Y gwahaniaeth rhwng diwygiadau o "Ystadegaeth"

Jump to navigation Jump to search
Lleihawyd o 3 beit ,  2 flynedd yn ôl
manion
B
(manion)
[[Delwedd:Normal distribution and scales.gif|de|bawd|350px|Graff yn dangos cromlin y [[Dosraniad normal|ddosraniad normal]], fel y'i defnyddir mewn asesu [[addysg]]ol i gymharu amryw o ddulliau graddio. Dangosir ''gwahaniad safonol, canrannau cronus, cyfwerthau canrannol, sgorau-Z, sgorau-T, naw safonol,'' a ''chanran stanin.'']]
 
Disgyblaeth [[Mathemateg|fathemategol]] lydan yw '''ystadegaeth''' sy'n astudio ffyrdd o gasglu, crynhoi, dadansoddi, dod i casgliadaugasgliadau a chyflwyno [[data]].<ref>Moses, Lincoln E. ''Think and Explain with statistics'', pp. 1 - 3. Addison-Wesley, 1986.</ref> Mae'n ddefnyddiol ar gyfer amrywiaeth lydan o [[Disgyblaeth academaidd|ddisgyblaethau academaidd]] o'r [[gwyddoniaeth|gwyddorau]] ffisegol a chymdeithasol i'r [[dynoliaethaudyniaethau]], yn ogystal a [[busnes]], [[llywodraeth]], a [[diwydiant]].
 
Mae llawer o gysyniadau ystadegaeth yn dibynnu ar ddealltwriaeth o [[tebygolrwydd|debygolrwydd]], ac fe ddaw sawl term ystadegol o'r maes hwnnw, er enghraifft: ''poblogaeth'', ''sampl'', ''tebygolrwyddthebygolrwydd''.
Unwaith mae'r data wedi eu casglu (trwy ddull samplu ffurfiol, neu drwy nodi canlyniadau rhyw [[dull arbrofol|arbrawf]] neu'i gilydd, neu drwy arsylwi rhyw broses drosodd a throsodd dros amser), gellir cynhyrchu crynhöadau rhifyddol gan ddefnyddio '''[[ystadegaeth ddisgrifiol]]'''.
 
Unwaith mae'r data wedi euei casglugasglu (trwy ddull samplu ffurfiol, neu drwy nodi canlyniadau rhyw [[dull arbrofol|arbrawf]] neu'i gilydd, neu drwy arsylwi rhyw broses drosodd a throsodd dros amser), gellir cynhyrchu crynhöadau rhifyddol gan ddefnyddio '''[[ystadegaeth ddisgrifiol]]'''.
[[modelu|Modelir]] patrymau yn y data i dynnu casgliadau ynglŷn â'r boblogaeth ehangach, gan ddefnyddio '''[[ystadegath gasgliadol]]''' i ddehongli [[hapder]] ac ansicrwydd y sefyllfa. Gall y casgliadau fod yn atebion i gwestiynau "ie/na" ([[profi rhagdybiaeth]]), [[amcangyfrif]] nodweddau rhifyddol, [[rhagweld]] yr arsylwadau sydd i ddod, disgrifiadau o gysylltiad, neu modelu perthynasau.
 
[[modelu|Modelir]] patrymau yn y data i dynnu casgliadau ynglŷn â'r boblogaeth ehangach, gan ddefnyddio '''[[ystadegathystadegaeth gasgliadol]]''' i ddehongli [[hapder]] ac ansicrwydd y sefyllfa. Gall y casgliadau fod yn atebion i gwestiynau "ie/na" ([[profi rhagdybiaeth]]), [[amcangyfrif]] nodweddau rhifyddol, [[rhagweld]] yr arsylwadau sydd i ddod, disgrifiadau o gysylltiad, neu modelu perthynasau.
[[Ystadegaeth gymwysiedig]] yw'r uchod yn y bôn. O gymharu, mae [[ystadegaeth haniaethol]] yn is-ddisgybliaeth fathemategol sy'n defnyddio [[tebygolrwydd]] a [[dadansoddi]] i roi sylfaen theoretig cadarn i ystadegaeth.
 
[[Ystadegaeth gymwysiedig]] yw'r uchod yn y bôn. O gymharu, mae [[ystadegaeth haniaethol]] yn is-ddisgybliaeth fathemategol sy'n defnyddio [[tebygolrwydd]] a [[dadansoddi]] i roi sylfaen theoretig, cadarngadarn i ystadegaeth.
 
== Gweler hefyd ==

Llywio