Car trydan

Oddi ar Wicipedia
Neidio i: llywio, chwilio
Car trydan "Smart" yn cael ei wefru ar ochr y pafin yn Nice, haf 2014.
Car trydan o'r Almaen, 1904.

Mae'r car trydan yn gerbyd sy'n cael ei yrru gan fotor trydan gan ddefnyddio ynni trydan wedi'i storio mewn batri, cell solar neu ddyfais ynni arall. Mae ceir sy'n dibynu ar drydan yn sydyn a pharod o ran ei drorym (torque) a cheir cyflymiad (acceleration) esmwyth iawn. Ymhlith y gwahanol fathau o geir trydan mae: ceir trydan cell danwydd, ceir celloedd solar, ceir trydan batri a cheir trydan heibrid.

Yn y 1880au yr ymddangosodd y car trydan yn gyntaf.[1] Daethant yn boblogaidd iawn ar ddiwedd y 19eg ganrif ac yna eto ar gychwyn yr 21g. Yn y 1920au gwelwyd datblygiadau technegol cerbydau gasolîn (neu betrol fel y dywedir heddiw) a hynny ar raddfa fawr oherwydd dulliau newydd o fasgynhyrchu'n rhad. Roedd hyn yn hoelen yn arch y car trydan. Un o ganlyniadau yr argyfwng ynni bydeang yn y 1970au a'r 1980au oedd cynnydd aruthrol yn niddordeb pobl yn y car trydan, ond sêr gwib oedd y datblygiadau amgen hyn ac ni chyrhaeddod y ceir y farchnad.

Ym Mehefin 2014 roedd ceir trydan batri tipyn yn ddrytach na cheir arferol oherwydd pris uchel y batri lithiwm,[2] ac y Nissan Leaf oedd y car trydan a oedd wedi gwerthu mwyaf: dros 130,000. Erbyn Medi 2015 roedd dros 30 o fodelau ceir a faniau trydan-yn-unig ar gyfer busnesau. Rhwng 2008 a Medi 2015 gwerthwyd cyfanswm o un miliwn o gerbydau trydan.[3] Y car trydan mwyaf poblogaidd yw'r Nissan Leaf, a lansiwyd yn Rhagfyr 2010 ac a werthir mewn 46 o wledydd. Hyd at Rhagfyr 2005 gwerthwyd dros 200,000; yr ail gar mwyaf poblogaidd yw'r Tesla Model S, a ryddhawyd ym Mehefin 2012, ac a werthwyd dros 100,000 o unedau ledled y byd.[4]

Yr Oes Aur cyntaf[golygu | golygu cod y dudalen]

Gwelwyd oes aur y car trydan ar dorriad yr 21g, gyda'r car poblogaidd cynta'n cyrraedd y stryd yn 2008. Mae sawl rheswm dros hyn, gan gynnwys datblygiadau aruthrol yn nhechnoleg y batri, dulliau newydd o reoli'r pŵer a phryder ynghylch prisiau a rheolaeth cyflenwadau olew'r byd law yn llaw â phryder am yr amgylchedd.[5] Mae sawl llywodraeth bellach yn ariannu cynlluniau i hyrwyddo ceir trydan, i leihau carbon deuocsid.

Rhwng 1890 a 1920 roedd ceir trydan yn boblogaidd mewn sawl gwlad, oherwydd eu bod yn fwy cyfforddus na cheir petrol ac yn haws i'w gyrru.[6] Ond byr iawn oedd eu taith ar lond batri o drydan, llawer llai na llond tanc o betrol, a dirywiodd gwerthiant y car trydan o'r herwydd. Roedd y car trydan hefyd yn cymryd llawer iawn mwy o amser i'w ail-lenwi, o'i gymharu â chydig munudau i roi llond y tanc o betrol.

Ar ddiwedd y 19eg ganrif gwelwyd llawer o dacsis yn rhedeg ar fatris trydan; cynlluniodd Walter C. Bersey dacsis ar gyfer strydoedd Llundain yn 1897 a galwyd nhw'n Hummingbirds oherwydd eu sŵn hymian.[7] Yn yr un flwyddyn, cychwynodd Samuel's Electric Carriage and Wagon Company redeg 12 o dacsis yn efrog Newydd[8] ac yn ei anterth,yn 1898, bu ganddo 62 cab a newidiwyd enw'r cwmni yn The Electrical Vehicle Company..[9]

Ym 1911 cyhoeddodd y New York Times fod y car trydan yn "ddelfrydol" gan ei fod yn llawer glanach, tawelach ac yn fwy economegol i'w redeg na cheir gasolîn.[10] Ar y llaw arall, barn y Washington Post yn 2010 oedd fod i'r car trydan ormod o broblemau, fel ag yr oedd yn nyddiau Thomas Edison."[11]

Oes Aur Mileniwm Tri[golygu | golygu cod y dudalen]

Y Nissan Leaf chwyldroadol. Erbyn Mehefin 2014 roedd 120,000 uned wedi'u gwerthu.

Cychwynodd gwneuthurwr ceir trydan Tesla Motors, Califfornia ar gar trydan Tesla Roadster yn 2004 a chyrhaeddodd y cwsmer yn 2008. Erbyn Mawrth 2012 roedd wedi gwerthu 2,250 Roadsters a hynny mewn 31 o wledydd; nifer bychan iawn o'i gymharu a'r ceir petrol a werthwyd yr amser hwnnw.[12] Yna yng Ngorffennaf 2009 lansiwyd y Mitsubishi i MiEV i gwmnioedd yn Japan ac i gwsmeriaid unigol yn Ebrill 2010.[13][14][15] ac i gwsmeriaid yn Awstralia yng Ngorffennaf 2010 ar brydles.[16] Cychwynwyd allforio'r Nissan Leaf o Japan i'r Unol Daleithiau America yn Rhagfyr 2010.[17][18] ac yna yn 2011 i nifer o wledydd Ewropeaidd a Chanada.[19][20]

Profi'r BMW ActiveE er mwyn ei addasu i'r BMW i3 newydd.[21]

Er gwaethaf agwedd draddodiadol negyddol Unol Daleithiau America yn erbyn lleihau carbon deuocsid, yn 2011 gosododd yr Arlywydd Barack Obama darged o un filiwn o geir trydan ar ffyrdd yr UDA erbyn 2015.[22] Ymhlith yr amcanion dros wneud hyn roedd lleihau dibyniaeth y wlad ar olew ac er mwyn sicrhau eu bônt yn arwain y decholeg er mwyn allforio ceir."[23]

Yn 2011 lansiwyd: Smart electric drive, Wheego Whip LiFe, Mia electric, Volvo C30 Electric, a'r Ford Focus Electric ar gyfer cwsmeriaid unigol.

Lansiwyd y Bolloré Bluecar yn Rhagfyr 2011 fel rhan o wasanaeth "rhannu car" ym Mharis,[24] ac yna i gwsmeriaid unigol yn Hydref 2012.[25]

Yn Chwefror 2011 y Mitsubishi i MiEV oedd y car trydan cyntaf i werthu dros 10,000 o unedau. Ychydig fisoedd wedyn, goddiweddwyd y gwerthiant hwn gan y Nissan Leaf fel y car trydan a werthwyd fwyaf erioed.[26]

Yn 2012 a 2013 daeth y canlynol i'r farchnad: BMW ActiveE, Coda, Renault Fluence Z.E., Tesla Model S, Honda Fit EV, Toyota RAV4 EV, Renault Zoe, Roewe E50, Mahindra e2o, Chevrolet Spark EV, Fiat 500e, Volkswagen e-Up!, a'r BMW i3. Gwerthwyd dros 50,000 o'r Nissan Leaf erbyn Chwefror 2013[27] a 100,000 erbyn Ionawr 2014.[28]

Ffynhonnell agored[golygu | golygu cod y dudalen]

Ym Mehefin 2014 cyhoeddodd Tesla Motors eu bwriad i roi eu patentau a'u cyfrinachau technolegol ar drwydded rhydd ac agored.[29] Yn wahanol i wneuthurwyr ceir trydan eraill, mae Tesla Motors yn defnyddio batris gliniaduron ar gyfer eu ceir gan fod eu pris dipyn yn llai: rhwng 3 a 4 gwaith yn rhatach.

Y mathau mwyaf poblogaidd[golygu | golygu cod y dudalen]

Y mathau mwyaf poblogaidd o geir traffordd rhwng 2008 a Mehefin 2015
Model Lansiwyd Gwerthiant
byd-eang
Gwerthiant
hyd at
Nissan Leaf[30] Rhagfyr 2010 180,000 Mehef 2015
Tesla Model S[31] Mehef 2012 78,359 Mehef 2015
Teulu'r Mitsubishi i-MiEV[32] Gorff 2009 ~ 32,000 Gorff 2014
Renault Zoe[33] Rhag 2012 28,795 Mehef 2015
BMW i3(1)[34] Tach 2013 27,375 Mehef 2015
Chery QQ3 EV[35][36] Maw 2010 22,097 Mehef 2015
Renault Kangoo Z.E.[33] Hydr 2011 18,427 Mehef 2015
Kandi EV(2)[37] 2013 16,068 Mar 2015
Smart electric drive(3) 2009 ~ 14,000 Mehef 2015
Nodiadau:
(1) Mae gwerthiant y BMW i3 hefyd yn cynnwys y BMW i3 REx.
(2) Gwerthiant ar dir mawr Tsieina yn unig.

Gweler hefyd[golygu | golygu cod y dudalen]

Cyfeiriadau[golygu | golygu cod y dudalen]

  1. Roth, Hans (2011-03). Das erste vierrädrige Elektroauto der Welt [The first four-wheeled electric car in the world] (in German). pp. 2–3.  Check date values in: |date= (help)
  2. National Research Council (2010). "Transitions to Alternative Transportation Technologies--Plug-in Hybrid Electric Vehicles". The National Academies Press. http://books.nap.edu/openbook.php?record_id=12826&page=2. Adalwyd 2010-03-03.
  3. Jeff Cobb (2015-09-16). "One Million Global Plug-In Sales Milestone Reached". HybridCars.com. http://www.hybridcars.com/one-million-global-plug-in-sales-milestone-reached/. Adalwyd 2015-09-16.
  4. Jeff Cobb (2015-12-08). "Nissan Sells 200,000th Leaf Just Before Its Fifth Anniversary". HybriCars.com. http://www.hybridcars.com/nissan-sells-200000th-leaf-just-before-its-fifth-anniversary/. Adalwyd 2015-12-08. By early December 2015 ... Chevy Volt and its variants [sold] close to 104,000 units, and the Tesla Model S [sold] nearly 100,000.
  5. David B. Sandalow, ed. (2009). Plug-In Electric Vehicles: What Role for Washington? (1st. ed.). The Brookings Institution. pp. 1–6. ISBN 978-0-8157-0305-1. See Introduction
  6. "Electric automobile". Encyclopædia Britannica (online). http://www.britannica.com/EBchecked/topic/182400/electric-automobile. Adalwyd 2014-05-02.
  7. "History of the Licensed London Taxi". London Taxi Cabs. http://www.london-taxi-cabs.com/information/history-of-the-licensed-london-taxi. Adalwyd 2014-01-05.
  8. "Hailing the History of New York's Yellow Cabs". http://www.npr.org/templates/story/story.php?storyId=11804573.
  9. "Car Companies". The Early Electric Car Site. http://www.earlyelectric.com/carcompanies.html. Adalwyd 2014-01-05.
  10. "Electric Vehicles Attract Attention". New York Times. 1911-11-12.
  11. Bryce, Robert (2010-04-25). "5 Myths about green energy". Washington Post: p. B4. http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2010/04/23/AR2010042302220.html. Adalwyd 2013-03-12.
  12. Shepardson, David (2012-05-09). "Tesla to deliver first Model S electric by June". The Detroit News. http://www.detroitnews.com/article/20120509/AUTO0104/205090454/1148/rss25. Adalwyd 2012-05-15.
  13. "Mitsubishi Motors Begins Production of i-MiEV; Targeting 1,400 Units in Fiscal 2009". Green Car Congress. 2009-06-05. http://www.greencarcongress.com/2009/06/imiev-20090605.html. Adalwyd 2010-04-04.
  14. Kageyama, Yuri (2010-03-31). "Japanese Start Buying Affordable Electric Cars". The Seattle Times. Associated Press. http://seattletimes.nwsource.com/html/businesstechnology/2011495208_apasjapanelectriccar.html?syndication=rss. Adalwyd 2010-04-24.
  15. Chang-Ran Kim (2010-03-30). "Mitsubishi Motors lowers price of electric i-MiEV". Reuters. http://www.reuters.com/article/idUSTOE62T09V20100330. Adalwyd 2010-04-25.
  16. "Mitsubishi Motors to Begin Shipping i-MiEV to Australia in July; 2nd Market Outside Japan". Green Car Congress. 2010-06-02. http://www.greencarcongress.com/2010/06/imiev-20100602.html#more. Adalwyd 2010-06-02.
  17. "Nissan delivers first Leaf in Japan". The Green Car Website. 2020-12-22. http://www.thegreencarwebsite.co.uk/blog/index.php/2010/12/22/nissan-delivers-first-leaf-in-japan/. Adalwyd 2010-12-23.
  18. Nissan (2010-12-11). "Nissan Makes History With Delivery of World's First 100% Electric Nissan Leaf to California Consumer". PR Newswire. http://www.prnewswire.com/news-releases/nissan-makes-history-with-delivery-of-worlds-first-100-electric-nissan-leaf-to-california-consumer-111725479.html?utm_source=twitterfeed&utm_medium=twitter. Adalwyd 2010-12-11.
  19. Shelley DeBere (2011-11-09). "European Investment Bank invests in Nissan's LEAF car". The Manufacturer. http://www.themanufacturer.com/uk/content/12747/European_Investment_Bank_invests_in_Nissan's_LEAF_car. Adalwyd 2011-12-04.[dolen marw]
  20. "First Nissan Leaf EV Arrives In Canada". Nissan in the News. 2011-07-29. http://www.nissaninthenews.com/first-nissan-leaf-ev-arrives-in-canada/. Adalwyd 2011-07-31.
  21. Lorio, Joe (May 2010). "Green: Rich Steinberg Interview: Electric Bimmer Man". Automobile Magazine. http://www.automobilemag.com/green/news/1005_rich_steinberg_interview/. Adalwyd 2013-02-13.
  22. "Raising the Volt-Age: Is Obama's Goal of 1 Million Electric Vehicles on U.S. Highways by 2015 Realistic?". Scientific American. 2011-02-18. http://www.scientificamerican.com/article.cfm?id=one-million-electric-vehicles-by-2015. Adalwyd 2012-10-22.
  23. "One Million Electric Vehicles By 2015 - February 2011 Status Report". U.S. Department of Energy. http://www1.eere.energy.gov/vehiclesandfuels/pdfs/1_million_electric_vehicles_rpt.pdf. Adalwyd 2012-10-22.
  24. Lord, Richard (2011-12-05). "Autolib’ electric car sharing service launches in Paris, France". Sustainable Guernsey. http://www.sustainableguernsey.info/blog/2011/12/autolib-electric-car-sharing-service-launches-in-paris-france/. Adalwyd 2011-12-20.
  25. Lepsch, Laurent (2012-10-08). "Louez une Bluecarpour 500 € par mois [Lease a Bluecar for €500 per month]" (yn French). Auto News. http://www.autonews.fr/dossiers/votre-quotidien/90768-bollore-blucear-paris-location. Adalwyd 2013-07-21.
  26. "Best-selling electric car". Guinness World Records. 2012. http://www.guinnessworldrecords.com/records-10000/best-selling-electric-car/. Adalwyd 2013-02-13.[dolen marw]
  27. "Nissan Leaf Smashes 50,000 Global Sales Milestone" (Press release). Nissan Media Room. 2013-02-14. http://nissannews.com/en-US/nissan/usa/releases/nissan-leaf-smashes-50-000-global-sales-milestone. Adalwyd 2013-02-15.
  28. Nissan News Release (2014-01-20). "Nissan LEAF global sales reach 100,000 units". Automotive World. http://www.automotiveworld.com/news-releases/nissan-leaf-global-sales-reach-100000-units/. Adalwyd 2014-01-20.
  29. "Tesla Motors decides to make patents available to boost electric cars". Big News Network. http://www.bignewsnetwork.com/index.php/sid/222852685/scat/c08dd24cec417021/ht/Tesla-Motors-decides-to-make-patents-available-to-boost-electric-cars. Adalwyd 2014-06-12.
  30. "Renault-Nissan Alliance Sells Its 250,000TH Electric Vehicle" (Press release). Paris/Yokohama: Renault-Nissan Alliance. 2015-06-24. http://www.media.blog.alliance-renault-nissan.com/news/24-juin-10-am/. Adalwyd 2015-06-25.
  31. Jeff Cobb (2015-07-02). "Tesla Model S Is Top-Selling Plug-in Car For First Half of 2015". HybridCars.com. http://www.hybridcars.com/tesla-model-s-is-top-selling-plug-in-car-for-first-half-of-2015/. Adalwyd 2015-07-02. An estimated 11,900 Model S sedans were sold in the U.S. during the first half of 2015, and as of Mehefin 2015, global cumulative Model S sales totaled 78,334 units sold through June 2015.
  32. Andreas Grimm (2014-08-06). "E-Auto aus Japan für 11.000 Euro [e-Car from Japan for 11,000 euros]" (yn German). KFZ-betrieb. http://www.kfz-betrieb.vogel.de/wirtschaft/articles/454945/?cmp=nl-125. Adalwyd 2014-08-06.
  33. 33.0 33.1 Groupe Renault (December 2015). "Ventes Mensuelles [Monthly Sales]" (yn French). Renault.com. http://group.renault.com/finance/informations-financieres/chiffre-cles/ventes-mensuelles. Adalwyd 2015-12-09. Includes passenger and light utility variants. Click on "Ventes mensuelles du groupe (décembre 2011) (xls, 183 Ko)" "Ventes mensuelles (décembre 2012) (xls, 289 Ko)" - Ventes mensuelles (décembre 2013) (xlsx, 227 Ko)" - "Ventes mensuelles (décembre 2014) - Ventes mensuelles (juin 2015) (xlsx 211 Ko) -V entes mensuelles (Octobre) (xlsx - 237 Ko) to download the files for 2011, 2012, 2013, 2014 and 2015 sales YDT through June and October, and open the tab "Sales by Model". Includes all variants, passenger car and utility van.
  34. Mat Gasnier (2014-07-19). "World Full Year 2013: Discover the Top 1000 best-selling models!". Best Selling Cars Blog. http://bestsellingcarsblog.com/2014/07/01/world-full-year-2013-discover-the-top-1147-best-selling-models/. Adalwyd 2014-07-27. A total of 1,477 i3s were registered in 2013. Includes press fleet vehicles and dealer demonstrators.
  35. Henry Lee, Sabrina Howell, and Adam Heal (June 2014). "Leapfrogging or Stalling Out? Electric Vehicles in China". Belfer Center, Harvard Kennedy School. http://belfercenter.ksg.harvard.edu/publication/24335/leapfrogging_or_stalling_out_electric_vehicles_in_china.html. Adalwyd 2015-01-18. Download EVS in China (full report). See Table 2: Chinas's EV Sales by Brand, 2011-2013, pp. 19.
  36. Jose Pontes (2015-01-25). "Tsieina Rhagfyr 2014". EV Sales. http://ev-sales.blogspot.com.br/2015/01/china-december-2014.html. Adalwyd 2015-08-02. A total of 7,866 QQ3 EVs were sold in 2014.
  37. Kandi Technologies Group (2015-01-07). "Kandi Technologies Announces the Expansion of Micro Public EV Sharing Program to Nine Chinese Cities with 14,398 pure EVs Delivered as of the end of 2014" (Press release). Jinhua, China: Kandi Technologies. http://en.kandivehicle.com/NewsDetail.aspx?newsid=190. Adalwyd 2015-08-02.

Gweler hefyd[golygu | golygu cod y dudalen]