Cadwyn bloc
 | |
| Enghraifft o: | disgyblaeth academaidd, arbenigedd, maes astudiaeth, cangen economaidd, maes gwaith, diwydiant  |
|---|---|
| Math | distributed ledger, cronfa ddata, distributed data storage, computer network protocol, strwythur data, list |
| Yn cynnwys | block |
| Dynodwyr | |
| Quora | Blockchain-database |
 Ffeiliau perthnasol ar Gomin Wicimedia | |
Mae cadwyn bloc ('blockchain' yn Saesneg),[1][2][3] yn rhestr o gofnodion o’r enw 'blociau' sydd wedi’u cysylltu â’i gilydd gan ddefnyddio cryptograffeg.[4] Mae gan bob bloc ei stwnsh cryptograffig o’r bloc blaenorol, stamp amser, a data trafod (fel arfer ar ffurf stwnsh gwreiddyn coeden ‘merkle’. Mae blockchain wedi’i dylunio i wrthsefyll addasiadau i’r data. Mae’n ‘gyfriflyfr gwasgaredig ac agored sy’n gallu cofnodi trafodion rhwng dau barti yn effeithlon ac mewn dull parhaol a gwiriadwy’.[5] Pan yn cael ei ddefnyddio fel cyfriflyfr gwasgaredig, mae blockchain fel arfer yn cael ei reoli gan rwydwaith cymar-i-gymar sy’n cadw at brotocol ar gyfer cyfarthrebu rhwng-nod a dilysu blociau newydd. Unwaith mae wedi’u cofnodi, nid yw’r data mewn unrhyw bloc penodol yn gallu cael ei addasu yn ôl-weithredol heb addasu’r holl flociau canlynol, gyda chydsyniad mwyafrif y rhwydwaith.
Er nad yw cofnodion blockchain yn amhosib i’w haddasu, gall blockchains cael eu hystyried yn ddiogel ac yn enghtaifft o system gyfrifiadurol wasgaredig gyda goddefiad gwall Bysantaidd uchel. Mae consensws datganoledig felly yn cael ei hawlio trwy blockchain.[6]
Dyfeisiwyd blockchain gan Satoshi Nakamoto yn 2008 fel cyfriflyfr ar gyfer trafodion y ‘cryptocurrency’ bitcoin.[1] Gyda dyfeisio blockchain, daeth bitcoin yn yr arian digidol cyntaf i ddatrys y broblem gwario-ddwywaith heb fod angen awdurdod sicr neu weinydd canolog. Mae dyluniad bitcoin wedi ysbrydoli cymwysiadau eraill. [1][3]
Cyfeiriadau
[golygu | golygu cod]- 1 2 3 "Blockchains: The great chain of being sure about things". The Economist. 31 Hydref 2015. Archifwyd o y gwreiddiol ar 3 Gorffennaf 2016. https://web.archive.org/web/20160703000844/http://www.economist.com/news/briefing/21677228-technology-behind-bitcoin-lets-people-who-do-not-know-or-trust-each-other-build-dependable. Adalwyd 18 Mehefin 2016.
- ↑ Morris, David Z. (15 Mai 2016). "Leaderless, Blockchain-Based Venture Capital Fund Raises $100 Million, And Counting". Fortune. Archifwyd o'r gwreiddiol ar 21 Mai 2016. Cyrchwyd 23 Mai 2016.
- 1 2 Popper, Nathan (21 Mai 2016). "A Venture Fund With Plenty of Virtual Capital, but No Capitalist". New York Times. Archifwyd o'r gwreiddiol ar 22 Mai 2016. Cyrchwyd 23 Mai 2016.
- ↑ Narayanan, Arvind; Bonneau, Joseph; Felten, Edward; Miller, Andrew; Goldfeder, Steven (2016). Bitcoin and cryptocurrency technologies: a comprehensive introduction. Princeton: Princeton University Press.
- ↑ Iansiti, Marco; Lakhani, Karim R. (Ionawr 2017). "The Truth About Blockchain". Harvard Business Review. Prifysgol Harvard. Archifwyd o'r gwreiddiol ar 18 Ionawr 2017. Cyrchwyd 17 Ionawr 2017.
- ↑ Raval, Siraj (2016). "What Is a Decentralized Application?". Decentralized Applications: Harnessing Bitcoin's Blockchain Technology. O'Reilly Media, Inc. tt. 1–2. OCLC 968277125. Cyrchwyd 6 Tachwedd 2016.