Deiseb yr Iaith

Oddi ar Wicipedia
Neidio i'r panel llywio Neidio i'r bar chwilio

Yn ystod Eisteddfod Genedlaethol Cymru Caerdydd 1938, dan arweiniad Undeb Cymru Fydd, dechreuwyd casglu enwau ar gyfer Deiseb Genedlaethol. Trefnydd ac ysgrifennydd y Ddeiseb oedd Dafydd Jenkins.[1][2] Diben y Ddeiseb oedd hawlio statws i'r iaith Gymraeg 'a fyddai'n unfraint â'r Saesneg ym mhob agwedd ar weinyddiad y gyfraith a'r Gwasanaethau Cyhoeddus yng Nghymru'. Arwyddwyd y Ddeiseb gan dros chwarter miliwn o bobl a chafwyd cefnogaeth 30 allan o'r 36 Aelod Seneddol Cymreig.

Arweiniodd hyn at Ddeddf Llysoedd Cymru 1942 a ganiataodd y defnydd o'r Gymraeg mewn llysoedd barn ond methwyd a sicrhau hawliau ehangach.[3]

Cyfeiriadau[golygu | golygu cod y dudalen]

  1. Owen, Morfudd (Mehefin 2012). Dafydd Jenkins (1911-2012), Rhifyn 593. Barn
  2. cyfraith-hywel.cymru.ac.uk; adalwyd 6 Ionawr 2015
  3. Cymdeithas yr Iaith, Deiseb yr Iaith, Addysg Archifwyd 2005-10-27 yn y Peiriant Wayback. o wefan Ymgyrchu!, Llyfrgell Genedlaethol Cymru. Cyrchwyd 2.9.2012