Chwiliedydd gofod

Oddi ar Wicipedia
Jump to navigation Jump to search
Cassini Saturn Orbit Insertion.jpg
Data cyffredinol
Mathrobotic spacecraft Edit this on Wikidata
Yn cynnwysspace instrument Edit this on Wikidata
Tudalen Comin Ffeiliau perthnasol ar Gomin Wicimedia
Chwiliedydd o 1974: Pioneer H, yn cael ei arddangos mewn amgueddfa

Cerbyd gofod sy'n gadael cylchdro'r Ddaear yw chwiliedydd gofod gan archwilio'r gofod.[1] Mae sawl gwahanol fath o daith yn bosibl: archwilio lleuadau, asteroidau, comedau, planedau ein Haul, neu blanedau eraill a gofod rhyngalaethol. Yn wahanol i'r llong-ofod arferol nid oes pobl ar ei bwrdd ond bydd yn cynnwys synhwyryddion a weithiau elfennau robotaidd ar gyfer archwilio planedau a cyrff eraill yn y gofod. Un o'r chwiliedyddon mwyaf nodedig yw Juno.

Mae llawer o'r asiantaethau gofod wedi gyrru chwiliedyddion i'r gofod, gyda sawl gwahanol nod iddynt; mae'r rhain yn cynnwys: Rwsia, Iwcrain, UDA, Ewrop, Japan, Tsieina, ac India. Yn 2016 roedd tuag un-deg-pump o deithiau yn y gofod, a phob un ar y trywydd cywir.[2]

Cyn gynted ag y mae chwiliedydd wedi gadael grym disgyrchiant y Ddaear, bydd ei daflwybr (trajectory) fel arfer yn ei gymryd o gwmpas yr Haul, sy'n ddigon tebyg i cylchdro'r Ddaear. Er mwyn cyrraedd ei darged (e.e. planed arall) mae'n bosibl y bydd angen i'r chwiliedydd gymryd cryn dipyn mwy o amser yn ei gylchdro (orbit). I gyrraedd planed arall, y dull cyntaf o'i gyrraedd yw 'dull trosglwyddiad cylchdro Hohmann'. Wedi dweud hyn, gall dulliau eraill foi yn llawer mwy effeithiol, ond yn fwy cymhleth e.e. slingshot o gwmpas màs gyda disgyrchiant; mae'r dull yma fel arfer yn arbed llawer o danwydd ond yn cymryd mwy o amser.

Pioneer 10 oedd y chwiliedydd gofod cyntaf i ymweld â Iau. Ym 1976 anfonodd NASA ddau chwiliedydd gofod, sef Viking 1 a Viking 2, i'r blaned. Glaniodd y ddau ar y blaned, a chafodd arbrofion eu gwneud ar y pridd i chwilio am ficro-organebau. Ymwelodd y chwiliedydd gofod Mariner 10 â Mercher yn 1974, gan dynnu lluniau ac gwneud arbrofion gwyddonol. Mae'r blaned yn cael ei hastudio ar hyn o bryd gan chwiliedydd NASA o'r enw MESSENGER. Lawnsiwyd Voyager 1 gan NASA o Ganolfan Ofod, Kennedy, Fflorida ar 5 Medi 1977 ar berwyl i hedfan heibio'r planedau Iau a Sadwrn. Lawnsiwyd New Horizons gan NASA o'r orsaf Cape Canaveral, Fflorida ar 19 Ionawr, 2006 ar berwyl i hedfan heibio Plwton a'i loerennau Charon, Nix, Hydra, Kerberos a Styx.

Gweler hefyd[golygu | golygu cod y dudalen]

Cyfeiriadau[golygu | golygu cod y dudalen]

  1. National Geographic Society. "Space Probes". National Geographic Education.
  2. planetary.org; adalwyd Rhagfyr 2016.