Carnguwch

Oddi ar Wicipedia
Jump to navigation Jump to search
Carnguwch
The 6m high and 30m diameter Carnguwch cairn - geograph.org.uk - 702600.jpg
Math anheddiad dynol Edit this on Wikidata
Daearyddiaeth
Lleoliad Yr Eifl Edit this on Wikidata
Sir Gwynedd Edit this on Wikidata
Gwlad Baner Cymru Cymru
Cyfesurynnau 52.959°N 4.422°W Edit this on Wikidata

Plwyf eglwysig yng nghwr gogledd-ddwyreiniol Llŷn yw Carnguwch. Mae'n gorwedd i'r de o fynydd Yr Eifl, rhwng Trefor a Llithfaen.

Yn yr Oesoedd Canol bu plwyf Carnguwch yn rhan o gwmwd Dinllaen yng nghantref Llŷn. Roedd y plwyf yn gapelaeth dan ofal Clynnog Fawr. Saif eglwys y plwyf ger y ffrwd fechan sy'n ei gwahanu oddi wrth plwyf Pistyll i'r gorllewin. I'r de ceir plwyf Llannor, sydd hefyd yn gymuned heddiw. Plwyf mynyddig heb lawer o breswylwyr fu Carnguwch erioed; yng Nghyfrifiad 1901 dim ond 112 o bobl oedd yn byw ynddo.[1]

Mae union ystyr y gair 'Guwch' (neu 'Giwch') yn ansicr.

Ceir Mynydd Carnguwch (359 m) yn y plwyf, a goronir gan garnedd anferth.

Cyfeiriadau[golygu | golygu cod y dudalen]

  1. D. T. Davies, Hanes Eglwysi a Phlwyfi Lleyn (Pwllheli, 1910).
WalesGwynedd.png Eginyn erthygl sydd uchod am Wynedd. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato