Geffrei Gaimar

Oddi ar Wicipedia
Jump to navigation Jump to search
Geffrei Gaimar
Ganwyd 1186 Edit this on Wikidata
Dinasyddiaeth Ffrainc Edit this on Wikidata
Galwedigaeth croniclwr Edit this on Wikidata
Blodeuodd c. 1137 Edit this on Wikidata

Hanesydd a bardd o Sais yn yr iaith Eingl-Normaneg oedd Geffrei Gaimar a flodeuai yn y 1130au. Fe'i nodir am ei groniclau mydryddol Histoire des Bretons ac Estorie des Engles, y cyntaf o'r rhain yn gyfieithiad coll o Historia Regum Britanniae gan Sieffre o Fynwy.

Ni wyddys llawer am fywyd Geffrei Gaimar. Un o wŷr llys Hugh d'Avranches, Iarll 1af Caer ydoedd. Mae'n bosib yr oedd yn gyfeillgar â Dafydd y Sgotyn (Esgob Bangor, 1120–38).[1] Gofynnodd Constance, gwraig Ralph FitzGerald, iddo gyfieithu Historia Regum Britanniae a ysgrifennwyd gan Sieffre o Fynwy tua 1136. Addasai'r gwaith hwnnw yn rhan gyntaf ei hanes, ymgais i groniclo hanes Prydain ers oes Caerdroea hyd at farwolaeth Wiliam II, brenin Lloegr. Darparwyd ffynonellau ychwanegol iddo, yn Lladin, Saesneg, a Ffrangeg, gan Robert, Iarll Caerloyw, Walter Espec, a Walter, archddiacon Rhydychen.[2]

Oherwydd addasiad poblogaidd Wace o waith Sieffre, Roman de Brut (1155), ni chopiwyd trosiad Geffrei gan eraill ac felly nid oes testun o Histoire des Bretons yn goroesi. Yn niwedd y 13g rhoddwyd yr enw Estoire des Engles ar y croniclau gan Geffrei, am y cyfnod 495–1100, a gynhwysid gyda'r Roman de Brut. Yn y gwaith hwn mae hanesion a chwedlau'r Daniaid yn Lloegr yn oes yr Eingl-Sacsoniaid, gan gynnwys y fersiwn cynharaf o gerddi Havelok a Buern Bucecarle.[1] Cyfansoddai Estoire des Engles ar ffurf 6526 o linellau wythsill wedi eu trefnu'n gwpledi odli. Dyma'r gwaith hynaf wedi ei ysgrifennu mewn unrhyw ffurf werinol ar yr iaith Ffrangeg.[2]

Cyfeiriadau[golygu | golygu cod y dudalen]

  1. 1.0 1.1 Hans-Erich Keller, "Geffrei Gaimar" yn Medieval France: An Encyclopedia golygwyd gan William W. Kibler a Grover A. Zinn (Efrog Newydd: Garland, 1995), t. 741.
  2. 2.0 2.1 Ian Short, "Gaimar, Geffrei (fl. 1136–1137), Anglo-Norman poet and historian", Oxford Dictionary of National Biography. Adalwyd ar 2 Mawrth 2019.