Cerflun o'r Dr. Martha Hughes Cannon yn Nhalaith Utah
_-_057.jpg) | |
| Enghraifft o: | cerfddelw  |
|---|---|
| Gwlad |  Cymru  UDA |
| Prif bwnc | Martha Hughes Cannon |
 | |
| Gwladwriaeth | Unol Daleithiau America |
| Rhanbarth | Salt Lake City |
| Dynodwyr | |
 Ffeiliau perthnasol ar Gomin Wicimedia | |
Ceir cerflun efydd o'r Dr. Martha Hughes Cannon yn Nhalaith Utah (yn y Capitol) yn Salt Lake City, cerflun sy'n coffáu'r meddyg, y seneddwraig, a'r ymgyrchydd dros hawliau menywod a aned yn Llandudno. Fe'i dadorchuddiwyd yn swyddogol ar 9 Gorffennaf 1999.[1]
Cefndir
[golygu | golygu cod]Ganwyd Martha Maria Hughes yn Stryd Madog, Llandudno ar 1 Gorffennaf 1857 yn Llandudno, Cymru. Yn ôl cofnodion y llong The Underwriter (a gludodd y teulu i America yn 1860), eu cyfeiriad olaf yng Nghymru oedd “Tanygraig”, ar y Gogarth.
Ymfudodd gyda'i theulu i Diriogaeth Utah yn 1861 fel aelodau o Eglwys Iesu Grist o Saint y Dyddiau Diwethaf. Erbyn yr oedd hi'n 25 oed, roedd ganddi bedwar gradd gan gynnwys MD o Brifysgol Michigan a gradd mewn fferylliaeth o Philadelphia.
Yn 1896, daeth y fenyw gyntaf i gael ei hethol i senedd daleithol yr Unol Daleithiau, gan drechu ei gŵr ei hun yn yr etholiad. Bu'n aelod o Fwrdd Iechyd Talaith Utah, yn ffigwr allweddol yn y mudiad pleidlais i fenywod, ac yn feddyg blaenllaw yn Ysbyty Deseret.
Disgrifiad
[golygu | golygu cod]Crëwyd y cerflun gan yr artist o Utah, Laura Lee Stay Bradshaw. Mae'n darlunio Martha Hughes yn sefyll yn falch ac yn urddasol gyda llyfr yn ei dwylo—symbol o'i hymrwymiad i rannu gwybodaeth a gwasanaethau ar gyfer y cyhoedd. Mae'r cerflun efydd yn sefyll ar blinth carreg.
Comisiynwyd y cerflun gan Fwrdd Cadwraeth Capitol Utah, a chafodd ei ariannu drwy gymysgedd o gyllid cyhoeddus a rhoddion preifat. Dadorchuddiwyd y cerflun yn 1999 gan swyddogion y dalaith a chynrychiolwyr o fudiadau menywod.
Dylanwad
[golygu | golygu cod]Mae Cannon wedi dod yn symbol o ysbrydoliaeth i fenywod ledled America. Yn ystod y seremoni ddadorchuddio, dywedodd Deidre Henderson, Dirprwy Lywydd Utah:
"To that little girl who asked, 'Where are all the girls?'—we’re right here. And so are you."[2]
Roedd merch ifanc wedi gofyn iddi cyn hynny pam nad oedd cerfluniau o ferched yn Utah; roedd llawer o ferched yn y seremoni (we're right here).
Mae ei statws fel menyw Gymreig-Americanaidd wedi ysbrydoli cysylltiadau diwylliannol rhwng Cymru ac Utah, gan gynnwys cydweithio rhwng Wales.com a Better Days Utah.
Cerfluniau a chofebion cysylltiedig
[golygu | golygu cod]- Cerflun Martha Hughes Cannon yn Neuadd Ymwelydd Capitol yr UD, Washington, D.C. – gan yr artist Ben Hammond; dadorchuddiwyd yn 2024
- Cofeb Tryweryn – Capel Celyn, Cymru
- Deiseb Menywod Cymru yn y Rhyfel – Caerdydd, Cymru
Cyfeiriadau
[golygu | golygu cod]- ↑ "Statue of Martha Hughes Cannon Unveiled at Capitol". Deseret News. 10 Gorffennaf 1999. Cyrchwyd 1 Gorffennaf 2025.[dolen farw]
- ↑ Utah News Dispatch ; adalwyd 1 Gorffennaf 2025