Y gwahaniaeth rhwng diwygiadau o "Brychan"

Jump to navigation Jump to search
Lleihawyd o 3 beit ,  4 o flynyddoedd yn ôl
B
cywiro man gangymeriadau
No edit summary
Tagiau: 2017 source edit
B (cywiro man gangymeriadau)
{{iaith}}
[[Delwedd:Brychan (straightened) Eglwys Aberhonddu (Brecon, Wales) 02.jpg|bawd|190px|Brychan ar ffenetrffenestr yn y Gadeirlan, Aberhonddu.]]
:''Erthygl am y sant yw hon. Am y bardd o'r 19eg ganrif gweler [[John Davies (Brychan)]].''
 
Pennaeth a [[sant]] oedd '''Brychan''' (fl. [[5g]]),a rhoddodd ei enw iii [[teyrnas Brycheiniog|Frycheiniog]] (yn ne-ddwyrain [[canolbarth Cymru]]) Fel sant dydd ei ŵyl yw [[5 Ebrill]].
 
==Bywgraffiad==
Priododd Marchell ach Tewdrig pennaeth Llanfaes Hi oedd yn pia Garthmadrun,.<ref name=":0" /> a priododdâ Anlach ap Coronac mab pennaeth Gwyddelig ar yr amod y byddai eu plant yn cael eu magu ar ei thir hi. Marchell oedd yn perchen Garth Madryn. [[Garthmadrun|Cwrddodd ei rhieni Brychan yn Iwerddon ar ôl i'w fam fynd yno i ddianc rhag gaeaf arbennig o oer]]. . GanedGanwyd Brychan, eu hunig plentyn yng Ngarthmadrun, Ar ol iMarchelli Marchell farw etifeddodd Brychan ei thiroedd i'w drosglwyddo i'w ferched.
 
Furffwyd Brycheiniog fel cyngrhair rhwng rhai o feibion Brychan er diogelwch rhag llwthau eraill.<ref name=":0" />
Roedd Brychan yn dad i bedwar ar hugain o ferched a tua 11 o feibion yn ôl y Cognatio de Brychan a ysgrifennwyd yn y 10fed canrif <ref name=":0" />ond wedi seilio ar dogfennau hyn sydd ymhellach ar goll <ref name=":0">Jones, TT, 1977, The daughters of Brychan, Brycheiniog Cyf.XVII</ref>.Yn y 'Cognatio' enwir ei ferched fel Arianwen, Rhiangar, Gwladys, Gwawr, Gwrgon, Nefydd, Lleian, Marchell, Meleri, Nefyn, Tutglid, Belyau, Ceinwen, Cynheiddon, Ceindrych, Clydai, Dwynwen, Eiluned, Goleudydd, Gwen, Ilud, Tybie, Tudful a Tangwystl. Tyfai'r rhan fwyaf ohonyn nhw i fyny i fod yn seintiau gan sefydlu eglwysi ledled y wlad. Cyfeirir at deulu ("llwyth") Brychan yn y [[Trioedd Ynys Prydain|Trioedd]] fel un o "dri llwyth seintiau Cymru" (ynghyd â theuluoedd [[Caw]] a [[Cunedda|Chunedda]].
 
Enwir nifer o eglwysi, yn y de a'r canolbarth yn bennaf, ar ôl Brychan a'i ddisgynyddion; Bu Brycheiniog yn pwysig yn datblygiad Cristnogaeth Celtaidd <ref name=":1">Davies J, 1990 Hanes Cymru, Penguin</ref>. Disgrifiodd John Davies de-dwyrain Cymru fel "meithrinfa'rEglwysr Eglwys Geltaidd a chroth gweithgarwch a adfywiodd Ewrop." <ref name=":1" />
 
==Gweler hefyd==
1,137

golygiad

Llywio