uchaf mae pum categori yn ôl math y deunydd sy'n cynhyrchu sain:
- corff yr offeryn ei hun (megis clychau) – idioffonau
- pilen (megis drymiau) – membranoffonau
- llinyn (megis telynau, ffidlau, gitarau) – cordoffonau
- colofn aer (megis ffliwtiau, sacsoffonau, trympedi) – aeroffonau
- trydan (megis organau trydan, syntheseisyddion) – electroffonau
Mae'r pum lefel uchaf hyn wedi'u rhannu a'u hisrannu ar sail y ffordd y cynhyrchir sain. Er enghraifft, gallai llinynau cordoffon gael eu plycio (megis telyn), eu taro (megis piano), neu chwarae â bwa (megis sielo). Y canlyniad yw system o dros 300 o gategorïau.