Cwpan y Byd Pêl-droed 2022

Oddi ar Wicipedia
Jump to navigation Jump to search
2022 FIFA World Cup.svg
Data cyffredinol
Enghraifft o'r canlynoltymor chwaraeon, cystadleuaeth Edit this on Wikidata
Dyddiad2022 Edit this on Wikidata
Dechreuwyd21 Tachwedd 2022 Edit this on Wikidata
Daeth i ben18 Rhagfyr 2022 Edit this on Wikidata
LleoliadStadiwm Iconig Lusail, Stadiwm Al Bayt, Stadiwm Ras Abu Aboud, Stadiwm Al Thumama, Stadiwm Addysgol y Ddinas, Stadiwm Ahmed bin Ali, Stadiwm Rhyngwladol Khalifa, Stadiwm Al Janoub Edit this on Wikidata
Yn cynnwys2022 FIFA World Cup Group A, 2022 FIFA World Cup Group B, 2022 FIFA World Cup Group C, 2022 FIFA World Cup Group D, 2022 FIFA World Cup Group E, 2022 FIFA World Cup Group F, 2022 FIFA World Cup Group G, 2022 FIFA World Cup Group H, 2022 FIFA World Cup knockout stage, England at the 2022 FIFA World Cup, Belgium at the 2022 FIFA World Cup, Denmark at the 2022 FIFA World Cup, Croatia at the 2022 FIFA World Cup, Netherlands at the 2022 FIFA World Cup, Poland at the 2022 FIFA World Cup, Portugal at the 2022 FIFA World Cup, Switzerland at the 2022 FIFA World Cup, Serbia at the 2022 FIFA World Cup, Spain at the 2022 FIFA World Cup, Ghana at the 2022 FIFA World Cup, Cameroon at the 2022 FIFA World Cup, Morocco at the 2022 FIFA World Cup, Senegal at the 2022 FIFA World Cup, Tunisia at the 2022 FIFA World Cup, Iran at the 2022 FIFA World Cup, Japan at the 2022 FIFA World Cup, Saudi Arabia at the 2022 FIFA World Cup, South Korea at the 2022 FIFA World Cup, Brazil at the 2022 FIFA World Cup, Argentina at the 2022 FIFA World Cup, Ecuador at the 2022 FIFA World Cup, Uruguay at the 2022 FIFA World Cup, Canada at the 2022 FIFA World Cup, United States at the 2022 FIFA World Cup, Mexico at the 2022 FIFA World Cup, Qatar at the 2022 FIFA World Cup, Wales at the 2022 FIFA World Cup, Australia at the 2022 FIFA World Cup, Costa Rica at the 2022 FIFA World Cup Edit this on Wikidata
QAT orthographic.svg
Enw brodorolكأس العالم لكرة القدم 2022
Kaʾs al-ʿālam li-kurat al-qadam 2022
Qatar 2022
2022 قطر
GwladwriaethQatar Edit this on Wikidata
Tudalen Comin Ffeiliau perthnasol ar Gomin Wicimedia

Cwpan y Byd FIFA 2022 (Arabeg: 2022 كأس العالم لكرة القدم‎) fydd yr 22ain gystadleuaeth yng Nghwpan y Byd FIFA, y bencampwriaeth bêl -droed dynion rhyngwladol pedair blynedd a ymleddir gan dimau cenedlaethol sydd a chymdeithasau sy'n aelodau o FIFA. Er gwaethaf rhwystrau COVID-19, disgwylir iddo gymryd lle yng Nghatar rhwng 21 Tachwedd a 18 Rhagfyr 2022. Dyma fydd y Cwpan Byd cyntaf erioed i gael ei gynnal yn y byd Arabaidd,[1] a hwn fydd yr ail Gwpan y Byd a gynhelir yn gyfan gwbl yn Asia ar ôl cynnal twrnamaint 2002 yn Ne Corea a Japan.[a] Y twrnamaint fydd yr olaf i gynnwys 32 o dimau, gyda chynnydd i 48 tîm wedi'i drefnu ar gyfer twrnamaint 2026 yn yr Unol Daleithiau, Mecsico a Chanada. Y pencampwr cyfoes (yn dilyn Cwpan y Byd Pêl-droed 2018 yw Ffrainc.[2]

Oherwydd gwres llethol yng Nghatar yn yr haf, cynhelir y Cwpan Byd hwn rhwng diwedd mis Tachwedd a chanol mis Rhagfyr, gan ei gwneud y twrnamaint cyntaf i beidio â chael ei gynnal ym mis Mai, Mehefin, neu Orffennaf; mae i'w chwarae o fewn amserlen lai o oddeutu 28 diwrnod.[3]

Gwnaed cyhuddiadau o lygredd ac o gamwedd - a oedd yn ymwneud â sut enillodd Caatar yr hawl i gynnal y digwyddiad. Ond cliriwyd Catar gan adroddiad mewnol FIFA. Ers hynny, fodd bynnag, mae'r prif ymchwilydd, Michael J. Garcia wedi disgrifio adroddiad FIFA ar ei waith ymchwil fel un sy'n cynnwys "nifer o sylwadau sy'n anghyflawn ac yn sylweddol wallus." [4] Ar 27 Mai 2015, agorodd erlynwyr ffederal y Swistir ymchwiliad i lygredd a gwyngalchu arian yn ymwneud â chynigion Cwpan y Byd 2018 a 2022.[5][6] Ar 6 Awst 2018, honnodd cyn-lywydd FIFA, Sepp Blatter, fod Catar wedi defnyddio “black ops”, gan awgrymu bod y pwyllgor-cais wedi twyllo i ennill yr hawliau i'w gynnal.[7] Yn ogystal, mae Catar wedi wynebu beirniadaeth gref oherwydd triniaeth gweithwyr tramor sy'n ymwneud â pharatoi ar gyfer Cwpan y Byd, gydag Amnest Rhyngwladol yn cyfeirio at "lafur gorfodol" ac yn nodi bod cannoedd neu filoedd o weithwyr mudol wedi marw o ganlyniad i gam-drin hawliau dynol, ac amodau gwaith diofal ac annynol, er gwaethaf i safonau lles gweithwyr gael eu drafftio yn 2014.[8]

Rhwng 2015 a 2021, mabwysiadodd llywodraeth Catar ddiwygiadau llafur newydd[9] i wella amodau gwaith, gan gynnwys isafswm cyflog ar gyfer yr holl weithwyr [10] a chael gwared ar y system kafala . Cyfeiriodd Amnest Rhyngwladol at y mesurau hyn fel "cam sylweddol tuag at amddiffyn gweithwyr mudol".[11]

Bu honiadau o lwgrwobrwyo a llygredd yn y broses ddethol yn ymwneud ag aelodau pwyllgor gweithredol FIFA. Yn Nhachwedd 2021 roedd FIFA'n ymchwilio i'r honiadau hyn .

Catar yw'r genedl leiaf erioed, yn ôl arwynebedd, i gynnal Cwpan y Byd FIFA - yr ail lleiaf wedi'r Swistir, a wnaeth gynnal Cwpan y Byd FIFA 1954, sydd fwy na theirgwaith mor fawr â Chatar a dim ond 16 tîm oedd yn cystadlu, yn lle'r 32 presennol.

Ehangu posib[golygu | golygu cod y dudalen]

Ar 12 Ebrill 2018, gofynnodd CONMEBOL i FIFA ehangu Cwpan y Byd 2022 FIFA o 32 i 48 tîm, bedair blynedd cyn Cwpan y Byd 2026 FIFA fel y cynlluniwyd i ddechrau.[12][13] Mynegodd Llywydd FIFA Gianni Infantino barodrwydd i ystyried y cais.[14] Fodd bynnag, gwrthododd cyngres FIFA y cais ychydig cyn dechrau Cwpan y Byd FIFA 2018 . Dywedodd Infantino na fyddai'r corff llywodraethu pêl-droed byd-eang yn trafod y posibilrwydd o gael 48 tîm, ac y byddent yn trafod y mater yn gyntaf gyda'r wlad sy'n ei chynnal.[15]

Ym Mawrth 2019, daeth "astudiaeth ddichonoldeb FIFA" i'r casgliad ei bod yn bosibl ehangu'r twrnamaint i 48 tîm, er gyda chymorth "un neu fwy" o wledydd cyfagos a "dau i bedwar lleoliad ychwanegol." Dywedodd FIFA hefyd "er na all ddiystyru camau cyfreithiol rhag colli cynigwyr trwy newid fformat [y twrnamaint], dywedodd yr astudiaeth ei fod 'wedi dod i'r casgliad bod y risg yn isel'." Byddai FIFA a Qatar wedi archwilio cynigion posib ar y cyd i'w cyflwyno i Gyngor FIFA a Chyngres FIFA yn ddiweddarach ym mis Mehefin. Pe bai cynnig ar y cyd wedi'i gyflwyno, byddai aelod-gymdeithasau FIFA wedi pleidleisio ar y penderfyniad terfynol yn 69fed Cyngres FIFA ym Mharis, erbyn 5 Mehefin.[16][17] Fodd bynnag, ar 22 Mai, cyhoeddodd FIFA na fyddai’n ehangu’r twrnamaint.[18]

Rhagbrofion (cymhwyso)[golygu | golygu cod y dudalen]

Mae chwe chydffederasiwn cyfandirol FIFA yn trefnu eu cystadlaethau rhagbrofol eu hunain. Mae holl aelod-gymdeithasau FIFA, y mae 211 ohonynt ar hyn o bryd, yn gymwys i gael eu cynnwys. Cymhwysodd Qatar, fel gwesteiwyr, yn awtomatig ar gyfer y twrnamaint. Fodd bynnag, roedd yr AFC yn gorfodi Qatar i gymryd rhan yn y cam rhagbrofol Asiaidd, gan fod y ddwy rownd gyntaf hefyd yn rhagbrofion ar gyfer Cwpan Asiaidd AFC 2023.[19] Os bydd y Qataris yn cyrraedd y cam olaf fel enillwyr yn eu grŵp neu fel un o'r pedwar sy'n ail orau, bydd y pumed tîm gorau'n symud ymlaen yn eu lle.[20] Bydd pencampwyr presennol Cwpan y Byd, sef Ffrainc, hefyd yn mynd trwy'r cystadleuthau rhagbrofol fel arfer.[21] Cychwynnodd Saint Lucia yn y gystadleuaeth i ddechrau ond tynnodd yn ôl ohono cyn eu gêm gyntaf. Tynnodd Gogledd Corea yn ôl o'r rownd ragbrofol oherwydd pryderon diogelwch yn ymwneud â phandemig COVID-19.

Trafodwyd dyraniad slotiau ar gyfer pob cydffederasiwn gan Bwyllgor Gweithredol FIFA ar 30 Mai 2015 yn Zürich ar ôl Cyngres FIFA.[22] Penderfynodd y pwyllgor y byddai'r dyraniadau yn 2006, a arhosodd yn ddigyfnewid ar gyfer 2010, 2014, a 2018, yn parhau ar gyfer twrnamaint 2022, sef:[23]

  • CAF (Affrica): 5
  • AFC (Asia): 4.5 (heb gynnwys y wlad sy'n cynnal)
  • UEFA (Ewrop): 13
  • CONCACAF (Gogledd a Chanol America a Charibî): 3.5
  • OFC (Oceania): 0.5
  • CONMEBOL (De America): 4.5

Roedd disgwyl i'r cyfarfod deŵpwis timau rhagbrofol gael ei chynnal yng Ngorffennaf 2019; canslwyd hyn yn ddiweddarach i ganiatáu i bob cydffederasiwn gynnal eu rhestrau eu hunain ar gyfer eu twrnameintiau rhagbrofol unigol.[24] Chwaraewyd y gemau rhagbrofol cyntaf ym Mehefin 2019 yn y twrnamaint rhagbrofol Asiaidd, gyda Mongolia yn trechu Brunei 2–0 ar 6 Mehefin, lle sgoriodd chwaraewr Mongolia Norjmoogiin Tsedenbal y gol cyntaf i gymhwyso.[25]

Timau sydd wedi cymhwyso[golygu | golygu cod y dudalen]

Tim Cymhwyso /
Cystadleuaeth Rhagbrofol
Dyddiad Cymhwyso Ymddangosiadau yn y gorffennol1 Llwyddiannau'r
Gorffennol
 Catar Gwestai'r Gystadleuaeth 2 Rhagfyr 2010 0 (debut)
 Yr Almaen Enillydd Grŵp J 11 Hydref 2021 19 (1934, 1938, 19542, 19582, 19622, 19662, 19702, 19742, 19782, 19822, 19862, 19902, 1994, 1998, 2002, 2006, 2010, 2014, 2018) Champions (1954, 1974, 1990, 2014)
 Denmarc Enillydd Grŵp F 12 Hydref 2021 5 (1986, 1998, 2002, 2010, 2018) Quarter-finals (1998)
 Brasil Un o 4 prif dim CONMEBOL 11 Tachwedd 2021 21 (1930, 1934, 1938, 1950, 1954, 1958, 1962, 1966, 1970, 1974, 1978, 1982, 1986, 1990, 1994, 1998, 2002, 2006, 2010, 2014, 2018) Champions (1958, 1962, 1970, 1994, 2002)
 Ffrainc Enillydd Grŵp D 13 Tachwedd 2021 15 (1930, 1934, 1938, 1954, 1958, 1966, 1978, 1982, 1986, 1998, 2002, 2006, 2010, 2014, 2018) Champions (1998, 2018)
 Gwlad Belg Enillydd Grŵp E 13 Tachwedd 2021 13 (1930, 1934, 1938, 1954, 1970, 1982, 1986, 1990, 1994, 1998, 2002, 2014, 2018) Third place (2018)
 Croasia Enillydd Grŵp H 14 Tachwedd 2021 5 (1998, 2002, 2006, 2014, 2018) Runners-up (2018)
 Sbaen Enillydd Grŵp H 14 Tachwedd 2021 15 (1934, 1950, 1962, 1966, 1978, 1982, 1986, 1990, 1994, 1998, 2002, 2006, 2010, 2014, 2018) Champions (2010)
 Serbia Enillydd Grŵp A 14 Tachwedd 2021 12 (19303, 19503, 19543, 19583, 19623, 19743, 19823, 19903, 19983, 20063, 2010, 2018) Fourth place (19304, 1962)
 Lloegr Enillydd Grŵp I 15 Tachwedd 2021 15 (1950, 1954, 1958, 1962, 1966, 1970, 1982, 1986, 1990, 1998, 2002, 2006, 2010, 2014, 2018) Champions (1966)
 Y Swistir Enillydd Grŵp C 15 Tachwedd 2021 11 (1934, 1938, 1950, <i id="mwAjc">1954</i>, 1962, 1966, 1994, 2006, 2010, 2014, 2018) Quarter-finals (1934, 1938, 1954)
 Yr Iseldiroedd Enillydd Grŵp G 16 Tachwedd 2021 10 (1934, 1938, 1974, 1978, 1990, 1994, 1998, 2006, 2010, 2014) Runners-up (1974, 1978, 2010)
 Yr Ariannin Un o brif dimau CONMEBOL 16 Tachwedd 2021 17 (1930, 1934, 1958, 1962, 1966, 1974, 1978, 1982, 1986, 1990, 1994, 1998, 2002, 2006, 2010, 2014, 2018) Champions (1978, 1986)
1 Mae ffont Trwm yn dynodi pencampwr y flwyddyn honno. Mae italig yn dynodi gwesteiwr am y flwyddyn honno.
2 Wedi cystadlu fel Gorllewin yr Almaen. Cystadleuodd tîm ar wahân ar gyfer Dwyrain yr Almaen ran mewn yn y rhagbrofion yn ystod yr amser hwn, ar ôl cystadlu ym 1974 yn unig.
3 Rhwng 1930 a 1998, bu Serbia yn cystadlu fel Iwgoslafia, tra yn 2006 fel Serbia a Montenegro.
4 Ni chafwyd gêm swyddogol yn y trydydd safle ym 1930 ac ni ddyfarnwyd trydydd safle swyddogol ar y pryd; collodd yr Unol Daleithiau ac Iwgoslafia yn y rownd gynderfynol. Fodd bynnag, mae FIFA yn rhestru'r timau fel trydydd a phedwerydd yn y drefn honno gan ddefnyddio cofnodion cyffredinol y timau yn y twrnamaint.

Lleoliad y gemau[golygu | golygu cod y dudalen]

Yn Ebrill 2017, nid oedd FIFA wedi cwblhau rhestr o ba stadiymau fyddai'n barod ymhen pum mlynedd, dywedodd Goruchaf Bwyllgor Cyflenwi ac Etifeddiaeth Qatar ei fod yn disgwyl y byddai wyth yn Doha neu'n agos ato (ac eithrio Al Khor) [26][27]

Yn mis Ionawr 2019, dywedodd Infantino fod FIFA yn archwilio’r posibilrwydd o gael gwledydd cyfagos i gynnal rhai gemau yn ystod y twrnamaint, er mwyn lleihau tensiynau gwleidyddol.[28]

Rowndiau Terfynol[golygu | golygu cod y dudalen]

Hawliau darlledu[golygu | golygu cod y dudalen]

Nodiadau[golygu | golygu cod y dudalen]

  1. "Amir: 2022 World Cup Qatar a tournament for all Arabs". Gulf Times. 15 Gorffennaf 2018. Archifwyd o'r gwreiddiol ar 7 Medi 2018. Cyrchwyd 7 Medi 2018.
  2. Taylor, Daniel (15 Gorffennaf 2018). "France seal second World Cup triumph with 4–2 win over brave Croatia". The Guardian. Archifwyd o'r gwreiddiol ar 26 Mehefin 2019. Cyrchwyd 7 Medi 2018.
  3. "FIFA Executive Committee confirms November/December event period for Qatar 2022". FIFA. 19 Mawrth 2015. Archifwyd o'r gwreiddiol ar 10 Medi 2018. Cyrchwyd 5 December 2017.
  4. "Fifa report 'erroneous', says lawyer who investigated corruption claims". BBC Sport. 13 Tachwedd 2014. Archifwyd o'r gwreiddiol ar 22 Chwefror 2015. Cyrchwyd 24 Chwefror 2015.
  5. "Criminal investigation into 2018 and 2022 World Cup awards opened". ESPN FC. ESPN. 27 Mai 2015. Archifwyd o'r gwreiddiol ar 27 Mai 2015. Cyrchwyd 27 Mai 2015.
  6. "The Office of the Attorney General of Switzerland seizes documents at FIFA". The Federal Council. The Swiss Government. 27 Mai 2015. Archifwyd o'r gwreiddiol ar 12 Chwefror 2021. Cyrchwyd 27 Mai 2015.
  7. "Sepp Blatter says Qatar cheated to host World Cup". 5 Awst 2018. Archifwyd o'r gwreiddiol ar 7 Awst 2018. Cyrchwyd 7 Awst 2018.
  8. "Amnesty says workers at Qatar World Cup stadium suffer abuse". 31 Mawrth 2016. Archifwyd o'r gwreiddiol ar 2 April 2016. Cyrchwyd 31 Mawrth 2016.
  9. "Labour Reform". Government Communications Office. Archifwyd o'r gwreiddiol ar 14 Gorffennaf 2021. Cyrchwyd 15 Gorffennaf 2021.
  10. Pete Pattisson (1 Medi 2020). "New Labour Law Ends Qatar's Exploitative Kafala System". The Guardian. Archifwyd o'r gwreiddiol ar 14 Gorffennaf 2021. Cyrchwyd 15 Gorffennaf 2021.
  11. "Qatar reforms strike at heart of abusive kafala system". www.amnesty.org. Archifwyd o'r gwreiddiol ar 14 Gorffennaf 2021. Cyrchwyd 15 Gorffennaf 2021.
  12. "Why Fifa's 48-team plan for the 2022 World Cup is bad news for Qatar". The Independent. Archifwyd o'r gwreiddiol ar 7 Medi 2018. Cyrchwyd 7 Medi 2018.
  13. Goff, Steven. "FIFA is considering a bigger World Cup in Qatar, one of the planet's smallest countries". Chicago Tribune. Archifwyd o'r gwreiddiol ar 7 Medi 2018. Cyrchwyd 7 Medi 2018.
  14. "FIFA President Gianni Infantino open to CONMEBOL's request to expand Qatar World Cup". ESPN. 13 April 2018. Archifwyd o'r gwreiddiol ar 14 April 2018. Cyrchwyd 13 April 2018.
  15. "FIFA President Gianni Infantino". Reuters. 10 Mehefin 2018. Archifwyd o'r gwreiddiol ar 23 Mehefin 2018. Cyrchwyd 23 Mehefin 2018.
  16. "FIFA Council decides on key steps for upcoming international tournaments". FIFA.com. 15 Mawrth 2019. Archifwyd o'r gwreiddiol ar 27 Mawrth 2019. Cyrchwyd 15 Mawrth 2019.
  17. Harris, Rob (11 Mawrth 2019). "APNewsBreak: FIFA study backs 48-team '22 WC, Qatar sharing". Archifwyd o'r gwreiddiol ar 11 Mawrth 2019. Cyrchwyd 12 Mawrth 2019.
  18. "FIFA keeps 2022 World Cup at 32 teams". SI.com (yn Saesneg). Archifwyd o'r gwreiddiol ar 2 Mehefin 2019. Cyrchwyd 22 Mai 2019.
  19. Palmer, Dan (31 Gorffennaf 2017). "Hosts Qatar to compete in qualifying for 2022 World Cup". insidethegames.biz. Dunsar Media Company. Archifwyd o'r gwreiddiol ar 6 Mehefin 2019. Cyrchwyd 15 Awst 2017.
  20. "Groups finalised for Qatar 2022 & China 2023 race". The-AFC.com. AFC. 17 Gorffennaf 2019. Archifwyd o'r gwreiddiol ar 20 Awst 2019. Cyrchwyd 9 Hydref 2019.
  21. "2022 World Cup odds: France favorite to repeat in Qatar; USA behind Mexico with 16th-best odds". CBS Sports. Archifwyd o'r gwreiddiol ar 1 April 2019. Cyrchwyd 7 Medi 2018.
  22. "2022 FIFA World Cup to be played in November/December". FIFA. 20 Mawrth 2015. Archifwyd o'r gwreiddiol ar 12 Tachwedd 2017. Cyrchwyd 5 December 2017.
  23. "Current allocation of FIFA World Cup confederation slots maintained". FIFA. 30 Mai 2015. Archifwyd o'r gwreiddiol ar 30 Mai 2015. Cyrchwyd 5 December 2017.
  24. "2022 World Cup: How qualifying works around the world". ESPN FC. ESPN. 25 Mai 2019. Archifwyd o'r gwreiddiol ar 26 Mehefin 2019. Cyrchwyd 30 Mai 2019.
  25. "Mongolia win first World Cup 2022 qualifier". AOL.com. Archifwyd o'r gwreiddiol ar 7 Mehefin 2019. Cyrchwyd 11 Mehefin 2019.
  26. "Official: Qatar has cut its 2022 World Cup budget almost in half". Doha News. 7 April 2017. Archifwyd o'r gwreiddiol ar 24 December 2019. Cyrchwyd 16 April 2017.
  27. "Stadiums". Supreme Committee for Delivery & Legacy. 6 Gorffennaf 2018. Archifwyd o'r gwreiddiol ar 14 Tachwedd 2017. Cyrchwyd 8 Ionawr 2018.
  28. "Infantino: Qatar neighbours could help host World Cup". ESPN. 2 Ionawr 2019. Archifwyd o'r gwreiddiol ar 2 Ionawr 2019. Cyrchwyd 2 Ionawr 2019.


Gwall cyfeirio: Mae tagiau <ref> yn bresennol ar gyfer y grwp "lower-alpha", ond ni chafwyd tag <references/>, ynteu roedd </ref> terfynol yn eisiau.