Himalaya

Oddi ar Wicipedia
Neidio i: llywio, chwilio
Golwg o'r Himalaya fel y byddent i'w gweld o'r gofod, yn edrych tua'r de-ddwyrain

Mae mynyddoedd yr Himalaya (Sanscrit: हिमालय) yn gadwyn o fynyddoedd yn Asia, yn gwahanu India oddi wrth Tibet. Defnyddir yr enw hefyd am yr holl fynyddoedd yn yr ardal yma, yn cynnwys y Karakoram a'r Hindu Kush.

Yn yr Himalya y mae mynyddoedd uchaf y byd. Y mynydd uchaf yn y byd tu allan i'r Himalaya yw Aconcagua yn yr Andes, sy'n 6,962m o uchder, ond yn yr Himalaya mae dros gant o fynyddoedd dros 7,200m o uchder. Mae'r Himalaya yn rhedeg drwy chwe gwlad: Bhwtan, Tseina, India, Nepal, Pacistan ac Affganistan. Yn y mynyddoedd hyn mae tarddle nifer o afonydd mawr y byd megis yr Indus, cy Ganga, y Brahmaputra a'r Yangtze. Maent yn ymestyn am tua 2,400km o Nanga Parbat (Pacistan) yn y gorllewin i Namche Barwa yn y dwyrain.

Prif fynyddoedd[golygu]

Ymhlith prif fynyddoedd yr Himalaya mae:

  • Qomolangma (Mynydd Everest) 8,848m (29,028 troedfedd), y mynydd uchaf yn y byd.
  • K2 8,611m (28,251 troedfedd) ar y ffin rhwng Pacistan a Tseina. Ystyrir hwn y mynydd anoddaf yn y byd i'w ddringo.
  • Makalu 8,462m (27,765 troedfedd).
  • Nanga Parbat 8,125m (26,658 troedfedd). Mynydd eithriadol o beryglus i'w ddringo.

Dringwyr a fforwyr enwog yn yr Himalaya[golygu]

Un o'r cyntaf i ddringo mynydd yn yr Himalaya er mwyn ei ddringo oedd y Cymro Syr William Lloyd, a ddringodd Boorendo yn 1822.

  • Heinrich Harrer (1912 - 2006) dringwr o Awstria, awdur y llyfr enwog Saith Mlynedd yn Tibet.
  • Nazir Sabir dringwr o Pacistan. Y cyntaf erioed i ddringo dau fynydd wyth mil medr gyda'i gilydd.
  • Tenzing Norgay (1914 - 1986) Sherpa o Nepal, dringwr ac arweinydd, y cyntaf i gyrraedd copa Qomolangma (Everest) gyda Edmund Hillary.
  • Syr Edmund Hillary (ganed 1919) dringwr o Seland Newydd, gyda Tenzing y cyntaf i ddringo Everest.
  • Reinhold Messner (ganed 1944) dringwr o'r Eidal, y cyntaf i ddringo pob un o'r 14 mynydd dros 8,000 medr.
Y 14 copa dros 8,000 medr
Annapurna · Broad Peak · Cho Oyu · Dhaulagiri · Everest · Gasherbrum I · Gasherbrum II
K2 · Kangchenjunga · Lhotse · Makalu · Manaslu · Nanga Parbat · Shishapangma