Frances Môn Jones

Oddi ar Wicipedia
Jump to navigation Jump to search
Frances Môn Jones
Ganwyd 20 Hydref 1919 Edit this on Wikidata
Brychdyn Edit this on Wikidata
Bu farw 8 Medi 2000 Edit this on Wikidata (80 oed)
Llanfair Caereinion Edit this on Wikidata
Dinasyddiaeth Cymru Edit this on Wikidata
Galwedigaeth athro, telynor Edit this on Wikidata

Telynores o Frychdyn, Wrecsam ac un o enillwyr Medal Syr T.H. Parry-Williams oedd Frances Môn Jones (20 Hydref 1919 - 8 Medi 2000) a adnabyddid hefyd fel Telynores Brython ac yna fel Ffranses Môn.[1] Cynorthwyodd W. S. Gwynn Williams i sefydlu Eisteddfod Ryngwladol Llangollen yn 1947 ac roedd yn flaenllaw yn natblygiad Cymdeithas Alawon Gwerin Cymru a Ffederasiwn Cerddoriaeth Amatur Cymru.[2]

Magwraeth a choleg[golygu | golygu cod y dudalen]

Ganwyd Frances Môn Jones ar 20 Hydref 1919 ym Mrychdyn, Sir y Fflint i David Charles Davies a Mary Jane (neé. Goodwin) ac fe'i maged mewn cartref di-Gymraeg. Wedi gadael Ysgol Gynradd Brychdyn bu'n ddisgybl yn Ysgol Ramadeg Grove Park, Wrecsam. Dysgodd Gymraeg a chafodd wersi ar y delyn gan Alwena Roberts, (Telynores Iâl) (1899-1981). Bu'n llwyddiannus ar yr unawd telyn yn yr Eisteddfod Genedlaethol dair gwaith yn olynol (1937, 1938 ac 1939). Yn 1949 daeth yn fuddugol ar yr unawd soprano.[3]

Rhwng 1955 a 1960 fe'i derbyniwyd ar gwrs cerddoriaeth yn Ngholeg Cerdd Manceinion rhwng 1955 a 1960, lle arbenigodd yn y delyn gyda Jean Bell ymysg ei darlithwyr a'r Athro D. E. Parry-Williams ym Mhrifysgol Bangor.

Yn 1947 priododd y Parchedig Robert Môn Jones, a oedd yn enedigol o Aberffraw, gweinidog yn yr Eglwys Fethodistaidd. Buont yn byw mewn sawl man yng Ngogledd Cymru gan ymsefydlu yn Llanfair Caereinion yn 1965.

Hyfforddi[golygu | golygu cod y dudalen]

Ymhlith ei disgyblion mae'r gantores werin Siân James ac Ieuan Jones (Athro'r Delyn yn y Coleg Cerdd Brenhinol yn Llundain) a llawer rhagor, yn enwedig o ardal Llanfair Caereinion. Ffurfiodd hefyd gôr telynau.

Anrhydeddau[golygu | golygu cod y dudalen]

Cyfeiriadau[golygu | golygu cod y dudalen]

  1. eisteddfod.cymru; adalwyd 10 Rhagfyr 2016.
  2. clera.org; adalwyd Rhagfyr 2016.
  3. Y Bywgraffiadur Cymreig Arlein; ar wefan Y Llyfrgell Genedlaethol; adalwyd Rhagfyr 2016.
  • Robin Gwyndaf, Portread o gymwynaswraig: Frances Môn Jones, Canu Gwerin cylchgrawn Cymdeithas Alawon Gwerin Cymru 22 (1999), 3-10.