Capel Coffa John Hughes

Oddi ar Wicipedia
Jump to navigation Jump to search
Capel Coffa John Hughes
The Hen Gapel at Pontrobert (geograph 2741040).jpg
Math capel Edit this on Wikidata
Daearyddiaeth
Gwlad Baner Cymru Cymru
Cyfesurynnau 52.7073°N 3.31969°W Edit this on Wikidata
Manylion
Statws treftadaeth adeilad rhestredig Gradd II* Edit this on Wikidata

Mae Capel Coffa John Hughes wedi'i leoli ym Mhontrobert, Sir Drefaldwyn. Adeiladwyd y capel hwn yn 1800, a bu ar agor ac yn weithredol o hynny hyd 1865. Bu’r Parchedig John Hughes (1775-1854) yn athro yno tan ei ordeinio, ac yna’n gwasanaethu yno tan iddo farw. Codwyd y capel fel man cwrdd i’r Methodistiaid Calfinaidd wedi cyfnod o adfywiad crefyddol yn yr ardal leol yn y 1790au. Roedd John Hughes a’i wraig, Ruth, yn byw yn y bwthyn y drws nesaf i’r capel am ddeugain mlynedd. Ganwyd iddynt chwech o ferched. Buasai Ruth yn forwyn i’r emynydd Ann Griffiths a arferai addoli yn y capel hwn.

Ni pharhaodd y gwasanaethau am gyfnod hir wedi marwolaeth John Hughes, ac fe adawyd i’r capel ddadfeilio. Prynwyd yr adeilad yn 1927 a bu’n weithdy saer olwynion am gyfnod – mae olion y gweithdy hwn i’w gweld ar hyd y capel heddiw. Cadwyd rhai pethau o’r capel gwreiddiol, megis pulpud John Hughes: nodwyd mewn cyfamod fod yn rhaid i’r pulpud aros yn ei fan gwreiddiol. Wedi gwaith adnewyddu mwy diweddar saif yno o hyd, ac mewn cyflwr llawer gwell nag y bu. Os edrychwch i fyny ac i’r chwith wedi ichi ddod i mewn i’r capel, fe welwch dwll yn y wal wedi’i orchuddio â drysau pren. Y tu ôl i‘r drysau, roedd ystafell wely John Hughes, ac yn wir pan fyddai’n rhy sâl i adael ei wely, byddai’n parhau i bregethu o’i wely trwy’r agoriad hwnnw.[1]

Y Capel Heddiw[golygu | golygu cod y dudalen]

Yr awdur Nia Rhosier sy’n byw yn nhŷ’r capel er 1993, a hi sydd wedi sicrhau fod y capel yn parhau i fod mewn cyflwr da a’i fod ar gael fel man addoli. Codwyd arian rhwng 1983 a 1995 i brynu’r adeilad, ac agorwyd y capel fel canolfan ar gyfer adnewyddu ysbrydol a hybu undod Cristnogol. Mae John a Ruth Hughes wedi’u claddu yn y fynwent gyferbyn â’r capel, lle mae modd gweld eu beddau a chofeb iddynt. 

Cyfeiriadau[golygu | golygu cod y dudalen]

  1. Nia Rhossier, ‘Hen Gapel John Hughes, Pontrobert’, Capel, rhif 38 (2001), tt. 13-15; ‘Pontrobert Chapel’, www.coflein.gov.uk (cyrchwyd Mai 2015).