Neidio i'r cynnwys

Cyfarchiad i'r Haul

Oddi ar Wicipedia
Cyfarchiad i'r Haul
Enghraifft o:cyfres, cysyniad crefyddol, cyfres ioga Edit this on Wikidata
Mathasana Edit this on Wikidata
Rhan ocyfres ioga Edit this on Wikidata
Dynodwyr
Freebase/M/049jyx edit this on wikidata
QuoraSurya-namaskara edit this on wikidata
Tudalen Comin Ffeiliau perthnasol ar Gomin Wicimedia
Cerflun o'r 12 asanas o un math o'r gyfres a elwir yn "Gyfarch yr Haul"[a] ym Maes Awyr Indira Gandhi, Delhi [1] (cerfluniau wedi'u creu gan Nikhil Bhandari)

Ymarferion corfforol mewn cyfres o symudiadau ioga yw Cyfarch yr Haul neu Cyfarchiad i'r Haul (drishtiyogshala Archifwyd 7 Rhagfyr 2023 yn y Peiriant Wayback: Sansgrit: सूर्यनमस्कार ; Saesneg: Sun Salutation),[2] gyda'r bwriad o ymarfer y corff. Dylai'r gyfres lifo'n esmwyth o'r naill symudiad i'r llall gyda 12 symudiad i gyd, a phob osgo (asana) wedi'u cysylltu'n osgeiddig fel cadwyn o berlau.[3][4]

Cofnodwyd y dilyniant asana gyntaf o ioga ar ddechrau'r 20g, er bod ymarferion tebyg yn cael eu defnyddio yn India cyn hynny, er enghraifft ymhlith reslwyr. Mae'r dilyniant sylfaenol yn cynnwys symud o asana sefyll i mewn i asanau Ci ar i Lawr ac ar i Fyny ac yna yn ôl i'r safle sefyll, ond mae llawer o amrywiadau'n bosibl. Mae'r set o 12 asana wedi'i chysegru i dduw Hindŵaidd yr Haul, sef Surya, nid annhebyg i'r duw Celtaidd Lleu, efallai. Mewn rhai traddodiadau Indiaidd, mae'r asanas i gyd yn gysylltiedig â mantra gwahanol.

Mae union darddiad y gyfres yma o asanas yn ansicr, ond gwnaed y dilyniant yn boblogaidd yn gynnar yn yr 20g gan Bhawanrao Shriniwasrao Pant Pratinidhi, sef Rajah Aundh, a'i fabwysiadu i fewn i ioga gan Krishnamacharya ym Mhalas Mysore. Roedd athrawon ioga arloesol a addysgwyd gan Krishnamacharya, gan gynnwys Pattabhi Jois a B. K. S. Iyengar, ill dau'n dysgu trawsnewidiadau rhwng asanas sy'n deillio o Gyfarchiad i'r Haul i'w disgyblion ledled y byd.

Geirdarddiad a gwreiddiau

[golygu | golygu cod]
Darparodd Bhawanrao Shriniwasrao Pant Pratinidhi y canllaw tudalen ddwbl hon i Gyfarchiad i'r Haul yng nghefn ei lyfr 1928 The Ten-Point Way to Health: Surya Namaskars yn ogystal ag yng nghorff y testun, gan nodi y gellid ei dynnu i'w ddefnyddio heb niweidio testun y llyfr.[5]

Daw'r enw Surya Namaskar o'r Sansgrit सूर्य Sūrya, "Haul a नमस्कार Namaskāra, "Cyfarchiad" neu "Saliwt".[6] Fel a nodwyd, Surya yw duw Hindŵaidd yr haul[7] sydd hefyd yn enaid ac yn ffynhonnell pob bywyd.[8] Mae Chandra Namaskar yn yr un modd o Sansgrit चन्द्र Chandra, "Lloer".[9]

Disgrifiad

[golygu | golygu cod]

Mae Cyfarchiad i'r Haul yn ddilyniant o tua deuddeg asanas ioga wedi'u cysylltu trwy neidio neu ymestyn symudiadau, gan amrywio rhywfaint.[10] Yn Ioga Iyengar, y dilyniant sylfaenol yw Tadasana, Urdhva Hastasana, Uttanasana, Uttanasana ar i fyny, Adho Mukha Svanasana, Urdhva Mukha Svanasana, Chaturanga Dandasana, ac yna gwrthdroi'r dilyniant i ddychwelyd i Tadasana; gellir gosod asanas eraill yn y dilyniant.[6]

Yn Ioga Ashtanga Archifwyd 7 Rhagfyr 2023 yn y Peiriant Wayback Vinyasa, ceir dau ddilyniant Cyfarch[11]iad i'r Haul, mathau A a B.[12] Y dilyniant math A o asanas yw:

Pranamasana, Urdhva Hastasana, Uttanasana, Phalakasana (planc uchel), Chaturanga Dandasana, Urdhva Mukha Svanasana, Adho Mukha Svanasana, Uttanasana ac yn ôl i Pranamasana.[12]

Y dilyniant math B o asanas (gwahaniaethau wedi'u marcio mewn llythrennau italig) yw Pranamasana, Utkatasana, Uttanasana, Ardha Uttanasana, Phalakasana, Chaturanga Dandasana, Urdhva Mukha Svanasana, Adho Mukha Svanasana Archifwyd 2023-05-06 yn y Peiriant Wayback, Virabhadrasana I, ailadroddwch o Phalakasana ymlaen gyda Virabhadrasana yna ailadroddwch Phalakasana drwodd i Adho Mukha Svanasana (y trydydd tro), Ardha Uttanasana, Uttanasana, Utkatasana, ac yn ôl i Pranamasana.[12]

Fideo o'r symudiadau

Cylch Cyfarchiad i'r Haul nodweddiadol:[b]

1. Pranamasana

2. Hasta
Uttanasana

3. Uttanasana

12. Yn ôl i 1

4. Anjaneyasana

11. Hasta
Uttanasana

5. Adho Mukha
Svanasana

10. Uttanasana

6. Ashtanga
Namaskara

9. Anjaneyasana,
troed gyferbyn

8. Adho Mukha
Svanasana

7. Urdhva Mukha
Shvanasana

Mantras

[golygu | golygu cod]

Mewn rhai traddodiadau o ioga, mae pob cam o'r dilyniant yn gysylltiedig â mantra. Mewn traddodiadau gan gynnwys Ioga Sivananda, mae'r camau wedi'u cysylltu â deuddeg enw'r Duw Surya, sef yr Haul:[13]

Cam (Asana) Mantra (enw'r Surya) [13] Cyfieithiad [13]
Tadasana ॐ मित्राय नमः Oṃ Mitrāya Namaḥ serchog i bawb
Urdhva Hastasana ॐ रवये नमः Oṃ Ravaye Namaḥ achos pob newid
Padahastasana ॐ सूर्याय नमः Oṃ Sūryāya Namaḥ sy'n cymell yr holl weithgaredd
Ashwa Sanchalanasana ॐ भानवे नमः Oṃ Bhānave Namaḥ tarddiad goleuni
Parvatasana ॐ खगाय नमः Oṃ Khagāya Namaḥ sy'n symud yn yr awyr
Ashtanga Namaskara ॐ पूष्णे नमः Oṃ Pūṣṇe Namaḥ sy'n maethu pawb
Bhujangasana ॐ हिरण्यगर्भाय नमः Oṃ Hiraṇya Garbhāya Namaḥ sy'n cynnwys popeth
Parvatasana ॐ मरीचये नमः Oṃ Marīcaye Namaḥ sy'n meddu ar raga
Ashwa Sanchalanasana ॐ आदित्याय नमः Oṃ Ādityāya Namaḥ mab Aditi
Padahastasana ॐ सवित्रे नमः Oṃ Savitre Namaḥ sy'n cynhyrchu popeth
Urdhva Hastasana ॐ अर्काय नमः Oṃ Arkāya Namaḥ cymwys i'w addoli
Tadasana ॐ भास्कराय नमः Oṃ Bhāskarāya Namaḥ achos goleuni

Mae traddodiad Indiaidd yn cysylltu'r camau â mantras Bījā (sain "had") a chyda phum chakras (canolbwyntiau'r corff ystwyth).[14][15]

Cam (Asana) Bījā mantra [14][15][c] Chakra[15] Anadlu
Tadasana ॐ ह्रां Oṃ Hrāṁ Anahata (calon) allanadlu
Urdhva Hastasana ॐ ह्रीं Oṃ Hrīṁ Vishuddhi (gwddf) mewn-anadlu
Padahastasana ॐ ह्रूं Oṃ Hrūṁ Swadhisthana (sacrwm) allanadlu
Ashwa Sanchalanasana ॐ ह्रैं Oṃ Hraiṁ Ajna (trydydd llygad) mewn-anadlu
Parvatasana ॐ ह्रौं Om Hrauṁ Vishuddhi (gwddf) allanadlu
Ashtanga Namaskara ॐ ह्रः Oṃ Hraḥ Manipura (plexws solar) atal
Bhujangasana ॐ ह्रां Oṃ Hrāṁ Swadhisthana (sacrwm) mewn-anadlu
Parvatasana ॐ ह्रीं Oṃ Hrīṁ Vishuddhi (gwddf) exhale
Ashwa Sanchalanasana ॐ ह्रूं Oṃ Hrūṁ Ajna (trydydd llygad) mewn-anadlu
Padahastasana ॐ ह्रैं Oṃ Hraiṁ Swadhisthana (sacrwm) allanadlu
Urdhva Hastasana ॐ ह्रौं Oṃ Hrauṁ Vishuddhi (gwddf) mewn-anadlu
Tadasana ॐ ह्रः Oṃ Hraḥ Anahata (calon) allanadlu

Amrywiadau

[golygu | golygu cod]

Mewnosod asanas eraill

[golygu | golygu cod]

Mae llawer o amrywiadau'n bosib. Er enghraifft, yn Ioga Iyengar gellir amrywio'r dilyniant yn fwriadol i redeg asanas Tadasana, Urdhva Hastasana, Uttanasana, Adho Mukha Svanasana, Lolasana, Janusirsasana (un ochr, yna'r llall), a gwrthdroi'r dilyniant o Adho Mukha Svanasana i ddychwelyd i Tadasana. Ymhlith asanas eraill y gellir eu mewnosod yn y dilyniant mae Navasana (neu Ardha Navasana), Paschimottanasana a'i amrywiadau, a Marichyasana I. [17]

Chandra Namaskar

[golygu | golygu cod]

Weithiau mae dilyniannau amrywiol o'r enw Chandra Namaskar, Cyfarchiad i'r Lloer (Moon Salutation), yn cael eu hymarfer; crëwyd y rhain yn hwyr yn yr 20g.[18] Mae un dilyniant o'r fath yn cynnwys yr asanas Tadasana, Urdhva Hastasana, Anjaneyasana (a elwir weithiau'n Hanner Lleuad), penlinio, Adho Mukha Svanasana, Bitilasana, Balasana, penlinio â morddwydydd, corff, a breichiau'n pwyntio'n syth i fyny, Balasana gyda phenelinoedd ar y llawr, dwylo gyda'i gilydd yn Anjali Mudra y tu ôl i'r pen, Urdhva Mukha Svanasana, Adho Mukha Svanasana, Uttanasana, Urdhva Hastasana, Pranamasana, a Tadasana.[19] Cyhoeddwyd Cyfarchiad i'r Lloer eraill gyda gwahanol asanas.[18][20][21] Ond yn wahanol i Gyfarchiad i'r Haul, mae'r Chandra Namaskar yn cael ei berfformio yn ystod y nos.[22]

Fel ymarfer corff

[golygu | golygu cod]
Cyfarchiad i'r Haul mewn digwyddiad ioga cyhoeddus yn Katni, India

Mae cost egni ymarfer corff yn cael ei fesur mewn unedau o metabolic equivalent of tasg (MET). Mae llai na 3 MET yn cyfrif fel ymarfer corff ysgafn; Mae 3 i 6 MET yn gymedrol; Mae 6 neu drosodd yn egnïol. Mae canllawiau Coleg Meddygaeth Chwaraeon America a Chymdeithas y Galon America yn cyfrif cyfnodau o leiaf 10 munud o weithgaredd cymedrol ar lefel MET tuag at swm yr ymarfer corff dyddiol a argymhellir.[23][24] Ar gyfer oedolion iach rhwng 18 a 65 oed, mae'r canllawiau'n argymell ymarfer corff cymedrol am 30 munud bum diwrnod yr wythnos, neu ymarfer corff aerobig egnïol am 20 munud tri diwrnod yr wythnos.[24]

Mae cost ynni Cyfarchiad yr Haul yn amrywio'n fawr yn ôl pa mor egnïol y mae'n cael ei ymarfer, o 2.9 ysgafn i 7.4 MET egnïol. Mae pen uchaf yr ystod yn gofyn am neidiau rhwng yr ystumiau.

Mewn diwylliant

[golygu | golygu cod]

Dywedodd sylfaenydd Ioga Ashtanga Vinyasa, K. Pattabhi Jois, "Nid oes unrhyw ioga Ashtanga heb Surya Namaskara, sef y cyfarchiad eithaf i dduw'r Haul."[25]

Yn 2019, dringodd tîm o hyfforddwyr mynydda o Darjeeling i gopa Mount Elbrus a chwblhau Cyfarchiad i'r Haul yno 18,000 troedfedd (5,700 m), a honnir ei fod yn record byd.[26]

Nodiadau

[golygu | golygu cod]
  1. ↑ Incorporating Ashtanga Namaskara in place of Caturanga Dandasana
  2. ↑ As shown in the Indira Gandhi Airport sculpture, above.
  3. ↑ The Bījā mantras are sounds, not translatable words.[16]

Cyfeiriadau

[golygu | golygu cod]
  1. ↑ "Destination Delhi". Indian Express. 4 Medi 2010.
  2. ↑ Singh, Kritika. Sun Salutation: Full step by step explanation. Surya Namaskar Organization. Archifwyd o'r gwreiddiol ar 21 Rhagfyr 2021. Cyrchwyd 21 Rhagfyr 2021.
  3. ↑ Mitchell, Carol (2003). Yoga on the Ball. Inner Traditions. t. 48.
  4. ↑ MacMullen, Jane (September/October 1988). Ashtanga Yoga. pp. 68–70. https://books.google.com/books?id=cfUDAAAAMBAJ&pg=PA68.
  5. ↑ Singleton 2010, tt. 180–181, 205–206.
  6. 1 2 Mehta 1990.
  7. ↑ Dalal, Roshen (2010). Hinduism: An Alphabetical Guide. Penguin Books India. t. 343.
  8. ↑ Krishan Kumar Suman (2006). Yoga for Health and Relaxation. Lotus. tt. 83–84. ISBN 978-81-8382-049-3.
  9. ↑ Sinha, S. C. (1 Mehefin 1996). Dictionary of Philosophy. Anmol Publications. t. 18.
  10. ↑ "How to do 12 Surya Namaskar Postures - You Should Practice Every Morning". Yoga Vini (yn Saesneg). 11 Mawrth 2020. Archifwyd o'r gwreiddiol ar 2020-04-07. Cyrchwyd 2020-04-07.
  11. ↑ "What is Tadasana and its benefits and contraindications?" (yn Saesneg). 17 Rhagfyr 2022.
  12. 1 2 3 Hughes, Aimee. "Sun Salutation A Versus Sun Salutation B: The Difference You Should Know". Yogapedia.
  13. 1 2 3 "Surya Namaskara". Divine Life Society. 2011. Cyrchwyd 19 Gorffennaf 2019.
  14. 1 2 Omar, Shazia (27 Rhagfyr 2016). "Sonic salutations to the sun". Daily Star.
  15. 1 2 3 Hardowar, Radha (Mehefin 2018). "Surya Namaskar" (PDF). Shri Surya Narayan Mandir.
  16. ↑ Woodroffe, Sir John (2009) [1919]. ŚAKTI AND ŚĀKTA ESSAYS AND ADDRESSES ON THE ŚĀKTA TANTRAŚĀSTRA (arg. 3rd). Celephaïs Press. t. 456.
  17. ↑ Mehta 1990, tt. 146–147.
  18. 1 2 Ferretti, Andrea; Rea, Shiva (1 Mawrth 2012). "Soothing Moon Shine: Chandra Namaskar". Yoga Journal.
  19. ↑ Mirsky, Karina. "A Meditative Moon Salutation". Yoga International. Cyrchwyd 23 Gorffennaf 2019.
  20. ↑ Venkatesan, Supriya. "Moon Salutations" (yn Saesneg). Yoga U. Cyrchwyd 23 Gorffennaf 2019.
  21. ↑ Tomlinson, Kirsty. "Moon Salutation sequence". Ekhart Yoga. Cyrchwyd 23 Gorffennaf 2019.
  22. ↑ Mukharjee, Arindam. "Surya Namaskar steps and Benefits" (yn Saesneg). Rishikesh Yoga Teacher Training Center. Cyrchwyd 19 Ebrill 2021.
  23. ↑ Larson-Meyer, D. Enette (2016). "A Systematic Review of the Energy Cost and Metabolic Intensity of Yoga". Medicine & Science in Sports & Exercise 48 (8): 1558–1569. doi:10.1249/MSS.0000000000000922. ISSN 0195-9131. PMID 27433961. The review examined 17 studies, of which 10 measured the energy cost of yoga sessions.
  24. 1 2 Haskell, William L. (2007). "Physical Activity and Public Health". Circulation 116 (9): 1081–1093. doi:10.1161/CIRCULATIONAHA.107.185649. ISSN 0009-7322. PMID 17671237.
  25. ↑ "Surya Namaskar in the words of Sri K. Pattabhi Jois". Discover the Purpose. Archifwyd o'r gwreiddiol ar 21 Rhagfyr 2021. Cyrchwyd 20 Gorffennaf 2019.
  26. ↑ "Suryanamaskar and Yoga Atop of Mountain Summit (18600 Feet)". World Records India (yn Saesneg). 3 Hydref 2019. Archifwyd o'r gwreiddiol ar 3 Hydref 2019.

Llyfryddiaeth

[golygu | golygu cod]
Wedi dod o "https://cy.wikipedia.org/w/index.php?title=Cyfarchiad_i%27r_Haul&oldid=15228595"