Christian Dior
 | |
| Enghraifft o: | bod dynol  |
|---|---|
| Dod i'r brig | 1929 |
| Dod i ben | 1957 |
| Gwefan | https://www.dior.com |
| Dynodwyr | |
| Freebase | /M/012t9m |
 Ffeiliau perthnasol ar Gomin Wicimedia | |
Christian Dior (21 Ionawr 1905[1] – 24 Hydref 1957), oedd prif ddylunydd ffasiwn Ffrengig y byd ar ôl yr Ail Ryfel Byd. Ef oedd sylfaenydd un o brif dai ffasiwn y byd, Tŷ Dior (Christian Dior bellach). Credai Dior fod ffasiwn yn fwy na dillad; ei fod yn ffurf gelf ac yn barhad o dreftadaeth ddiwylliannol Ffrainc. Chwyldroodd ei "New Look" wisg menywod, ac ailsefydlodd Baris fel canolbwynt y byd ffasiwn ar ôl yr Ail Ryfel Byd.[2][3]
Gyrfa
[golygu | golygu cod]Ganed yn un o bump o blant i deulu dosbarth canol cefnog yn nhref Granville, Manche, Basse-Normandie.[4] Yn ystod meddiannaeth yr Almaenwyr o wladwriaeth Ffrainc yn yr Ail Ryfel Byd, gwisgodd Christian Dior wragedd swyddogion Natsïaidd a chydweithwyr Ffrengig. Ar 8 Hydref 1946 sefydlodd ei dŷ ffasiwn ei hun, gyda chefnogaeth Marcel Boussac, a ddaeth yn bwysigyn ym maes ffabrig cotwm.
Yr Edrychiad Newydd
[golygu | golygu cod]Ar gyfer ei gasgliad cyntaf, ddechrau 1947, bathwyd yr ymadrodd Y Edrychiad Newydd (The New Look) gan Harper's Bazaar, y misolyn ffasiwn. Roedd dyluniadau Dior yn fwy moethus na siapiau economaidd yr Ail Ryfel Byd, pan oedd ffabrig yn cael ei ddogni.[5]
Mae Dior yn fwyaf adnabyddus am yr hyn a elwir yn edrychiad newydd 1947. I fenywod, roedd yn golygu ysgwyddau pigfain, gwasg tynn, byst llawn bronnog a ffrogiau hyd at y ffêr. Roedd dyluniadau Dior yn cynrychioli ceinder clasurol a oedd yn pwysleisio'r benywaidd yn yr ymddangosiad, ac fe'u beirniadwyd am orfodi llawer o fenywod i ailddechrau defnyddio corsets.[6]
Agorodd Dior ei dŷ ffasiwn ar Avenue Montagne ym 1946 a chyflwynodd ei gasgliad cyntaf, yr edrychiad newydd, ar 12 Chwefror 1947.[7] Ar ôl 12 mlynedd, roedd gan y cwmni dros 2,000 o weithwyr a gweithrediadau mewn 15 gwlad. Creodd "degawd aur ffasiwn" 1947-57 fywyd a swyddi yn Ewrop a oedd wedi'i rhwygo gan ryfel. Roedd cynhyrchu peisiaid yn unig yn ddiwydiant cyfan. Ym Mharis, roedd stryd o ffatrïoedd nad oeddent yn gwnïo dim byd ond menig. Roedd gan Dior 85 o weithwyr ym 1946; Erbyn diwedd y 1950au roedd yn cyflogi tua 1,200 o bobl, gan gynhyrchu 12,000 o ffrogiau y flwyddyn. Roedd gan Baris 50 o dai ffasiwn yn cynhyrchu haute couture, a daeth y diwydiant ffasiwn yn hanfodol i economi Ffrainc. Erbyn 1949, roedd Dior yn unig yn cyfrif am bum y cant o enillion allforio Ffrainc. Fodd bynnag, i ddechrau roedd yr awdurdodau'n feirniadol o ddefnydd tecstilau trwm y New Look. Yn ôl yr Independent, roedd y gweinidog Llafur, Stafford Cripps, yn ofni y byddai'r ffasiwn newydd yn "annog menywod i fod yn ddibwys"; ond caniataodd ei olynydd, Harold Wilson, i fenywod brynu'r sgertiau swmpus newydd, gan ychwanegu: "Dylent wisgo llai ohonyn nhw."[8] Achosodd cynlluniau i ymestyn sgertiau menywod aflonyddwch a llawer o drafodaeth yn Sweden, ac roedd galwadau am ymyrraeth gan y llywodraeth, gan fod amcangyfrif bod ymestyn sgertiau yn costio deg miliwn kroner i'r wlad. Ac nid oedd hyn yn cynnwys y colledion i fanwerthwyr ar stociau o sgertiau a ffrogiau o'r hen hyd.[9]
Anghytuno
[golygu | golygu cod]Protestiodd rhai menywod, oherwydd bod ei ddyluniadau'n gorchuddio eu coesau, rhywbeth nad oeddent ei eisiau yn ystod amser Rhyfel. Roedd beirniadaeth hefyd o ddyluniadau Dior, a oedd yn defnyddio llawer o ffabrig. Daeth y gwrthwynebiad i ben cyn gynted ag y daeth prinder amser rhyfel i ben. Chwyldroodd yr Edrychiad Newydd wisg menywod, ac ailsefydlodd Baris fel canolbwynt y byd ffasiwn.
Llinell-A
[golygu | golygu cod]Defnyddiwyd y term gyntaf gan Dior fel y label ar gyfer ei gasgliad o wanwyn 1955.[2] Eitem nodwedd y casgliad Llinell-A, a oedd bryd hynny'r "silwét fwyaf ei eisiau ym Mharis", oedd "siaced fflachio hyd at flaenau'r bysedd a wisgwyd dros ffrog gyda sgert blygu lawn iawn".[10] Roedd ffrogiau nos ar yr adeg hon bob amser yn cael eu gwisgo gyda pheticots.
Er ei fod yn siâp A, nid oedd y silwét hwn yn union yr un fath â'r hyn a ddeellir bellach i ymgorffori'r syniad llinell A.[10] Rhoddwyd mynegiant pendant i'r syniad hwnnw a'i boblogeiddio gan olynydd Dior, Yves Saint Laurent, gyda'i "Trapeze Line" o wanwyn 1958, a oedd yn cynnwys ffrogiau'n ymledu'n ddramatig o linell ysgwydd ffitio.[10]
Arhosodd dillad llinell A yn boblogaidd yn y 1960au a'r 70au, diflannodd o ffasiwn bron yn llwyr erbyn dechrau'r 1980au a chawsant eu hadfywio gan duedd retro diwedd y 1990au.[10] Erbyn hynny, defnyddiwyd 'llinell A' yn fwy llac i ddisgrifio unrhyw ffrog yn lletach wrth y cluniau nag wrth y byst neu'r gwasg, yn ogystal â nifer o arddulliau sgert ymledu.[10] Gwelodd siapiau llinell A 'gwir' ar batrwm Dior a Saint Laurent adfywiad ddechrau'r 2000au.[10]
Esblygu'r busnes
[golygu | golygu cod]Dyluniodd Dior hefyd ddillad isaf a dillad cysgu i fenywod o dan y brand Christian Dior Lingerie.
Esblygwyd hefyd i gynhyrchu persawr yn enw'r Tŷ
Tŷ Dior wedi marwolaeth Dior ym 1957
[golygu | golygu cod]Bu farw Dior ym Montecatini, yr Eidal, yn 52 oed. Wedi marwolaeth Dior ym 1957, parhaodd y cwmni gydag Yves Saint-Laurent yn arweinydd iddo. Ffarweliodd Yves Saint-Laurent ar ôl dim ond chwe chasgliad haute couture, ac yna Marc Bohan (1926–2023) oedd prif ddylunydd y tŷ o 1961 i 1989. Roedd yn gyfrifol am ffrogiau priodas y Frenhines Silvia a'r Dywysoges Caroline o Monaco, ymhlith eraill. Yn raddol daeth yn adnabyddus am ei greadigaethau symlach a chain, a fyddai'n gadael ei farc ar y tŷ.[11]
Oriel
[golygu | golygu cod]
gwn ddawns ddu, melfed sidan, and silk velvet a satin sidan, 1948
Gwn "Zémire", 1954
Y Farwnes Palmstierna, mewn ffrog nos blygedig, 1950
Y yellow organdy gown gan Dior, llun hyrwyddo
Manylyn coler "Zig-Zag", 1947
ffrog goctel, brocâd sidan wedi'i wehyddu â jacquard gydag edafedd metelaidd, 1950au
Cot cashmere, 1957
![Gwn "Zémire", 1954](https://cy.wikipedia.org/wiki/Delwedd:Christian_Dior_evening_gown_called_"Zémire",_Fall-Winter_1954_03.jpg)
![Manylyn coler "Zig-Zag", 1947](https://cy.wikipedia.org/wiki/Delwedd:Christian_Dior_Fall-Winter_1947_"Zig-Zag"_Collection_Dress_(detail).jpg)
Dolenni allanol
[golygu | golygu cod]- Ffotos o Dior a samplau o'r 'New Look Fashion' (archifwyd Hydref 2007)
- Documentary film Christian Dior, The Man Behind The Myth
- Christian Dior yn Amgueddfa Hanes Chicago
- Christian Dior Collection, ar Pathé News
Cyfeiriadau
[golygu | golygu cod]- ↑ Alexandra Palmer (2009). Dior (yn Saesneg). Harry N. Abrams. t. 122. ISBN 9781851775781.
- ↑ Morris, Bernadine. "How Paris Kept Position in Fashion". nytimes.com. The New York Times. Cyrchwyd 28 July 2026.
- ↑ "Christian Dior – Fashionsizzle". fashionsizzle.com (yn Saesneg). 12 January 2014. Cyrchwyd 2 November 2017.
- ↑ "The Dior Family". normandie-tourisme.fr. Tourism Normandy. Cyrchwyd 27 July 2026.
- ↑ Grant, L. (22 September 2007). "Light at the end of the tunnel". Life & Style. The Guardian. London. Cyrchwyd 23 September 2007.
- ↑ "How Christian Dior revolutionized fashion 70 years ago". Deutsche Welle. 2017-10-02. Cyrchwyd 2024-01-02.
- ↑ "Dior official website | DIOR". www.dior.com. Cyrchwyd 2024-01-02.
- ↑ Benedicte Ramm: «Glamour i ruinene», '[Dagens Næringsliv 29 Medi 2007
- ↑ Bergens Arbeiderblad ar y new look, 17 Hydref 1947
- 1 2 3 4 5 6 Ward, Susan (2005). "A-Line dress". In Steele, Valerie (gol.). Encyclopedia of Clothing and Fashion. Thomson Gale. tt. 35–36. ISBN 0-684-31394-4.
- ↑ Marc Bohan. "Fashion Designer Encyclopedia - century, women, suits, dress, style, new, body, collection". www.fashionencyclopedia.com. Cyrchwyd 2024-01-02.
