Y gwahaniaeth rhwng diwygiadau o "Y Cymro"

Jump to navigation Jump to search
Ychwanegwyd 1,335 beit ,  4 o flynyddoedd yn ôl
dim crynodeb golygu
B
==Hanes==
[[Delwedd:First page of 'Y Cymro' for St David's Day (6788943160).jpg|bawd|chwith|Tudalen flaen 'Y Cymro' ar Ddydd Gŵyl Dewi 1954; Geoff Charles]]
Yn 1845 fe gyhoeddwyd papur o'r enw 'Y Cymro' gyntaf, papur eglwysig ei naws gyda thipyn o Saesneg. Cyhoeddwyd y papur yma ym Mangor gan yr argraffydd Edward Williams ond daeth i ben wedi dwy flynedd oherwydd dyledion. Cafodd gartref yn Llundain am flwyddyn gyda John ames (Ioan Meirion) fel golygydd. Symudodd i Dreffynnon am gyfnod rhwng 1851 a 1860 a'i cyhoeddwyd gan William Morris, yna bu yn Ninbych am chwe blynedd. Wedi bwlch o bedair blynedd fe'i ail-gychwynwyd gan [[Isaac Clarke]], Lerpwl (gynt o 'Siop Nain', [[Rhuthun]]) ar 22 Mai 1890 o dan olygyddiaeth [[Isaac Foulkes]] (Llyfrbryf). Yn ystod y cyfnod, cyhoeddodd [[Daniel Owen]] benodau o'i nofel yn y papur.
Yn 1845 fe gyhoeddwyd papur o'r enw 'Y Cymro' gyntaf. Yna, fe'i datblygwyd gan [[Isaac Clarke]], Lerpwl (gynt o 'Siop Nain', [[Rhuthun]]) ar 22 Mai 1890. Yn 1907 y bardd [[T. Gwynn Jones]] oedd y golygydd.<ref>[http://www.rhwydwaitharchifaucymru.info/cgi-bin/anw/fulldesc_nofr?inst_id=42&coll_id=10020&expand= Gweler 'Rhwydwaith Archifau Cymru']</ref>. Cafodd ei ail-lawnsio yn [[Dolgellau|Nolgellau]] yn 1920 gan [[William Evans]].
 
Yn 18451907 femudodd gyhoeddwydy papur oi'r enwWyddgrug 'Yo Cymro'dan gyntaf.olygyddiaeth Yna,y fe'i datblygwyd ganbardd [[IsaacT. ClarkeGwynn Jones]], Lerpwloedd (gynty ogolygydd. 'SiopDaeth Nain',i [[Rhuthun]])ben areto 22rhwng Mai1909 1890.a Yn1914 1907cyn ycael barddcartref [[Tyn Nolgellau. GwynnPapur Jones]]crefyddol ei naws oedd yhwn golygyddo dan olygyddiaeth Evan Williams Evans a daeth i ben yn 1931.<ref>[http://www.rhwydwaitharchifaucymru.info/cgi-bin/anw/fulldesc_nofr?inst_id=42&coll_id=10020&expand= Gweler 'Rhwydwaith Archifau Cymru']</ref>. Cafodd ei ail-lawnsiolansio yn [[Dolgellau|Nolgellau]] yn 1920 gan [[William Evans]].
Prynwyd y papur gan [[Rowland Thomas]] (c.1887-1959), yn Rhagfyr [[1932]] a'i symud i Wrecsam, gyda [[John Tudor Jones (John Eilian)|John Eilian]] yn olygydd. Symudodd i Groesoswallt ac yna i'r Wyddgrug.<ref>''Y Cymro,'' Ionawr 5, 2007</ref>.
=== Oes fodern===
Cychwynnodd oes fodern y papur newydd yn 1932 pan brynwyd y teitl gan [[Rowland Thomas]] (c.1887-1959) o gwmni Woodalls (rhan o Hughes a'i Fab yn Wrecsam). Er nad oedd yn siaradwr Cymraeg, breuddwyd Thomas oedd sefydlu papur newydd Cymraeg. Cyhoeddwyd y rhifyn cyntaf ar [[4 Rhagfyr]] [[1932]], gyda [[John Tudor Jones (John Eilian)|John Eilian]] yn olygydd. Nid oedd y papur yn gwbl llewyrchus i ddechrau ond erbyn 1939 roedd gobaith o wneud elw. Symudwyd y swyddfa i Groesoswallt lle aeth y papur o nerth i nerth o dan olygyddiaeth [[John Roberts Williams]]. Symudwyd eto i'r Wyddgrug pan ddaeth y papur yn ran o gwmni Papurau Newydd Gogledd Cymru.<ref>''Y Cymro,'' Ionawr 5, 2007</ref>.
 
Yn 2003 cyhoeddwyd y byddai fersiwn ddigidol o'r papur ar gael drwy gwmni NewsStand.<ref>{{dyf newyddion|url=http://news.bbc.co.uk/welsh/hi/newsid_3120000/newsid_3127000/3127077.stm|teitl=Cyhoeddi'r Cymro'n ddigidol|cyhoeddwr=BBC Cymru|dyddiad=5 Awst 2003|dyddiadcyrchu=29 Mehefin 2017}}</ref> Yna yn 2004, prynwyd y papur can gwmni y Cambrian News, rhan o grŵp newyddion Tindle, a symudodd y swyddfa i Borthmadog.<ref>{{dyf newyddion|url=http://news.bbc.co.uk/welsh/hi/newsid_4080000/newsid_4082100/4082127.stm|teitl=Golygydd newydd i'r Cymro|cyhoeddwr=BBC Cymru|dyddiad=9 Rhagfyr 2004|dyddiadcyrchu=29 Mehefin 2017}}</ref> Ail-lansiwyd y papur ar newydd wedd yn Nhachwedd 2004.<ref>{{dyf newyddion|url=http://news.bbc.co.uk/welsh/hi/newsid_4010000/newsid_4010900/4010987.stm|teitl=
 
==Golygyddion==
* [[T. Gwynn Jones]] (1907-)
* John Eilian (1932-)
* [[Einion Evans]]
* John Roberts Williams
* J R Lloyd Hughes
* Rob Jones
* [[John Roberts Williams]] (1942-1962)
* Ioan Hughes (Rhagfyr 2004)
* Glyn Griffiths
* RobGwyn Jones
* Llion Griffiths (1966-1988)
* Glyn Evans (1988-1999)
* Robert Henri Jones (1999-2004)
* Ioan Hughes (Rhagfyr 2004-Hydref 2006)
* William H Owen (Hydref 2006)
* Dylan Halliday (2009-)

Llywio