Gwennol ddu

Oddi ar Wicipedia
(Ailgyfeiriad oddi wrth Gwennol Ddu)
Neidio i: llywio, chwilio
Gwennol ddu
Apus apus
Apus apus -Barcelona, Spain-8 (1).jpg
Statws cadwraeth
Dosbarthiad gwyddonol
Teyrnas: Animalia
Ffylwm: Chordata
Dosbarth: Aves
Urdd: Apodiformes
Teulu: Apodidae
Genws: Apus[*]
Rhywogaeth: Apus apus
Enw deuenwol
Apus apus
Dosbarthiad y rhywogaeth

Aderyn a rhywogaeth o adar yw Gwennol ddu (sy'n enw benywaidd; enw lluosog: gwenoliaid duon) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Apus apus; yr enw Saesneg arno yw Eurasian swift. Mae'n perthyn i deulu'r Coblynnod (Lladin: Apodidae) sydd yn urdd y Apodiformes.[1] Dyma aderyn sydd i'w gael yng ngwledydd Prydain, ond nid yng Nghymru.

Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn A. apus, sef enw'r rhywogaeth.[2]

Heblaw wrth y nyth, nid yw'r Wennol Ddu byth yn glanio o'i bodd; yn hytrach mae'n treulio ei holl fywyd yn hedfan. Mauersegler neu "mur-gydiwr" yw'r gair Almaeneg amdani, sy'n adlewyrchu'r ffaith ei bod yn aml yn cydio mewn boncyff coeden gyda'i thraed pitw.

Aderyn mudol ydyw, yn nythu yn Ewrop a rhan helaeth o Asia, ac yn gaeafu yn rhan ddeheuol Affrica. Defnyddir adeiladau ar gyfer nythu fel rheol. Mae'n aderyn gweddol gyffredin mewn cynefinoedd addas yng Nghymru.

Enwau eraill[golygu | golygu cod y dudalen]

Ceir nifer o hen enwau arni, llawer ohonynt yn ymwneud â chyfriniaeth neu grefydd: coblyn, gwrach yr ellyll, asgell hir, aderyn yr eglwys, aderyn du'r llan, y biwita (the bewitched one), y folwen, sgilpen, marthin du (black bird of St. Martin), y wennol ddu fawr, gwennol y dŵr (ardal Llandysul), gwennol fuan.[3]

Apus apus

Teulu[golygu | golygu cod y dudalen]

Mae'r gwennol ddu yn perthyn i deulu'r Coblynnod (Lladin: Apodidae). Dyma aelodau eraill y teulu:

Rhestr Wicidata:

Diweddarwch y rhestr nawr | WQS | Chwiliwch am ddelweddau


rhywogaeth enw tacson delwedd
Coblyn aelwyn Cypseloides cherriei
Coblyn Affrica Apus barbatus
ApusBarbatus TrevorHardaker1.jpg
Coblyn bach y Caribî Chaetura martinica
Coblyn Bates Apus batesi
Coblyn Berlioz Apus berliozi
Coblyn blaenwyn Cypseloides storeri
Coblyn Bradfield Apus bradfieldi
Apus bradfieldi -Pofadder, Northern Cape, South Africa -flying-8.jpg
Coblyn bronwyn Cypseloides lemosi
Coblyn brych Tachymarptis aequatorialis
Coblyn Cabo Verde Apus alexandri
Coblyn cefndywyll Apus acuticauda
Coblyn coler gwinau Streptoprocne rutila
Flickr - Rainbirder - Chestnut-collared Swift (Streptoprocne rutila) on the nest.jpg
Coblyn colerwyn Streptoprocne zonaris
White-collared Swift 2496256852.jpg
Coblyn cwta Chaetura brachyura
Chaetura brachyura - Short-tailed Swift.JPG
Coblyn cynffonfforchog bach Panyptila cayennensis
Panyptila cayennensis -NW Ecuador-4.jpg
Coblyn cynffonfforchog mawr Panyptila sanctihieronymi
PanyptilaSanctiJeromaeWolf.jpg
Coblyn cynffonllwyd Chaetura andrei
Coblyn cynffonwyn Aeronautes montivagus
Aeronautes montivagus 1847.jpg
Coblyn Chapman Chaetura chapmani
Coblyn du Cypseloides niger
Black Swift, adult.jpg
Coblyn genwyn Cypseloides cryptus
Coblyn gwarwyn Streptoprocne semicollaris
ChaeturaSemicollarisSmit.jpg
Coblyn gwelw Apus pallidus
Apus pallidus -Greece-8.jpg
Coblyn gyddfwyn Aeronautes saxatalis
White-throated Swift (Aeronautes saxatalis) in flight.jpg
Coblyn Horws Apus horus
ApusHorus RobertWienand.jpg
Coblyn mawr Cypseloides rothschildi
Coblyn Nyanza Apus niansae
Coblyn palmwydd Affrica Cypsiurus parvus
African Palm Swift in flight.jpg
Coblyn palmwydd Asia Cypsiurus balasiensis
Asian Palm Swift.svg
Coblyn palmwydd bach Tachornis furcata
Coblyn palmwydd cynffonfforchog Tachornis squamata
CypselusSquamatusWolf.jpg
Coblyn palmwydd y Caribî Tachornis phoenicobia
DRbirds Antillean Palm Swift c.jpg
Coblyn plaen Apus unicolor
Coblyn prin Schoutedenapus myoptilus
Coblyn rhaeadr Hydrochous gigas
Coblyn Schouteden Schoutedenapus schoutedeni
Coblyn simdde Chaetura pelagica
Chimney swift overhead.jpg
Coblyn tariannog Streptoprocne biscutata
ChaeturaBiscutataWolf.jpg
Coblyn tepwi Streptoprocne phelpsi
Coblyn tinllwyd Chaetura cinereiventris
Chaetura cinereiventris cinereiventris.jpg
Coblyn tinwelw Chaetura egregia
Coblyn tinwyn Affrica Apus caffer
White-rumped swift, Apus caffer, at Suikerbosrand Nature Reserve, Gauteng, South Africa (22724578894).jpg
Coblyn tinwyn America Chaetura spinicaudus
Coblyn tywyll Cypseloides fumigatus
Sooty Swift at nest - Intervales NP - Brazil S4E0547 (12812168335).jpg
Coblyn tywyll mawr Cypseloides senex
CypseloidesSenexAtIguassuFalls.jpg
Coblyn Vaux Chaetura vauxi
ChapmanSwiftsByKatSam.jpeg
Coblyn y Môr Tawel Apus pacificus
ApusPacificus.jpg
Coblyn y tai Apus nipalensis
House Swift.jpg
Coblyn yr Andes Aeronautes andecolus
Aeronautes andecolus 1847.jpg
Corgoblyn Awstralia Aerodramus terraereginae
Corgoblyn bach Collocalia troglodytes
Corgoblyn Cefnfor India Aerodramus francicus
Mascarene Swiftlet.jpg
Corgoblyn German Aerodramus germani
GermansSwiftlet 048.jpg
Corgoblyn India Aerodramus unicolor
CollocaliaUnicolor.svg
Corgoblyn Lowe Aerodramus maximus
AerodramusMaximus.Wokoti.jpg
Corgoblyn Marquesas Aerodramus ocistus
Corgoblyn Maÿr Aerodramus orientalis
Corgoblyn Molwcaidd Aerodramus infuscatus
Corgoblyn mynydd Aerodramus hirundinaceus
Corgoblyn nyth bwytadwy Aerodramus fuciphagus
Esculent.jpg
Corgoblyn nyth mwsoglyd Aerodramus salangana
Aerodramus salangana natunae-15593039405 (close-up).jpg
Corgoblyn ogof Collocalia linchi
Cave Swiftlet (Collocalia linchi) 1.jpg
Corgoblyn Papwa Aerodramus papuensis
Corgoblyn Schrader Aerodramus nuditarsus
Corgoblyn Tahiti Aerodramus leucophaeus
Corgoblyn tinllwyd Aerodramus mearnsi
Corgoblyn tinwyn Aerodramus spodiopygius
Whiterumpedswiftlet.jpg
Corgoblyn torwyn Collocalia esculenta
Collocallia esculenta - Meyers.jpg
Corgoblyn unlliw Aerodramus vanikorensis
Uniform Swiftlet (Aerodramus vanikorensis).jpg
Corgoblyn Whitehead Aerodramus whiteheadi
Corgoblyn y Seychelles Aerodramus elaphrus
Seychelles swiftlet 1979 stamp.jpg
Corgoblyn Ynysoedd Caroline Aerodramus inquietus
Corgoblyn Ynysoedd Cook Aerodramus sawtelli
Kopeka.jpg
Corgoblyn Ynysoedd Marianas Aerodramus bartschi
Corgoblyn yr Himalaia Aerodramus brevirostris
Gwennol ddu Apus apus
Apus apus -Barcelona, Spain-8 (1).jpg
Gwennol ddu fach Apus affinis
House swift I IMG 3260.jpg
Gwennol ddu'r Alpau Tachymarptis melba
Tachymarptis melba -Barcelona, Spain -flying-8.jpg
Llostfain Böhm Neafrapus boehmi
Llostfain brown Hirundapus giganteus
Llostfain Cassin Neafrapus cassini
Neafrapus cassini.jpg
Llostfain cefnarian Hirundapus cochinchinensis
Llostfain gyddf-frych Telacanthura ussheri
ChaeturaUssheriKeulemans.jpg
Llostfain gyddfwyn Hirundapus caudacutus
White-throated Needletail 09a.jpg
Llostfain India Zoonavena sylvatica
White-rumped spinetail from Thattekad, Kerala.jpg
Llostfain Itwri Telacanthura melanopygia
Llostfain Madagasgar Zoonavena grandidieri
Llostfain Papwa Mearnsia novaeguineae
Llostfain Sabine Rhaphidura sabini
Llostfain Saõ Tomé Zoonavena thomensis
Zoonavena thomensis Keulemans.jpg
Llostfain Swlawesi Hirundapus celebensis
Llostfain tinwyn Rhaphidura leucopygialis
Llostfain y Philippines Mearnsia picina
ChaeturaPicinaSmit.jpg
Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd[golygu | golygu cod y dudalen]

Cyfeiriadau[golygu | golygu cod y dudalen]

  1. Gwefan Cymdeithas Edward Llwyd; adalwyd 30 Medi 2016.
  2. Gwefan Avibase; adalwyd 3 Hydref 2016.
  3. Gweler Rhestr Enwau Adar gan Dewi Lewis.
Comin Wikimedia
Mae gan Gomin Wikimedia
gyfryngau sy'n berthnasol i: