Blodeugerdd Barddas o'r Bedwaredd Ganrif ar Bymtheg
 | |
| Golygydd | R. M. Jones |
|---|---|
| Cyhoeddwr | Cyhoeddiadau Barddas |
| Gwlad | Cymru |
| Iaith | Cymraeg |
| Pwnc | Astudiaethau Llenyddol, Blodeugerddi Cymraeg |
| Argaeledd | Allan o brint |
| Genre | Barddoniaeth |
| Dynodwyr | |
Blodeugerdd wedi'i golygu gan R. M. Jones yw Blodeugerdd Barddas o'r Bedwaredd Ganrif ar Bymtheg. Cyhoeddiadau Barddas a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 1988. Y gyfrol oedd y cyntaf yng Nghyfres y Canrifoedd.
Disgrifiad byr
[golygu | golygu cod]Blodeugerdd sylweddol yw hon o gerddi a ddetholwyd gan R. M. Jones o'r 19g, sef un o'r cyfnodau mwyaf toreithiog ond dadleuol mewn barddoniaeth Gymraeg. Yn ei ddetholiad a'i ragymadrodd mae Jones yn ceisio gwrthdroi'r canfyddiad cyffredin mai cyfnod sâl mewn barddoniaeth oedd y ganrif honno: "Gwahoddiad i wledd yw'r gyfrol hon" meddai yn ei ragymadrodd;[1] cyfeirio yw at ragymadrodd Bedwyr Lewis Jones i'w ddetholiad (byrrach o lawer) ef Blodeugerdd o'r Bedwaredd Ganrif ar Bymtheg lle awgrymodd nad "gwahoddiad i wledd" oedd barddoniaeth y ganrif.[2]
Beirdd yn y gyfrol
[golygu | golygu cod]Cynhwysir y beirdd canlynol o fewn y gyfrol, gyda'r nifer o gerddi unigol (neu ddetholiadau o gerdd fwy) mewn cromfachau:
- Dafydd Ddu Eryri (5)
- Thomas Lewis (1)
- Edward Jones (4)
- Gwallter Mechain (2)
- Thomas William (7)
- David Charles (5)
- George Lewis (1)
- Robert ap Gwilym Ddu (17)
- Robert Davies (Bardd Nantglyn) (2)
- John Elias (1)
- John Hughes (1)
- Pedr Fardd ((5)
- Ann Griffiths (17)
- Gwilym Morganwg (1)
- Thomas Dafydd (1)
- Absalom Roberts (1)
- David George Jones (1)
- Gwyndaf Ieuanc (1)
- Dewi Wyn o Eifion (9)
- Siôn Wyn o Eifion (1)
- Daniel Jones (1)
- Ellis Owen (3)
- Daniel Ddu (5)
- Eos Iâl (1)
- Cawrdaf (4)
- Evan Griffiths (1)
- Ieuan Glan Geirionydd (10)
- Alun (7)
- Dewi Wnion (1)
- Caledfryn (8)
- Eben Fardd (12)
- Gwilym Hiraethog (5)
- David Charles (Ieuengaf) (3)
- Eryron Gwyllt Walia (4)
- Dewi Dinorwig (1)
- John Roberts (J.R) 1
- Robin Ddu Eryri (1)
- David Jones (3)
- Gwilym Gelli-Deg (1)
- Nicander (12)
- Cynddelw (2)
- Gwenffrwd (3)
- Talhaiarn (5)
- Tegidon (1)
- Roger Edwards (1)
- Ioan Madog (1)
- Emrys (4)
- Ieuan o Leyn (1)
- Ehedydd Iâl (1)
- Huw Derfel (1)
- Ionoron Glan Dwyryd (1)
- Iorwerth Glan Aled (2)
- Ieuan Gwynedd (4)
- Ioan Emlyn (1)
- Taliesin o Eifion (1)
- R. J. Derfel (1)
- Gwilym Cowlyd (1)
- Glasynys (1)
- Trebor Mai (6)
- Dewi Havhesp (8)
- Eos Bradwen (1)
- Glaslyn (1)
- Ceiriog (11)
- Islwyn (10)
- D. R. Jones (Wisconsin) (1)
- Mynyddog (1)
- Gwilym Marles (1)
- Dewi Môn (1)
- Ossian Gwent (1)
- Golyddan (1)
- Telynog (1)
- Taliesin Hiraethog (3)
- Gwydderig (11)
- Tudno (3)
- Alafon (3)
- Dyfed (3)
- Morswyn (1)
- Meigant (1)
- R. R. Morris (1)
- Beirdd Anhysbys (9)
Er bod y flodeugerdd hon yn hirach o lawer na'r eiddo Bedwyr Lewis Jones, mae'n hepgor nifer o feirdd adnabyddus o ddiwedd y ganrif e.e. Elfed, Pedrog, Ben Bowen a John Morris-Jones tra'n cynnwys llawer o feirdd llawer llai nodedig na'r rhain o gynharach yn y ganrif. Sonia R. M. Jones yn y rhagymadrodd ei fod wedi hepgor Morris-Jones oherwydd bod cerddi o'i eiddo ef wedi'u cynnwys yn Blodeugerdd o Farddoniaeth Gymraeg yr Ugeinfed Ganrif Gwynn ap Gwilym ac Alan Llwyd. Gellid tybio bod Pedrog a Ben Bowen wedi eu hepgor ar yr un egwyddor, ond mae gwaith Elfed (a ysgrifennodd y rhan fwyaf o'i farddoniaeth yn y 19g er iddo fyw'r rhan fwyaf o'i fywyd yn yr 20g) yn annisgwyl absennol o'r ddwy flodeugerdd hir, er cael ei gynnwys yng nghyfrol bychan Bedwyr Lewis Jones a Blodeugerdd Rhydychen, er eu bod yn ddetholiadau llai o'r cyfnod.