Herwgipio merched ysgol Chibok, 2014

Oddi ar Wicipedia
Jump to navigation Jump to search
Herwgipio merched ysgol Chibok, 2014
Parents of Chibok kidnapping victims.png
Rhieni'r merched a herwgipiwyd
Dyddiad 15 Ebrill 2014 (2014-04-15)
Lleoliad Chibok yn Rhanbarth Borno, Nigeria
Cyfesurynnau 10°51′57″N 12°50′49″E / 10.865833°N 12.846944°E / 10.865833; 12.846944
Canlyniad 276 o fyfyrwyr benywaidd wedi'u cipio gan wrthryfelwyr terfysgaidd islamaidd
Ar goll 219
Drwgdybir Boko Haram

Fin nos y 14–15 Ebrill 2014, herwgipiwyd 276 o ferched ifanc o ysgol uwchradd y wladwriaeth yn nhref Chibok, Nigeria.[1] Derbyniodd y grŵp Islamiaethol Boko Haram y cyfrifoldeb am y weithred; mae'r grŵp wedi'i sefydlu yng ngogledd-ddwyrain y wlad.

Ystyr yr enw Hausa 'Boko Haram' yw "Mae addysg Orllewinol yn bechod". Mae Boko Haram wedi targedu ysgolion ers 2010, gan ladd cannoedd o ddisgyblion. Dywedodd llefarydd ar ran y grŵp y byddent yn parhau i weithredu fel hyn, hyd nes y rhydd Llywodraeth Nigeria'r gorau i "ymyrryd gyda hawl pobl i dderbyn addysg Islamaidd, draddodiadol". Oherwydd yr ymgyrch hon gan y terfysgwyr mae o leiaf 10,000 o bobl ifanc heb dderbyn addysg dros y blynyddoedd diwethaf.[2] Cred y terfysgwyr hefyd mai dim ond bechgyn ddylai dderbyn addysg, ac mai lle'r ferch yw bod adref yn coginio ac yn cael cyfathrach rywiol.[3]

Dwyshaodd yr ymosodiadau yn 2014. Yn Chwefror lladdwyd dros 100 o Gristnogion (dynion) ym mhentrefi Doron Baga a Izghe,[4] a lladdwyd 59 o fechgyn mewn coleg preswyl yng ngogledd-ddwyrain y wlad.[5] Ym mis Mawrth ymosodwyd ar wersyll milwrol Giwa gan ryddhau nifer o'u cyd-derfysgwyr, a lladdwyd 88.[4][6] Yn 2014, credid fod Boko Haram wedi lladd cyfanswm o 4,000 o bobl,[4] a'u bod yn derbyn hyfforddiant gan gangen o al-Qaeda,[7] sef Cyfundrefn Al-Qaeda yn y Maghreb Islamaidd.

Adwaith cartref[golygu | golygu cod y dudalen]

Hyd at Ebrill 2015, doedd awdurdodau Nigeria ddim yn gwybod ym mhle roedd y merched yn cael eu cadw. Credir eu bod wedi eu gorfodi i droi i grefydd Islam,[8] neu i briodi aelodau o Boko Haram, gyda "phris" amdanynt o oddeutu 2,000 y pen ($12.50/£7.50).

Cafwyd hyd i ddwy ferch ar y 30ain o Fai yn ardal Baale, y ddwy mewn cyflwr eitha truenus ac wedi'u clymu i goeden.[9][10] Dywedodd y pentrefwyr lleol i aelodau o Boko Haram adael y merched ac iddynt ladd 4 arall. Yn Ebrill 2015 roedd 223 yn dal ar goll.[10] Ers hynny mae nifer o'r merched wedi'u canfod, ond y rhan fwyaf yn parhau ar goll.

Adwaith rhyngwladol[golygu | golygu cod y dudalen]

Mae'r ffaith na chafwyd hyd i'r merched wedi achosi protestiadau a beirniadaeth ryngwladol reit llym. Ar 29 Mai dywedodd un o gynrychiolwyr byddin y wlad fod y gwasanaethau diogelwch wedi darganfod y merched a herwigipiwyd ond y byddai ceisio eu hachub yn golygu y byddai llawer iawn ohonynt a sifiliaid eraill yn marw.[11]

Mae cymorth wedi'i gynnig gan nifer o wledydd gan gynnwys Iran, Ffrainc, y Deyrnas Gyfunol, Unol Daleithiau America, Tsieina a Chanada. Pasiodd yr Undeb Ewropeaidd gynnig ar 17 Gorffennaf 2014, yn "galw am ryddhau'r merched ar unwaith."[12]

Gweler hefyd[golygu | golygu cod y dudalen]

Cyfeiriadau[golygu | golygu cod y dudalen]

  1. "Nigeria says 219 girls in Boko Haram kidnapping still missing". Fox News. 26 June 2014. http://www.foxnews.com/world/2014/06/23/nigeria-says-21-girls-in-boko-haram-kidnapping-still-missing. Adalwyd 30 June 2014.
  2. McElroy, Damien (6 July 2013). "Extremist attack in Nigeria kills 42 at boarding school". The Daily Telegraph. http://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/africaandindianocean/nigeria/10163942/Extremist-attack-in-Nigeria-kills-42-at-boarding-school.html. Adalwyd 3 Hydref 2013.
  3. Aronson, Samuel (28 Ebrill 2014). "AQIM and Boko Haram Threats to Western Interests in the Africa’s Sahel". Combating Terrorism Center Sentinel (CTC), West Point. https://www.ctc.usma.edu/posts/aqims-threat-to-western-interests-in-the-sahel.
  4. 4.0 4.1 4.2 Dorell, Oren (21 April 2014). "Terrorists kidnap more than 200 Nigerian girls". USA Today. http://www.usatoday.com/story/news/world/2014/04/21/parents-234-girls-kidnapped-from-nigeria-school/7958307/. Adalwyd 23 April 2014.
  5. "Boko Haram kills 59 children at Nigerian boarding school". The Guardian. 25 Chwefror 2014. Archifwyd o y gwreiddiol ar 26 February 2014. http://wayback.archive.org/web/20140226141016/http://www.theguardian.com/world/2014/feb/25/boko-haram-kills-children-boarding-school. Adalwyd 6 Mawrth 2014.
  6. Perkins, Anne (23 Ebrill 2014). "200 girls are missing in Nigeria – so why doesn't anybody care?". The Guardian. http://www.theguardian.com/commentisfree/2014/apr/23/200-girls-missing-nigeria-care-sewol-tragedy. Adalwyd 23 Ebrill 2014.
  7. Abubakar, Aminu; Levs, Josh (5 May 2014). "'I will sell them,' Boko Haram leader says of kidnapped Nigerian girls". CNN. http://www.cnn.com/2014/05/05/world/africa/nigeria-abducted-girls/. Adalwyd 5 May 2014.
  8. Howard LaFranchi (5 Mai 2014). "What role for US in efforts to rescue Nigeria's kidnapped girls?". CSMonitor. http://www.csmonitor.com/USA/Foreign-Policy/2014/0505/What-role-for-US-in-efforts-to-rescue-Nigeria-s-kidnapped-girls-video. Adalwyd 9 Mai 2014.
  9. #BringBackOurGirls: Two Chibok Girls Raped And Left To Die In Sambisa Forest By Boko Haram. The Paradigm; 19 Mai 2014.
  10. 10.0 10.1 Grill, Bartholomaus and Selander, Toby (30 Mai 2014) The Devil in Nigeria: Boko Haram's Reign of Terror Der Spiegel English edition, Adalwyd 1 Mehefin 2014
  11. "Nigeria army 'knows where Boko Haram are holding girls'". BBC News. 26 Mai 2014. http://www.bbc.com/news/world-africa-27582873. Adalwyd 27 May 2014.
  12. "European Parliament calls for immediate and unconditional release of Chibok girls". News Africa. 17 Gorffennaf 2014. Adalwyd 18 Gorffennaf 2014.  Check date values in: |access-date= (help)