Cap cwyr y parot
| Cap cwyr y parot Gliophorus psittacinus | |
|---|---|
| Dosbarthiad gwyddonol | |
| Teyrnas: | Fungi |
| Dosbarth: | |
| Urdd: | Agaricales |
| Teulu: | Hygrophoraceae |
| Genws: | Gliophorus[*] |
| Rhywogaeth: | Gliophorus psittacinus |
| Enw deuenwol | |
| Gliophorus psittacinus (Schaeff.) Herink (1958) | |
Math a rhywogaeth o ffwng yn nheulu'r Hygrophoraceae yw'r Cap cwyr y parot (Lladin: Gliophorus psittacinus; Saesneg: Parrot Waxcap).[1] 'Y Capiau Cwyr' yw'r enw ar lafar ar y grwp mae'r ffwng yma'n perthyn iddo, ond nid yw'n derm gwyddonol. Mae'r 'capiau cwyr' yn grwp adnabyddus iawn yng Nghymru, ac maent I'w cael yma (fel yng ngweddil Ewrop), fel arfer, ar feysydd o welltiroedd agored. Yng ngweddill y byd, maen nhw'n tyfu mewn coedwigoedd. Ceir enw Cymraeg arall ar y rhywogaeth hon, sef Cap cwyr amryliw. Mae'r teulu Hygrophoraceae yn gorwedd o fewn urdd yr Agaricales.
Defnyddir y ffwng hwn wedi'i goginio mewn bwydydd a gellir ei fwyta'n amrwd.
Mae'r rhywogaeth hon o ffwng i'w chael yn Ewrop, Asia ac Affrica.
Ffyngau
[golygu | golygu cod]Credir fod rhwng 2.2 a 3.8 miliwn o wahanol rywogaethau o ffwng, a'u bod yn perthyn yn nes at grwp yr anifeiliaid nag at blanhigion.[2] Gelwir yr astudiaeth o ffwng yn "feicoleg", sy'n dod o'r Groeg μύκης (mykes) sef 'madarchen'. Mae tua 120,000 o'r rhain wedi'u disgrifio gan naturiaethwyr megis Carolus Linnaeus, Christiaan Hendrik Persoon ac Elias Magnus Fries. Oherwydd mai prin iawn yw gwybodaeth gwyddonwyr am y pwnc hwn, mae tacson y ffyngau'n newid o ddydd i ddydd.[3] Credir bod oddeutu 20,000 o rywogaethau o ffyngau yng ngwledydd Prydain.
Aelodau eraill o deulu'r Hygrophoraceae
[golygu | golygu cod]Mae gan Cap cwyr y parot ambell aelod arall yn y teulu hwn, gan gynnwys y canlynol:
Rhestr Wicidata:
| rhywogaeth | enw tacson | delwedd |
|---|---|---|
| Corella brasiliensis | Corella brasiliensis | |
| Corella melvinii | Corella melvinii | |
| Corella tomentosa | Corella tomentosa | |
| Corella zahlbruckneri | Corella zahlbruckneri | |
| Hygrocybe hayi | Hygrocybe hayi | |
| Hygrocybe hypospoda | Hygrocybe hypospoda | |
| Hygrocybe iropus | Hygrocybe iropus | |
| Hygrocybe kandora | Hygrocybe kandora | |
| Hygrocybe kouskosii | Hygrocybe kouskosii | |
| Hygrocybe lawsonensis | Hygrocybe lawsonensis |
Gweler hefyd
[golygu | golygu cod]Cyfeiriadau
[golygu | golygu cod]- ↑ Gwefan y Bywiadur;[dolen farw] CELl, lle ceir enwau safonol Cymraeg. Adalwyd 21 Chwefror 2020.
- ↑ Erthygl Fungal Diversity Revisited: 2.2 to 3.8 Million Species gan Hawksworth DL ac Lücking R yn y dyddlyfr Microbiology Spectrum, cyfrol 5, rhif 4, tud. 79–95. Cyhoeddwyd Gorffennaf 2017; Microbiology Spectrum; isbn=978-1-55581-957-6
- ↑ Gwefan palaeos.com; adalwyd 21 Chwefror 2020.
| Gofal! |
|
Er bod rhai madarch yn fwytadwy, mae eraill yn fwytadwy gan rai pobl ond yn wenwyn i eraill! |