Drenas

Oddi ar Wicipedia
Jump to navigation Jump to search
Drenas
Math tref Edit this on Wikidata
Daearyddiaeth
Sir Pristina District, Bwrdeistref Glogovac Edit this on Wikidata
Gwlad Baner Cosofo Cosofo
Uwch y môr 592 metr Edit this on Wikidata
Yn ffinio gyda Lipljan Edit this on Wikidata
Cyfesurynnau 42.62°N 20.9°E, 42.62833°N 20.89389°E Edit this on Wikidata
Cod post 13000 Edit this on Wikidata

Tref a bwrdeistref yn sir Pristina o Cosofo yw Drenas (Serbeg: Glogovac; yr wyddor Gyrilig: Глоговац ("Drenas" yw'r enw Albaneg cyfredol y dref, ond defnyddiwyd hefyd Gllogoc). Yn ôl cyfrifiad Cosofo, 2011, roedd gan y fwrdeistref 58,531 o drigolion a'r dref ei hun, 6,143.[1]

Lleoliad[golygu | golygu cod y dudalen]

Lleoliad Bwrdeistref Drenas, Cosofo 2018

Mae bwrdiestref Drena/Gllogoc/Glogovac wedi ei lleoli yng nghanolbarth Cosofo yng nghannol mynyddoedd Čičavica|Çiçavica/Čičavica ac i'r dwyrain a bryiau Drenica i'r gogledd a'r dwyrain. Dyma'r brif lwybr rhwng y brifddinas, Prishtinë â Pejë (Peć).

Hanes[golygu | golygu cod y dudalen]

Mae Drenas yn fwrdeistref sy'n gweinyddu 53 pentref yn sir Pristina.

Sefydlwyd y fwrdeistref cyn yr Ail Ryfel Byd fel uned gymdeithasol, wleidyddol a gweinyddol ar wahân. Dros yr wyth deg mlynedd diwethaf, mae datblygiad economaidd wedi bod yn isel iawn hyd nes yn ddiweddar.

Drenas a Rhyfel Annibyniaeth Cosofo[golygu | golygu cod y dudalen]

Mor gynnar â 1997, roedd y Bryniau Drenica wedi bod yn gadarnle i Fyddin Rhyddhad Kosovo (Albaneg: UÇK; Saesneg: KLA). Yn ystod y rhyfel, cafodd ei reoli ganddynt.[2]

Cafodd un o'r ddau gyflafan gyntaf a ddechreuodd y rhyfel ar 28 Chwefror a 1 Mawrth 1998 ei chyflawni yn Likoshan (Likošane), i'r gogledd o diriogaeth y fwrdeistref. Casglodd 50,000 o bobl ym mis Mawrth, 1998, yn Likoshan i gladdu 24 o ddioddefwyr Qirez a Likoshan. Ar 31 Mai 1998, yn dilyn cyrch yn Poklek i Ri (Novi Poklek), lladdwyd dau Albaniad, Ardian Deliu a Fidai Shishani, a diflannodd wyth arall [3]. Cyflawnwyd cyflafan 26 Medi 1998, o 21 o Albanwyr a oedd yn byw yn y teulu Delijaj, gan luoedd Serb yn Abri e Epërme (Gornje Obrinje).

Ar 17 Ebrill 1999, fe wnaeth yr heddlu Serbia gyhuddo 53 o bobl yn Poklek i Vjetër (Poklek) a diflannodd tair menyw yno: gorfododd yr heddlu grŵp o Kosovars, yn bennaf o'r teulu Muqolli, i dŷ. Ar ôl ychydig oriau, cymerodd y perchennog Sinan Muqolli a dyn arall, eu llofruddio a'u taflu i'r tŷ. Yna taflodd grenâd i mewn i'r ystafell yn cynnwys 47 o bobl, gan gynnwys 23 o blant dan bymtheg oed, a dyn mewn lifrai wedi'i stratio y tu mewn, gan ladd pawb ond chwech. Yn yr un diwrnod yn yr heddlu policeikatovë e Re (Novo Čikatovo) ymosododd yr heddlu Serbaidd ar y pentref a gwahanu dynion oddi ar y menywod a phlant. Ar ddiwedd y dydd, roedd 23 dyn a oedd yn perthyn i deulu Morina wedi cael eu lladd.

Daearyddiaeth[golygu | golygu cod y dudalen]

Trên yn pasio "Guri i Plakes" yn Dobroševac (Dritan)

Mae'r mynyddoedd hyn ar ddwy ochr Dyffryn Drenica. Mae tiroedd Drenica Valley yn cynnwys y system ddyfrhau "Ibër".

Nodwedd arbennig arall o'r ardal hon yw mwynglawdd a ffowndri Feronikeli yn ogystal â rhai chwareli. Mae'r afon hon yn croesi afon Drenica a Vërbicë, y defnyddir ei dŵr ar gyfer anghenion dyfrhau tir amaethyddol.

Mae'r comiwn hwn, o ran cysylltiad tir, wedi'i gysylltu â rhannau eraill o Kosovo drwy'r Fushe Kosove / Peć iarnróid a Pristina - Bushat (Komoran) -Pejë, a ffyrdd rhyng-gymunedol Shalë-Lipjan a Bushat-Drenas- Skenderaj.

Yn ôl y cyfrifiad diweddaraf, roedd gan yr ardal hon boblogaeth o dros 67,000, ac yn ôl amcangyfrifon diweddar mae dros 73,000 o drigolion bellach. Mae poblogaeth y fwrdeistref hon yn byw mewn 42 anheddiad: 36 pentref, 2 ganolfan drefol, 3 ardal a chanol Drenas. O edrych ar gyfansoddiad y rhywiau, mae poblogaeth Drenas yn gyfystyr â 51.3% gwryw a 48.7% benywaidd. Mae'r boblogaeth yn byw yn unig gan Albaniaid yn unig.

Cyfanswm arwynebedd y fwrdeistref hon yw 290 km2 neu 2.66 y cant o diriogaeth tiriogaeth Kosovo. Mae'r holl ardal hon, sy'n cynnwys 42 o aneddiadau, wedi'i hamgylchynu gan fynyddoedd Berise, Kasmaqi, Qyqavica, Goleshi a Lipovica (Blinajë).

Gwasanaethau Cymdeithasol, Iechyd ac Addysg[golygu | golygu cod y dudalen]

Mae "Hafir Shala" y ganolfan iechyd a chwe ysbyty bach i wasanaethu anghenion y boblogaeth yn Drenas.

Ym mwrdeistref Glogovac mae 21 o ysgolion elfennol a 2 ysgol uwchradd.

Diwylliant[golygu | golygu cod y dudalen]

Arwyddlun Bwrdeistref Gllogoc

Cyn mesurau treisgar y nawdegau, roedd bwrdeistref Drenas â 7 llyfrgell gyhoeddus gyda 73,000 o lyfrau. Roedd gan y brif lyfrgell 12,000 o lyfrau, ac roedd gan ei changhennau yn Tërstenik, Komoran, Arllat, Sankoc, Baica a Gradica 61,000 o lyfrau, ond mae'r rhyfel wedi diflannu dwy lyfrgell, y brif lyfrgell yn Gllogovc a'r gangen yn Baica 66,468 o lyfrau. Mae lluoedd Serbia wedi lladd y llyfrgellydd Izet Elshani (48) wedi llosgi'r llyfrgell gyda 9,500 o lyfrau. Mae gan fwrdeistref Gllogovc / Glogovac, mewn gwirionedd, lyfrgell o 6,532 o lyfrau. Y tro diwethaf y ffurfiwyd y Gymdeithas Ddiwylliannol "Komorani", undeb o unigolion a grwpiau sydd â diddordeb mewn datblygu diwylliant lleol, gan gyflwyno nodweddion ein rhanbarth. Yn y ddinas mae Llyfrgell y Ddinas hefyd ar agor, ac mae ei gallu yn ceisio cynnig gwasanaethau i'w darllenwyr.

Pêl-droed[golygu | golygu cod y dudalen]

Lleolir clwb pêl-droed F.K. Feronikeli yn y dref. Enillodd y clwb bencampwriaeth Uwch Gynghrair Cosofo y Superliga yn 2018-19 gan ennill yr hawl i chwarae yng nghystadleuaeth Cynghrair y Pencampwyr UEFA am y tro cyntaf.

Gwybodaeth[golygu | golygu cod y dudalen]

Nid oes papur newydd dyddiol yn Drenas, tra cedwir cylchgronau ar gyfer "Reality" a "Spectrum" ar gyfer hysbysu trigolion eu hardal.

Ceir dwy orsaf radio leol "Radio Drenasi 92.1"[3] a "Radio Dodona". Yn y 1990au, ar ôl cau'r "Rilindjes" ("Dadeni'"), cyhoeddodd Fforwm Ieuenctid LDK daflen hunangynhwysol, ar 28 Tachwedd 1993, am y tro cyntaf yn Drenica, cylchgrawn misol "Trojet tona" ("Ein Tiroedd") o PNDSH.

Crefydd[golygu | golygu cod y dudalen]

Yn Drenas mae'r rhan fwyaf o'r bobl yn grefydd Islamaidd o ffydd Sunni. Mae'r ail fosg hynaf yn Kosovo wedi'i leoli ym mhentref Krajkë.

Gwleidyddiaeth[golygu | golygu cod y dudalen]

Y blaid sy'n arwain Drenas yw Plaid Ddemocrataidd Cosofo (Partia Demokratike e Kosovës[4]), tra bod gweithgarwch y gwrthbleidiau yn eithaf anodd gan fod Drenas wedi bod ac yn brif gadarnle i Blaid Ddemocrataidd Kosovo.

Dolenni[golygu | golygu cod y dudalen]

Cyfeiriadau[golygu | golygu cod y dudalen]

  1. Nodyn:Lien web
  2. https://kk.rks-gov.net/gllogoc/
  3. www.radiodrenasi.com Radio Drenasi 92.1 FM (04. janar 2011)
  4. Në zgjedhjet e 17 nëntorit, 2007 doli fituese me mbi 82%