Gilotîn
 Gilotîn dinas Lwcsembwrg, a ddefnyddiwyd ddiwethaf yn 1821 | |
| Enghraifft o: | dull dienyddio  |
|---|---|
| Math | dyfais, dyfais ddienyddio |
| Dyddiad darganfod | 1792 |
| Rhagflaenydd | cleddyf dienyddiwr |
| Dynodwyr | |
| Freebase | /M/0djbc |
| Thesawrws y BNCF | 15013 |
 Ffeiliau perthnasol ar Gomin Wicimedia | |
Peiriant ar gyfer cyflawni'r gosb eithaf trwy dorri'r pen i ffwrdd yw gilotîn. Mae'r ddyfais yn cynnwys ffrâm dal, unionsyth gyda llafn trwm onglog wedi'i hongian ar y brig. Mae'r condemniedig wedi'i sicrhau â charchar gwddf ar waelod y ffrâm, gan ddal safle'r gwddf yn uniongyrchol o dan y llafn. Caiff y llafn ei rhyddhau'n sydyn, gan ddienyddio'r condemniedig gydag un ergyd gyflym. Mae'r pen yn cwympo i fasged isod.
Mae'r gilotîn yn adnabyddus am gael ei ddefnyddio yn Ffrainc, yn enwedig yn ystod y Chwyldro Ffrengig, pan ddaeth i symboleiddio Teyrnasiad Braw. Parhaodd i fod y dull safonol o ddienyddio cyfreithiol yn Ffrainc nes i'r gosb eithaf gael ei diddymu yno ym 1981.
Roedd peiriannau i dorri bennau wedi cael eu defnyddio yn achlysurol mewn gwahanol leoedd yn Ewrop ers canrifoedd, ond enwyd y fersiwn benodol a ddefnyddiwyd yn Ffrainc ar ôl y gwleidydd o feddyg Joseph-Ignace Guillotin (1738–1814) a gynigiodd i'r Assemblée nationale o 1789 y dylid cynnal dienyddiadau trwy fecanwaith a fyddai'n gyflymach ac yn fwy dyngarol na llawer o'r dulliau erchyll a ddefnyddiwyd yn y gorffennol.[1] Ystyriwyd bod cael un dull dienyddio ar gyfer pobl o bob dosbarth cymdeithasol yn fynegiant o'r ddelfryd chwyldroadol o gydraddoldeb. Ystyriwyd ei fod yn ddull mwy trugarog o weithredu na dulliau cynharach.[2]
Cyfeiriadau
[golygu | golygu cod]- ↑ R. F. Opie (2003). Guillotine (yn Saesneg). Sutton Publishing Ltd. t. 22. ISBN 0750930349.
- ↑ Arasse, Daniel (1989). "The Guillotine and the Terror". London: Penguin. tt. 75–76.