Dinorwig (pentref)

Oddi ar Wicipedia
Jump to navigation Jump to search
Dinorwig
Bwthyn Congl-y-mynydd Cottage, Dinorwig - geograph.org.uk - 318495.jpg
Mathpentref Edit this on Wikidata
Daearyddiaeth
SirGwynedd Edit this on Wikidata
GwladBaner Cymru Cymru
Cyfesurynnau53.1328°N 4.1047°W Edit this on Wikidata
Cod OSSH592616 Edit this on Wikidata
Gwleidyddiaeth
AC/auSiân Gwenllian (Plaid Cymru)
AS/auHywel Williams (Plaid Cymru)

Pentref bach yng nghymuned Llanddeiniolen, Gwynedd, Cymru, yw Dinorwig,[1][2] weithiau Dinorwic. Saif yn uchel uwchben Llyn Padarn, ger Llanberis. Honnir rhai ei bod yn rhan o diriogaeth Llwyth yr Ordovices, a bod "Dinorwig" yn golygu "Caer yr Ordoficiaid".

Cynrychiolir yr ardal hon yn Senedd Cymru gan Siân Gwenllian (Plaid Cymru)[3] ac yn Senedd y DU gan Hywel Williams (Plaid Cymru).[4]

Cyfleusterau[golygu | golygu cod y dudalen]

Mae Dinorwig yn enwog am ei lwybrau dringo gan ei fod yn un o'r prif bwyntiau mynediad ar gyfer Chwarel Dinorwig. Lleolir Dinorwig ar ddiwedd taith bws 83 i Gaernarfon, a weithredir ar hyn o bryd gan Gwynfor Coaches ar gyfer Cyngor Gwynedd, gyda gwasanaethau yn Neiniolen sy'n cysylltu â Bangor.

Lleolir Lodge Dinorwig, sef un o'r caffis mwyaf poblogaidd yn yr ardal, yn yr adeilad a oedd unwaith yn neuadd y pentref (Y Ganolfan).

Hanes[golygu | golygu cod y dudalen]

Mae hanes hir i'r pentref o ran chwareli llechi. Defnyddiodd y Rhufeiniaid lechi lleol ar gyfer adeiladu Segontium, a defnyddiwyd llechi o'r dyffryn wrth adeiladu Castell Caernarfon. Y brif chwarel leol oedd Chwarel Dinorwic, oedd yn weithredol o ddiwedd yr 1770au hyd at 1969. Ar ôl y Rhyfel Byd Cyntaf, daeth deunyddiau creu toeon

Heddiw, mae'r pentref yn rhannu ei enw gyda orsaf bŵer pwmpio a storio trydan dŵr, gorsaf bŵer Dinorwig. Mae Canolfan Fynydd Blue Peris hefyd wedi'i leoli yn y pentref, canolfan weithgareddau awyr agored breswyl a weithredir gan Gyngor Bwrdeistref Bedford a Chyngor Canolog Swydd Bedford.

Ffilmiwyd rhan o'r ffilm Willow yn Chwarel Dinorwig, ym mis Mehefin 1987. Poblogaeth y pentref yw oddeutu 200 o bobl.

Geifr mynydd gwyllt a welir yn aml yn crwydro o amgylch chwarel Dinorwig

Cyfeiriadau[golygu | golygu cod y dudalen]

  1. "Rhestr o Enwau Lleoedd Safonol Cymru". Llywodraeth Cymru. 14 Hydref 2021.
  2. British Place Names; adalwyd 20 Ionawr 2022
  3. Gwefan Senedd Cymru
  4. Gwefan Senedd y DU

Dolenni allanol[golygu | golygu cod y dudalen]