Persli: Gwahaniaeth rhwng fersiynau

Oddi ar Wicipedia
Cynnwys wedi'i ddileu Cynnwys wedi'i ychwanegu
Dim crynodeb golygu
B robot yn ychwanegu: sc:Pedrusìmula
Llinell 33: Llinell 33:
[[Categori:Perlysiau]]
[[Categori:Perlysiau]]
[[Categori:Planhigion blodeuol]]
[[Categori:Planhigion blodeuol]]




[[ar:بقدونس]]
[[ar:بقدونس]]
[[bg:Магданоз]]
[[bs:Peršun]]
[[bs:Peršun]]
[[bg:Магданоз]]
[[ca:Julivert]]
[[ca:Julivert]]
[[cs:Petržel]]
[[cs:Petržel]]
[[da:Persille]]
[[da:Persille]]
[[pdc:Pederli]]
[[de:Petersilie]]
[[de:Petersilie]]
[[et:Aedpetersell]]
[[el:Μαϊντανός]]
[[el:Μαϊντανός]]
[[en:Parsley]]
[[en:Parsley]]
[[es:Petroselinum crispum]]
[[eo:Petroselo]]
[[eo:Petroselo]]
[[es:Petroselinum crispum]]
[[et:Aedpetersell]]
[[fa:جعفری (گیاه)]]
[[fa:جعفری (گیاه)]]
[[fi:Persilja]]
[[fr:Persil]]
[[fr:Persil]]
[[gl:Perexil]]
[[gl:Perexil]]
[[ko:파슬리]]
[[id:Peterseli]]
[[it:Petroselinum crispum]]
[[he:פטרוזיליה]]
[[he:פטרוזיליה]]
[[ht:Pèsi]]
[[ht:Pèsi]]
[[hu:Petrezselyem]]
[[id:Peterseli]]
[[it:Petroselinum crispum]]
[[ja:パセリ]]
[[ko:파슬리]]
[[la:Petroselinum]]
[[la:Petroselinum]]
[[lt:Petražolė]]
[[lt:Petražolė]]
[[hu:Petrezselyem]]
[[mk:Магдонос]]
[[mk:Магдонос]]
[[ms:Pokok Pasli]]
[[ms:Pokok Pasli]]
[[nap:Petrusino]]
[[nl:Peterselie]]
[[nl:Peterselie]]
[[ja:パセリ]]
[[nap:Petrusino]]
[[no:Persille]]
[[nn:Persille]]
[[nn:Persille]]
[[no:Persille]]
[[oc:Jolverd]]
[[oc:Jolverd]]
[[pdc:Pederli]]
[[pl:Pietruszka zwyczajna]]
[[pl:Pietruszka zwyczajna]]
[[pt:Salsa (planta)]]
[[pt:Salsa (planta)]]
[[ro:Pătrunjel]]
[[qu:Qhurita]]
[[qu:Qhurita]]
[[ro:Pătrunjel]]
[[ru:Петрушка (растение)]]
[[ru:Петрушка (растение)]]
[[sco:Persel]]
[[sc:Pedrusìmula]]
[[scn:Petroselinum hortense]]
[[scn:Petroselinum hortense]]
[[sco:Persel]]
[[simple:Parsley]]
[[simple:Parsley]]
[[sk:Petržlen záhradný]]
[[sk:Petržlen záhradný]]
[[sl:Navadni peteršilj]]
[[sl:Navadni peteršilj]]
[[sr:Першун]]
[[sr:Першун]]
[[fi:Persilja]]
[[sv:Persilja]]
[[sv:Persilja]]
[[vi:Mùi tây]]
[[tr:Maydanoz]]
[[tr:Maydanoz]]
[[uk:Петрушка]]
[[uk:Петрушка]]
[[vec:Parsémoło]]
[[vec:Parsémoło]]
[[vi:Mùi tây]]
[[vls:Perselle]]
[[vls:Perselle]]
[[yi:פעטרישקע]]
[[yi:פעטרישקע]]

Fersiwn yn ôl 09:13, 20 Mai 2009

Llun botanegol o'r planhigyn Persli

Perlysieuyn blodeuol, defnyddiol iawn yn y gegin yw'r Persli neu'r Perllys (Lladin: Petroselinum Crispum; Saesneg: Parsley) ac fe'i tyfir mewn gerddi i roi blas ar fwyd. Ond mae iddo ei beryglon hefyd. Mae ei flas yn eitha tebyg i flas llysiau'r bara (Sa: coriander), ond nad yw cweit mor gryf.

Gwahanol fathau

Ceir dau fath cyffredin: y ddeilen gyrliog a drafodir yn yr erthygl hon a'r ddeilen llyfn, fflat (Lladin: Petroselinum neapolitanum) sydd â blas cryfach oherwydd fod mwy o'r olew apiol ynddo.[1] Ond tyfu'r math cyrliog mae llawer o arddwyr, gan ei fod yn fwy anhebyg i'r cegid (Sa: hemlock).

Math arall sy'n gyffredin drwy Ewrop ac UDA yw'r 'Perllys gwreiddiog' sy'n cael ei dyfu'n unswydd am ei wreiddyn - sy'n edrych yn debyg iawn i panas.

Planhigyn cynorthwyol

(Saesneg: Companion plant). Mae'r perllys yn cael ei blannu'n aml, nid er mwyn ei fwyta, ond oherwydd ei fod yn atynnu gwenyn i'r ardd. Mae e felly'n cynorthwyo planhigion eraill. Er enghraifft, mae'n cael ei blannu ger planhigion tomato er mwyn dennu'r wenynen feirch, er mwyn iddi hithau ladd 'siani fachog y tomato' (Sa: tomato hornworms) sy'n gloddesta ar neithdar y planhigyn perllys. Yn ai, mae'r perllys yn creu arogl cryf iawn sy'n cuddio arogl y planhigyn tomato, ac felly mae hwnnw'n cael llonydd.

Rhinweddau meddygol

Dywedir fod y gwreiddiau'n cynnwys mwy o ddaioni na'r dail. Mae'r persli'n llawn o Fitamin C, Fitamin A a mwynau gwerthfawr sy'n lleddfu problemau yn yr arennau a'r bledren. Gellir gwasgu'r dail a'r gwreiddiau er mwyn defnyddio'r olew i ladd llau pen.[2] [3]

Gofal: dylai merched beichiog beidio bwyta perllys rhag iddynt gael problemau gyda'r arennau.

Cyfeiriadau

  1. [Gerddi Osage: persli
  2. Llysiau Rhinweddol gan Ann Jenkins, cyhoeddwyd gan Wasg Gomer, 1982.
  3. Gwefan Saesneg 'Gardens Ablaze'

Gweler hefyd

Dolennau allanol

Eginyn erthygl sydd uchod am blanhigyn. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato