Himalaya

Oddi ar Wicipedia
Jump to navigation Jump to search
Himalaya
Himalaya composite.jpg
Math cadwyn o fynyddoedd Edit this on Wikidata
Daearyddiaeth
Rhan o'r canlynol Alpide belt Edit this on Wikidata
Gwlad Nepal, Myanmar, Gweriniaeth Pobl Tsieina, Pacistan, India, Affganistan Edit this on Wikidata
Arwynebedd 600,000 km² Edit this on Wikidata
Uwch y môr 8,848 metr Edit this on Wikidata
Cyfesurynnau 27.9881°N 86.9253°E Edit this on Wikidata
Hyd 2,400 cilometr Edit this on Wikidata
Cyfnod daearegol Eocene Edit this on Wikidata

Mae mynyddoedd yr Himalaya (Sanscrit: हिमालय) yn gadwyn o fynyddoedd yn Asia, yn gwahanu India oddi wrth Tibet. Defnyddir yr enw hefyd am yr holl fynyddoedd yn yr ardal yma, yn cynnwys y Karakoram a'r Hindu Kush.

Yn yr Himalya mae mynyddoedd uchaf y byd. Y mynydd uchaf yn y byd tu allan i'r Himalaya yw Aconcagua yn yr Andes, sy'n 6,962m o uchder, ond yn yr Himalaya mae dros gant o fynyddoedd dros 7,200m o uchder. Mae'r Himalaya yn rhedeg drwy chwe gwlad: Bhwtan, Tsieina, India, Nepal, Pacistan ac Affganistan. Yn y mynyddoedd hyn mae tarddle nifer o afonydd mawr y byd megis yr Indus, cy Ganga, y Brahmaputra a'r Yangtze. Maent yn ymestyn am tua 2,400km o Nanga Parbat (Pacistan) yn y gorllewin i Namche Barwa yn y dwyrain.

Prif fynyddoedd[golygu | golygu cod y dudalen]

Ymhlith prif fynyddoedd yr Himalaya mae:

  • Qomolangma (Mynydd Everest) 8,848m (29,028 troedfedd), y mynydd uchaf yn y byd.
  • K2 8,611m (28,251 troedfedd) ar y ffin rhwng Pacistan a Tsieina. Ystyrir hwn y mynydd anoddaf yn y byd i'w ddringo.
  • Kangchenjunga 8,586m (28,169 troedfedd).
  • Makalu 8,462m (27,765 troedfedd).
  • Dhaulagiri 8,167m (26,764 troedfedd).
  • Nanga Parbat 8,125m (26,658 troedfedd). Mynydd eithriadol o beryglus i'w ddringo.
  • Annapurna 8,091m (26,545 troedfedd)
  • Nanda Devi 7,817m (25,645 troedfedd)

Dringwyr a fforwyr enwog yn yr Himalaya[golygu | golygu cod y dudalen]

Un o'r cyntaf i ddringo mynydd yn yr Himalaya er mwyn ei ddringo oedd y Cymro Syr William Lloyd, a ddringodd Boorendo yn 1822.

Y 14 copa dros 8,000 medr
Annapurna · Broad Peak · Cho Oyu · Dhaulagiri · Everest · Gasherbrum I · Gasherbrum II
K2 · Kangchenjunga · Lhotse · Makalu · Manaslu · Nanga Parbat · Shishapangma