Dueglys Iwerydd

Oddi ar Wicipedia
Jump to navigation Jump to search
Dueglys Iwerydd
Plagiochila bifaria
Statws cadwraeth
Dosbarthiad gwyddonol
Teyrnas: Plantae
Rhaniad: Marchantiophyta
Dosbarth: Jungermanniopsida
Urdd: Jungermanniales
Teulu: Plagiochilaceae
Genws: Plagiochila
Rhywogaeth: P. bifaria
Enw deuenwol
Plagiochila bifaria

Math o blanhigyn, di-flodau, ac un o lysiau'r afu yw Dueglys Iwerydd (enw gwyddonol: Plagiochila bifaria; enw Saesneg: Killarney featherwort). O ran tacson, mae'n perthyn i urdd y Jungermanniales, o fewn y dosbarth Jungermanniopsida. Yr hen enw ar y rhywogaeth hon oedd Plagiochila killarniensis.

Mae’r rhywogaeth hon i’w chanfod yng Nghymru yn enwedig ar dir sydd ychydig yn galchog.

Disgrifiad[golygu | golygu cod y dudalen]

Mae P. killarniensis fel arfer yn ffurfio twmpathau neu glytiau gwyrdd tywyll, brown golau neu borffor-frown, er y gall haenau mwy helaeth ddatblygu mewn safleoedd ffafriol. Mae 'r coesynnau'n tyfu hyd at 3 mm o led, ac mae'r dail bob yn ail ac fel arfer yn cael eu gorchuddio ac yn gorgyffwrdd, gyda dau ddant mawr ar y pigyn a dannedd pigog afreolaidd ar yr ymyl gefn.

Cynefin[golygu | golygu cod y dudalen]

Mae Dueglys iwerydd (P. killarniensis) fel arfer yn tyfu ar greigiau a choed yng nghoetiroedd yr Iwerydd, ond gall gyrraedd llethrau ar dir uwch os gall ddod o hyd i gysgod a lleithder.

Llysiau'r afu[golygu | golygu cod y dudalen]

Searchtool.svg
Prif erthygl: Llysiau'r afu

Planhigion anflodeuol bach o'r rhaniad Marchantiophyta yw llysiau'r afu. Defnyddir y term "lysiau'r afu" am un planhigyn, neu lawer. Erbyn 2019 roedd tua 6,000 o rywogaethau wedi cael eu hadnabod gan naturiaethwyr.[1] Fe'u ceir ledled y byd, mewn lleoedd llaith gan amlaf. Mae gan lawer ohonynt goesyn a dail ac maent yn debyg i fwsoglau o ran golwg.

Mae rhai rhywogaethau i'w cael yng Nghymru; gweler y categori yma.

Safonwyd yr enw Dueglys Iwerydd gan un o brosiectau . Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran Bywiadur, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.

Cyfeiriadau[golygu | golygu cod y dudalen]

  1. Raven, Peter H.; Ray F. Evert & Susan E. Eichhorn (1999) Biology of Plants, W. H. Freeman, Efrog Newydd.