Conffiwsiws

Oddi ar Wicipedia
Jump to navigation Jump to search
Conffiwsiws
Konfuzius-1770.jpg
Ganwyd 孔丘 Edit this on Wikidata
0551 CC Edit this on Wikidata
Qufu Edit this on Wikidata
Bu farw Lu Edit this on Wikidata
Dinasyddiaeth Lu Edit this on Wikidata
Galwedigaeth athronydd Edit this on Wikidata
Gwaith nodedig Gweler: Categoría:Obras literarias de Confucio Edit this on Wikidata
Tad Shu-liang He Edit this on Wikidata
Mam Yan Zhengzai Edit this on Wikidata
Plant Kong Li Edit this on Wikidata

Athronydd o Tsieina a sylfaenydd Conffiwsiaeth oedd Confucius (孔夫子, Kǒng Fūzǐ, 551 CC - 479 CC). Cafodd ei ddysgeidiaeth ddylanwad mawr yn Tsieina, Corea, Japan a Fietnam.

Yn ôl traddodiad, ganed ef yn ninas Qufu, yn Nheyrnas Lu, yn awr yn rhan o Dalaith Shandong. Dywedir iddo ddod yn Weinidog dros Gyfiawnder yn nheyrnas Lu. Wedi iddo gael ei orfodi i ymddiswyddo, bu'n teithio o gwmpas teyrnasoedd bychain gogledd-ddwyrain a chanolbarth Tsieina, yn egluro ei syniadau ynghylch llywodraethu.

Pwysleisia ei athroniaeth foesoldeb, perthynas gymdeithasol gywir, cyfiawnder a gonestrwydd, mewn bywyd personol ac mewn llywodraeth. Yn ystod cyfnod Brenhinllin Han yn Tsieina, daeth ei ddysgeidiaeth yn athroniaeth swyddogol y wladwriaeth. Cyflwynwyd ei ddysgeidiaeth i Ewrop gan y Iesuwr Matteo Ricci, y cyntaf i Ladineiddio ei enw fel "Confucius."

Ceir ei ddysgeidiaeth yn yr Analectau (論語), casgliad o ddarnau byrion a cagglwyd at ei gilydd flynyddoedd ar ôl ei farwolaeth. Yn ôl traddodiad, ef oedd awdur y Pum Clasur, ond nid yw haneswyr modern yn credu fod unrhyw ddogfen a ysgrifennweyd ganddo ef ei hun wedi goroesi.

Bedd Conffiwsiws yn Qufu