Y gwahaniaeth rhwng diwygiadau o "Mosg Al-Aqsa"

Jump to navigation Jump to search
Lleihawyd o 8 beit ,  4 o flynyddoedd yn ôl
B
→‎top: clean up, replaced: 11eg ganrif → 11g using AWB
B (→‎top: clean up)
B (→‎top: clean up, replaced: 11eg ganrif → 11g using AWB)
Cysegrfan [[Islam]]aidd yn Hen Ddinas [[Jeriwsalem]] yw '''Mosg Al-Aqsa''' neu '''al-Aqsa''' ([[Arabeg]]: المسجد الاقصى, [[IPA]] /æl'mæsʒɪd æl'ɑqsˁɑ/, ''al-Masjid al-Aqsa'' sef "Y Mosg Pellaf"). Mae'r [[mosg]] ei hun yn rhan o'r al-Haram ash-Sharif neu Bryn y Deml (''Temple Mount''), sy'n lle cysegredig i [[Iddewon]] hefyd fel safle tybiedig Teml Jeriwsalem (Teml [[Solomon]]); cyfeirir at y mosg fel "[[Y Gromen ar y Graig]]" weithiau hefyd, er bod y term yn cael ei ddefnyddio yn fwy priodol fel enw am yr al-Haram ash-Sharif ei hun yn ogystal. Mae Mwslemiaid, yn enwedig y Mwslemiaid [[Sunni]], yn ystyried mai al-Aqsa yw'r lle sanctaidd trydydd bwysicaf yn Islam; credant fod y Proffwyd [[Muhammad]] wedi cael ei gludo o'r Mosg Sanctaidd ([[Mosg al-Haram|Masjid al-Haram]]) ym [[Mecca]] i al-Aqsa yn Nhaith y Nos, fel y'i disgrifir yn y [[Coran]]. Yn ôl traddodiadau Islamig, roedd Muhammad a'i ddilynwyr yn gweddio i gyfeiriad al-Aqsa hyd y 17eg fis ar ôl y Hijra, pan newidwyd i weddio i gyfeiriad y [[Ka'aba]] ym Mecca.
 
Codwyd yr adeilad Islamig cyntaf ar y safle tua'r flwyddyn 685 ond mae'r rhan fwyaf o'r adeilad presennol yn dyddio o'r 11eg ganrif11g ymlaen. Codwyd math o gapel gweddi yno gan y [[califf]] Rashidun [[Umar]] tua 685 ond fe'i ailadeiladwyd a'i ehangu gan y califf Ummayad [[Abd al-Malik]] a'i orffen gan ei fab [[al-Walid]] yn 705. Dinistrwyd y mosg yn 746 a chafodd ei ailadeiladu gan y califf Abbasid [[al-Mansur]] yn 754, ac eto gan ei olynydd [[al-Mahdi]] yn 780. Dinistrwyd y rhan helaeth o al-Aqsa gan ddaeargryn arall yn 1033, ond yn 1035 cododd y califf Fatimid [[Ali az-Zahir]] y mosg sy'n sefyll heddiw. Cafywd nifer o ychwanegiadau ar ôl hynny. Pan gipwyd Jeriwsalem gan y [[Croesgadwyr]] yn 1099, cafodd y mosg ei ddefnyddio fel palas ac eglwys ganddynt, ond cafodd ei adfer fel mosg pan gipiodd [[Saladin]] Jeriwsalem. Ychwanegwyd i'r mosg dros y canrifoedd ar ôl hynny. Heddiw, er bod Jeriwsalem dan awdurdod yr Israeliaid, mae'r mosg ei yn aros dan weinyddiaeth y ''waqf'' (math o gyngor Islamaidd) Palesteinaidd.
 
Dan reolau diogelwch presennol llywodraeth [[Israel]], dim ond [[Palesteiniaid]] ac [[Arabiaid]] dros 50 oed sy'n medru fynd i al-Aqsa, ac mae'r penderfyniad hynny wedi ychwanegu at anniddigrwydd Mwslemiaid yn Israel ei hun ac ar y [[Lan Orllewinol]].
450,625

golygiad

Llywio