Y gwahaniaeth rhwng diwygiadau o "Ferrando II, brenin Aragón"

Jump to navigation Jump to search
Ferdinand
B (manion)
Tagiau: 2017 source edit
(Ferdinand)
Tagiau: Golygiad drwy declyn symudol Golygiad ar declun symudol Advanced mobile edit
{{Person | fetchwikidata=ALL | onlysourced=yes | dateformat = dmy | image = Michel Sittow 004.jpg | caption = Portread o Ferrando gan Michel Sittow. }}
Teyrn o [[Tŷ Trastámara|Dŷ Trastámara]] oedd '''Ferrando''' ([[Aragoneg]]: Ferrando; [[Catalaneg]]: Ferran; [[Basgeg]]: Errando neu Fernando; [[Eidaleg]]: Ferdinando; [[Sbaeneg]]: Fernando; [[10 Mawrth]] [[1452]] – [[23 Ionawr]] [[1516]]) a fu'n [[Brenin Aragón|Frenin Aragón]] dan yr enw '''Ferrando II''' o 1479 hyd at ei farwolaeth, yn [[Brenin Castilla a León|Frenin Castilla a León]], drwy ei briodas i Isabel I, dan yr enw '''Fernando V''' o 1475 i 1504, yn [[Brenin Napoli|Frenin Napoli]] dan yr enw '''Ferdinando III''' o 1504 hyd at ei farwolaeth, ac yn [[Brenin Sisili|Frenin Sisili]] dan yr enw '''Ferdinando II''' o 1468 hyd at ei farwolaeth, ac yn [[Brenin Navarra|Frenin Navarra]] dan yr enw '''Fernando I''' o 1513 hyd at ei farwolaeth. Yn yr ieithoedd [[Ffrangeg]], [[Almaeneg]], a [[Saesneg]] fe'i adwaenir gan yr enw Ferdinand.
 
Ganed yn Sos, [[Teyrnas Aragón]], yn fab i'r Tywysog Chuan – mab [[Ferrando I, brenin Aragón|y Brenin Ferrando I]] – a'i ail wraig Juana Enríquez, gor-or-wyres [[Alfonso XI, brenin Castilla]]. Bu Chuan yn Frenin Navarra drwy etifeddiaeth ei wraig gyntaf, y Frenhines Blanche I, a fu farw ym 1441. Brawd hŷn Chuan oedd [[Alfonso V, brenin Aragón]], a gwasanaethodd Chuan yn is-gadfridog yn Aragón tra'r oedd Alfonso yn treulio'r rhan fwyaf o'i deyrnasiad yn yr Eidal. Esgynnodd Chuan II i goron Aragón yn sgil marwolaeth Alfonso V ym 1458. Wedi cyfnod o olyniaeth ansicr, ym 1461 enwodd Chuan ei fab Ferrando yn etifedd eglur i'w holl deyrnasoedd a thiroedd. Cyfarwyddwyd ei addysg yn drylwyr gan ei dad er mwyn ei dreiddio yn syniadaeth [[dyneiddiaeth y Dadeni|y dyneiddwyr]] a'i hyfforddi wrth wleidydda a milwra. Ysgrifennodd Chuan draethodau ar bwnc gwladweinyddiaeth at ei fab, a rhodd iddo brofiad o lywodraethu pan oedd yn llanc. Er nad oedd yn fyfyriwr astud, roedd yn hoff o gerddoriaeth leisiol ac offerynnol ac yn noddi'r celfyddydau. Brwydrodd Ferrando ym myddin Aragón yn ystod [[Rhyfel Cartref Catalwnia]] (1462–72); bu Jean II, Dug Lorraine, yn drech na Ferrando yn Viladamat yn Hydref 1466, ond cafodd Ferrando fuddugoliaeth yn Berga ym Medi 1468. Dyrchafwyd Ferrando gan ei dad yn Frenin Sisili yn 16 oed, ym 1468, er mwyn gwella'r siawns o gael ei dderbyn gan lys brenhinol Castilla.<ref name=Britannica/>
69,590

golygiad

Llywio