Dorothy Allison

Oddi ar Wicipedia
Jump to navigation Jump to search
Dorothy Allison
Allison, Dorothy.jpg
Ganwyd 11 Ebrill 1949 Edit this on Wikidata
Greenville Edit this on Wikidata
Dinasyddiaeth Baner Unol Daleithiau America Unol Daleithiau America
Alma mater
  • Prifysgol Talaith Florida
  • Coleg Eckerd Edit this on Wikidata
Galwedigaeth bardd, nofelydd, ysgrifennwr, ffeminist Edit this on Wikidata
Adnabyddus am Trash: Short Stories, Bastard Out of Carolina, Skin: Talking About Sex, Class & Literature Edit this on Wikidata
Prif ddylanwad Toni Morrison Edit this on Wikidata
Gwobr/au Gwobr Lenyddol Lambda Edit this on Wikidata
Gwefan https://www.dorothyallison.com Edit this on Wikidata

Awdur Americanaidd yw Dorothy Allison (ganwyd 11 Ebrill 1949) sy'n cael ei hystyried yn nodigedig am ei gwaith fel bardd, nofelydd, awdur a ffeminist. Ymhlith y gwaith pwysig a nodedig yr ysgrifennodd mae: Trash: Short Stories, Bastard Out of Carolina, Skin: Talking About Sex a Class & Literature.

Fe'i ganed yn Greenville, De Carolina ac wedi gadael yr ysgol mynychodd Brifysgol Talaith Florida a Choleg Eckerd. [1][2]

Mae ei gwaith yn canolbwyntio ar frwydr dosbarth, cam-drin rhywiol, cam-drin plant, ffeministiaeth a lesbiaeth. Mae hi'n "femme lesbiaidd" hunan-ddynodedig.[3] Enillodd nifer o wobrau am ei hysgrifennu, gan gynnwys sawl Gwobr Lenyddol Lambda. Yn 2014, etholwyd Allison i fod yn aelod yng Nghymrodoriaeth Awduron y De (Fellowship of Southern Writers).[4]

Magwraeth a cham-drin rhywiol[golygu | golygu cod y dudalen]

Ganwyd Dorothy E. Allison yn Greenville, De Carolina i Ruth Gibson Allison, a oedd yn bymtheg ar y pryd. Roedd ei mam sengl yn wael, yn gweithio fel gweinyddes a chogydd. Priododd Ruth yn y pen draw, ond pan oedd Dorothy yn bump oed, dechreuodd ei llystad ei cham-drin yn rhywiol. Parhaodd y cam-drin hwn am saith mlynedd. Yn 11 oed dywedodd Dorothy wrth berthynas amdano, a ddywedodd wrth ei mam. Gorfododd Ruth ei gŵr i adael Dorothy yn llonydd, ac arhosodd y teulu gyda'i gilydd. Ni pharhaodd y seibiant yn hir, wrth i'r llystad ailddechrau'r cam-drin rhywiol, gan barhau am bum mlynedd arall. Dioddefodd Dorothy yn feddyliol ac yn gorfforol, gan ddal gonorrhoea na chafodd ei ddiagnosio a'i drin nes ei bod yn ei 20au a olygai na allai gael plant.[5]

Symudodd teulu Allison i ganol Florida i ddianc rhag dyled. Tystiodd Allison i nifer o aelodau'r teulu farw oherwydd tlodi eithafol. Hi oedd y person cyntaf yn ei theulu i raddio o'r ysgol uwchradd, gan lwyddo fel myfyriwr er gwaethaf bywyd anhrefnus ei chartref. Cymhwysodd fel 'Ysgolor Teilyngdod Cenedlaethol'. Yn 18 oed, gadawodd ei chartref a chofrestru yn y coleg.

Coleg[golygu | golygu cod y dudalen]

Yn gynnar yn y 1970au, mynychodd Allison Goleg Presbyteraidd Florida (Coleg Eckerd bellach) ar ysgoloriaeth Teilyngdod Genedlaethol. Tra yn y coleg, ymunodd â mudiad i fenywod a dywed mai "ffeministiaid milwriaethus" a anogodd hi i ysgrifennu. Ar ôl graddio gyda gradd B.A. mewn anthropoleg, dechreuodd astudiaethau graddedig mewn anthropoleg ym Mhrifysgol Talaith Florida.[6]

Sgwennu[golygu | golygu cod y dudalen]

Ffilmyddiaeth[golygu | golygu cod y dudalen]

  • Bastard Out of Carolina (1996)
  • 2 or 3 Things But Nothing for Sure (1997)
  • After Stonewall (1999)
  • Cavedweller (2004), cynhyrchwyd gan Lisa Cholodenko gyda Aidan Quinn a Kyra Sedgwick

Llwyfan[golygu | golygu cod y dudalen]

  • Cavedweller (2003), addaswyd i'r llwyfan gan Kate Moira Ryan, a fferfformiwyd yn y New York Theatre Workshop

Anrhydeddau[golygu | golygu cod y dudalen]

Cyfeiriadau[golygu | golygu cod y dudalen]

  1. Cyffredinol: http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb12150923s; ffeil awdurdod y BnF; dyddiad cyrchiad: 10 Hydref 2015.
  2. Rhyw: http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb12150923s; ffeil awdurdod y BnF; dyddiad cyrchiad: 10 Hydref 2015.
  3. Ed. Burke, Jennifer Clare (2009). Visible: A Femmethology Vol. 2. Homofactus Press. p. 44. ISBN 978-0978597351.
  4. "Dorothy Allison". The Fellowship of Southern Writers. Archifwyd o y gwreiddiol ar 28 Awst 2015. Cyrchwyd 20 Mawrth 2014.
  5. Contemporary Authors Online. Detroit, Michigan: Gale. 2004. ISBN 978-0-7876-3995-2.
  6. "Depth, From The South At Hamilton College, Dorothy Allison Offers Crowd A Sip Of Reality." Laura T. Ryan Staff. The Post-Standard (Syracuse, NY). STARS; p. 21, 22 Hydref 2000