Gwyntyll (peiriant)

Oddi ar Wicipedia
Neidio i'r panel llywio Neidio i'r bar chwilio
Gwyntyll sy'n cael ei osod ar nenfwd.

Peiriant wedi'i bweru yw gwyntyll (neu ffan) sy'n cael ei ddefnyddio i greu llif o fewn hylif, nwy fel aer gan amlaf. Mae gwyntyll yn cynnwys gwiail neu lafnau sy'n cylchdroi ac yn amharu ar yr aer. Gelwir y cyfuniad o lafnau a'r canolbwynt yn bwlsadur, rotor, neu'n rhedwr. Fel arfer, mae wedi'i osod mewn rhyw fath o amgaead neu gasyn. Gall hwn gyfeirio'r llif aer neu gynyddu diogelwch trwy atal gwrthrychau rhag cysylltu â'r llafnau. Mae'r rhan fwyaf o wyntyllau yn cael eu pweru gan foduron trydan, ond gellir defnyddio ffynonellau pŵer eraill, gan gynnwys moduron hydrolig, cranc llaw, peiriannau tanio mewnol, a phŵer solar.

Yn fecanyddol, gall gwyntyll fod yn unrhyw wifren neu wiail sy'n cylchdroi i gynhyrchu cerrynt aer. Mae gwyntyllau yn cynhyrchu llif aer gyda chyfaint uchel a phwysedd isel (er yn uwch na phwysedd amgylchynol), yn wahanol i gywasgyddion sy'n cynhyrchu pwysedd uchel ar gyfaint cymharol isel. Bydd llafn ffan yn aml yn cylchdroi pan fydd yn agored i ffrwd hylif aer, a bydd dyfeisiau sy'n manteisio ar hyn, fel anemomedrau a thyrbinau gwynt, yn aml ar ddyluniad tebyg i wyntyll.

Mae defnydd o wyntyllau yn cynnwys systemau rheoli hinsawdd a chysur thermol personol (ee gwyntyll trydan a osodir ar fwrdd, ar y nenfwd neu sy'n sefyll ar y llawr), systemau oeri injan cerbyd (ee o flaen rheiddiadur), systemau oeri peiriannau (ee mewn cyfrifiaduron a chwyddseinyddion pŵer), systemau awyru neu echdynnu mwg, nithio (ee gwahanu'r us o'r grawn ), cael gwared ar lwch (ee sugno fel mewn sugnwr llwch), sychu (fel arfer wedi'i gyfuno â ffynhonnell wres) a darparu drafft ar gyfer tân.

Er bod gwyntyllau yn aml yn cael eu defnyddio i oeri pobl, nid ydynt yn oeri'r aer mewn gwirionedd (gall gwyntyllau ei gynhesu ychydig oherwydd gwres eu moduron), ond maent yn gweithio drwy oeri trwy anweddu chwys a chynyddu ddarfudiad gwres i'r aer amgylchynol oherwydd llif yr aer gan y gwyntyllau. Felly, gall gwyntyllau ddod yn aneffeithiol fel dull o oeri'r corff os yw'r aer amgylchynol yn agos at dymheredd y corff ac yn cynnwys lefel uchel o leithder. Yn ystod cyfnodau o wres a lleithder uchel iawn, mae llywodraethau'n cynghori yn erbyn defnyddio gwyntyllau.