Aurelius a Natalia
Roedd Aurelius a Natalia (m. 852) yn gwpl Cristnogol a ddienyddiwyd gan Abd ar-Rahman II., Emir Cordoba, am wrthod ymwrthod â'u ffydd. Fe'u hystyrir yn ferthyron a seintiau gan yr Eglwys Gatholig a'r Eglwys Uniongred.
Bywyd
[golygu | golygu cod]Ganwyd Aurelius i deulu cyfoethog yn Sevilla. Roedd ei dad yn Arab Mwslimaidd a'i fam yn Gristion o Sbaen. Wedi'i amddifadu fel plentyn, cafodd ei fagu gan fodryb, a oedd yn ôl pob tebyg yn Gristion yn gyfrinachol. Ar y pryd, roedd Cristnogion yn cael eu herlid yn nheyrnasoedd Mwraidd Sbaen.[1]. Priododd Aurelius â Sabigotho, merch o deulu Mwslimaidd. Ar ôl y briodas, penderfynodd Sabigotho droi at Gristnogaeth a chymryd yr enw Natalia. Roedd y cwpl yn byw yn Emiraeth Córdoba, ganddyn nhw ferch, ac yn byw'n gyfrinachol fel Cristnogion. Bryd hynny, roedd trosi o Islam i Gristnogaeth yn drosedd y gellid ei chosbi â marwolaeth.[2].
Un diwrnod, gwelodd Aurelius fasnachwr Cristnogol yn cael ei chwipio’n gyhoeddus a oedd wedi cyffesu ei ffydd yng Nghrist yn gyhoeddus. Wedi’u syfrdanu gan y digwyddiad hwn, penderfynodd Aurelius a Natalia na allent guddio eu ffydd mwyach. Neilltuasant arian i’w merch a dosbarthu’r cynilion sy’n weddill i’r tlodion. Yna dechreuasant gyhoeddi eu ffydd yn agored a gofalu am Gristnogion oedd wedi’u carcharu.
Anrhydedd
[golygu | golygu cod]Mae gŵyl Aurelius a Natalia yn disgyn ar Orffennaf 27ain. Maent ymhlith Merthyron Córdoba, 48 o Gristnogion a ddienyddiwyd yn y ddinas honno rhwng 850 a 859 OC.
Cedwir creiriau Aurelius mewn allor yn Basilica Eglwys Gadeiriol Fetropolitan Santa María la Antigua yn Panama[3].