Carnedd y Filiast (y Migneint)

Oddi ar Wicipedia
Jump to navigation Jump to search
Cyfesurynnau: 52°59′N 3°41′W / 52.99°N 3.68°W / 52.99; -3.68
Carnedd y Filiast

(Arenig)
Y copa
Cyfieithiad
Iaith Cymraeg
Testun y llun Y copa
Uchder (m) 669
Uchder (tr) 2195
Amlygrwydd (m) 315
Lleoliad i'r gogledd o Gapel Celyn.
Map topograffig Landranger 124 125;
Explorer 18E
Cyfesurynnau OS SH871446
Gwlad Cymru
Dosbarthiad Marilyn (mynydd), Hewitt a Nuttall
Carnedd y Filiast (y Migneint) is located in Cymru
Carnedd y Filiast (y Migneint) (Cymru)

Mae Carnedd y Filiast yn gopa mynydd a geir yn Arenig i'r gogledd o Gapel Celyn; cyfeiriad grid SH871446, yn ne-ddwyrain Parc Cenedlaethol Eryri yng Ngwynedd. Uchder cymharol, neu ”amlygrwydd” y copa, ydy 354 metr: dyma'r uchder mae'r copa'n codi uwchlaw'r mynydd agosaf.

Saif ar ochr ddwyreiniol y Migneint, i'r gogledd o Lyn Celyn a'r briffordd A4212 rhwng Trawsfynydd a'r Bala, gyda chopa Arenig Fach i'r de-orllewin. Gellir ei ddringo o'r A4212, heibio copa is Foel Boeth. Saif Llyn Hesgyn ar ei ochr ddwyreiniol.

Dosberthir copaon Cymru, a gweddill gwledydd Prydain, yn rhestri arbennig yn ôl uchder ac yn ôl amlygrwydd y copa; mae'r copa hwn yn cael ei alw'n Marilyn, Hewitt a Nuttall. Mae sawl cymdeithas yn mesur, gwiro a chasglu'r rhestri hyn a dônt ynghŷd ar wefan “Database of British and Irish hills”.[1] Uchder y copa o lefel y môr ydy 669 metr (2195 tr). Cafodd yr uchder ei fesur a'i gadarnhau ar 10 Mawrth 2007.

Yr enw[golygu | golygu cod y dudalen]

Mae'r enw yn tarddu o lên gwerin. Mae enwau henebion cynhanesyddol sy'n cynnwys yr elfennau miliast neu ast yn cynnwys Llety'r Filiast (Y Gogarth, Llandudno), Llety'r Filiast (ger Rowen), Llech y Filiast (Morgannwg), Carnedd y Filiast (ger Ysbyty Ifan) a Llech yr Ast (Llangoedmor, Ceredigion). Yn chwedl Culhwch ac Olwen mae Gast Rhymni, sef merch yn rhith bleiddast, yn cael ei hela gan y Brenin Arthur.[2] Mae'r filiast yn un o ymrithiadau Ceridwen yn y chwedl Hanes Taliesin.

Gweler hefyd[golygu | golygu cod y dudalen]

Cyfeiriadau[golygu | golygu cod y dudalen]

  1. “Database of British and Irish hills”
  2. T. Gwynn Jones, Welsh Folklore and Folk-Custom (D. S. Brewer, ail arg. 1979), tud. 93.

Dolenni allanol[golygu | golygu cod y dudalen]