Brwydr Bron yr Erw

Oddi ar Wicipedia
Jump to navigation Jump to search
Brwydr Bron yr Erw
Math Brwydr Edit this on Wikidata
Cysylltir gyda Gruffudd ap Cynan, Trahaearn ap Caradog Edit this on Wikidata
Daearyddiaeth
Lleoliad Arfon Edit this on Wikidata
Gwlad Baner Cymru Cymru
Cyfesurynnau 53.02°N 4.364°W Edit this on Wikidata
Cyfnod 1075 Edit this on Wikidata
Brwydrau'r Normaniaid a'r Saeson yng Nghymru


Ymladdwyd Brwydr Bron yr Erw, ar safle ger Clynnog Fawr yn Arfon, penrhyn Llŷn, yn 1075 rhwng byddin Gruffudd ap Cynan a lluoedd Trahaearn ap Caradog. Fe'i cofnodir ym Mrut y Tywysogion a Hanes Gruffudd ap Cynan.[1]

Hanes[golygu | golygu cod y dudalen]

Ar farwolaeth Bleddyn ap Cynfyn, brenin teyrnas Powys, yn gynharach yn y flwyddyn, meddianwyd ei deyrnas gan Trahaearn, arglwydd Arwystli a Cynwrig ap Rhiwallon o Faelor. Ceisiodd Trahaearn a Chynwrig sefydlu eu hawdurdod yn Llŷn gyda'r bwriad o reoli teyrnas Gwynedd yn y pen draw.[1]

Daeth Gruffudd ap Cynan drosodd o Ddulyn gyda mintai o filwyr hur o Lychlynwyr. Glaniodd yn Abermenai a chafodd fuddugoliaethau ysgubol yn erbyn Trahaearn a Chynwrig (a laddwyd) ac yn erbyn y Normaniaid dan Robert o Ruddlan hefyd. Ond lladdwyd y Llychlynwyr a adawsai yn Llŷn a dychwelodd Gruffudd yno o Ruddlan gyda byddin gymharol fechan.[1]

Arweiniodd Trahaearn ei gefnogwyr yn Llŷn a'i fyddin o wŷr Powys, yn cynnwys ei gynghreiriad Gwrgenau ap Seisyllt, yn erbyn Gruffudd. Trechodd y cynghreiriaid fyddin Gruffudd ap Cynan ym Mron yr Erw gyda cholledion trwm.[1]

Ar ôl y frwydr ffoes Gruffudd yn ôl i Iwerddon lle cafodd ymgeledd yn Loch Garman (Saesneg: Wexford).[1]

Gweler hefyd[golygu | golygu cod y dudalen]

Cyfeiriadau[golygu | golygu cod y dudalen]

  1. 1.0 1.1 1.2 1.3 1.4 J. E. Lloyd, History of Wales from the earliest times to the Norman conquest (Longmans, 1937).