Cwpan eboni

Oddi ar Wicipedia
Jump to navigation Jump to search
Cwpan eboni
Pseudoplectania nigrella

2008-03-28 Pseudoplectania nigrella cropped.jpg

Dosbarthiad gwyddonol
Teyrnas: Fungi
Dosbarth: Ascomycota
Urdd: Pezizales
Teulu: Sarcosomataceae
Genws: Pseudoplectania[*]
Rhywogaeth: Pseudoplectania nigrella
Enw deuenwol
Pseudoplectania nigrella
(Pers.) Fuckel

Math a rhywogaeth o ffwng yn nheulu'r Sarcosomataceae yw'r Cwpan eboni (Lladin: Pseudoplectania nigrella; Saesneg: Ebony Cup).[1] 'Y Botymau a'r Cwpannau' yw'r enw ar lafar ar y grwp mae'r ffwng yma'n perthyn iddo, ond nid yw'n derm gwyddonol. Mae'r enwau hyn yn cael eu defnyddio i ddisgrifio siap y ffwng. Mae'r teulu Sarcosomataceae yn gorwedd o fewn urdd y Pezizales.

Ceir cryn dystiolaeth, dros y blynyddoedd, na ellir bwyta'r ffyngau hyn. Disgrifiwyd ac enwyd y tacson yma'n wreiddiol gan y naturiaethwr Christiaan Hendrik Persoon.

Mae'r rhywogaeth hon o ffwng i'w chael yn Ewrop, Asia a Gogledd America. Fe'i ceir hefyd yn Seland Newydd.

Ffyngau[golygu | golygu cod y dudalen]

Credir fod rhwng 2.2 a 3.8 miliwn o wahanol rywogaethau o ffwng, a'u bod yn perthyn yn nes at grwp yr anifeiliaid nag at blanhigion.[2] Gelwir yr astudiaeth o ffwng yn "feicoleg", sy'n dod o'r Groeg μύκης (mykes) sef 'madarchen'. Mae tua 120,000 o'r rhain wedi'u disgrifio gan naturiaethwyr megis Carolus Linnaeus, Christiaan Hendrik Persoon ac Elias Magnus Fries. Oherwydd mai prin iawn yw gwybodaeth gwyddonwyr am y pwnc hwn, mae tacson y ffyngau'n newid o ddydd i ddydd.[3] Credir bod oddeutu 20,000 o rywogaethau o ffyngau yng ngwledydd Prydain.

Aelodau eraill o deulu'r Sarcosomataceae[golygu | golygu cod y dudalen]

Mae gan Cwpan eboni ambell aelod arall yn y teulu hwn, gan gynnwys y canlynol:

Rhestr Wicidata:


rhywogaeth enw tacson delwedd
Conoplea fusca Conoplea fusca
Conoplea globosa Conoplea globosa
Conoplea novae-zelandiae Conoplea novae-zelandiae
Cwpan eboni Pseudoplectania nigrella
2008-03-28 Pseudoplectania nigrella cropped.jpg
Galiella rufa Galiella rufa
Galiella rufa 87995.jpg
Plectania nannfeldtii Plectania nannfeldtii
Plectania nannfeldtii 187.jpg
Plectania rhytidia Plectania rhytidia
Plectania rhytidia 214829.jpg
Sarcosoma globosum Sarcosoma globosum
Bombmurkla.jpg
Urnula craterium Urnula craterium
Urnula craterium mature.jpg
Urnula hiemalis Urnula hiemalis
Urnula hiemalis.jpg
Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd[golygu | golygu cod y dudalen]

Cyfeiriadau[golygu | golygu cod y dudalen]

  1. Gwefan y Bywiadur; CELl, lle ceir enwau safonol Cymraeg. Adalwyd 21 Chwefror 2020.
  2. Erthygl Fungal Diversity Revisited: 2.2 to 3.8 Million Species gan Hawksworth DL ac Lücking R yn y dyddlyfr Microbiology Spectrum, cyfrol 5, rhif 4, tud. 79–95. Cyhoeddwyd Gorffennaf 2017; Microbiology Spectrum; isbn=978-1-55581-957-6
  3. Gwefan palaeos.com; adalwyd 21 Chwefror 2020.
Safonwyd yr enw Cwpan eboni gan un o brosiectau . Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran Bywiadur, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.