Y gwahaniaeth rhwng diwygiadau o "Uwch Gynghrair Gweriniaeth Iwerddon"

Jump to navigation Jump to search
wedi ddechrau tacluso
(wedi ddechrau tacluso)
}}
 
'''Uwch Adran Uwch GynghrairCynghrair Iwerddon''' ([[Saesneg]]: '''League of Ireland Premier Division'''; [[Gwyddeleg]]: ''Cymroinn Sraith na Iwerddon'') yw rheng uchaf [[pêl-droed]] ar lefel clwb yng [[Gweriniaeth Iwerddon|Ngweriniaeth Iwerddon]]. Mae'n cynnwys deg clwb ac mae'r tymor yn dechrau ym mis Mawrth ac yn gorffen ym mis Hydref, gyda phob clwb yn chwarae 36 gêm (pedair gwaith gydayn erbyn phob cystadleuyddtîm arall). Fe’i cynhelir yn ystod misoedd yr haf er mwyn peidio â chyd-fynddaro ag [[Uwch Gynghrair Lloegr]], pencampwriaethcystadleuaeth sy’n denu sylw cefnogwyr yn Iwerddon. Mae enillwyr yr Uwch GynghrairAdran yn chwarae yn rownd rhagbrofol [[Cynghrair y Pencampwyr UEFA]], tra bod y tîm ar waeldwaelod y Gynghrairadran yn disgyn i Adran Gyntaf yrCymdeithas FAIBêl-droed Gweriniaeth Iwerddon, sef yr (ail adran)reng. Ar hyn o bryd mae'r gystadleuaethUwch Adran yn cael ei noddi gan Airtricity, a dyna pam mae'r twrnamaint hefyd yn cael ei alw'n '''Airtricity Premier Division'''. Fe'i gelwid yn flaenorol yn Eircom Premier Division, rhwng 2000 a 2008.
 
Er 1921, mae cyfanswm o 19 clwb wedi cael eu coroni’n bencampwyr Cynghrair Pêl-droed Iwerddon. Clwb Pêl-droed Derry City yw'r unig glwb sydd wedi lleoli y tu allan i ffinffiniau [[Gweriniaeth Iwerddon]].
 
Crëwyd y twrnamaintgystadleuaeth ym 1921 fel cynghrair o wyth tîm, ond dros amser mae wedi ehangu i bencampwriaeth o 20 clwb wedi'i rannu'n ddau gategori: Adran10 Gyntaftîm oyn 10 tîmyr (Uwch Adran) aca Ail10 hefydyn o 10yr (Adran Gyntaf). Roedd pob tîm yn perthyn i [[Gwladwriaeth Rydd Iwerddon|Wladwriaeth Rydd Iwerddon]] yn dilyn annibyniaeth ac yna [[Rhyfel Cartref Iwerddon]] a rhannu'r ynys.
 
ErErs 2006 mae [[Cymdeithas Bêl-droed Gweriniaeth Iwerddon]] sydd wedi bod yn gyfrifol am y sefydliad. Yn flaenorol y clybiau a gymerodd ran oedd â gofal am y twrnamaintgystadleuaeth, ond gorfododd problemau ariannol timau i'r Gymdeithas gymryd rheolaeth o'r bencampwriaethdrosti. ArYm hynmis oMedi bryd2020, mae'rroedd systemyr Uwch Adran yn safley 4040fed safle ymhlith y 55 cynghrair genedlaethol sy'n rhan o [[UEFA]].
 
Y tîm sydd wedi ennill gynghrair y nifer fwyaf o gynghreiriauweithiau yw [[Shamrock Rovers F.C.]], gyda 17 tlws, tra maia'r unig glwb sydd wedi cymryd rhan ym mhob rhifyn o'r gynghrairtymor yw Bohemians FC. Yn ogystal â thimau Gwyddeligo'r Weriniaeth mae'r twrnamaint yn cynnwys clwb o Ogledd Iwerddon, Derry City FC, a ddaeth i mewn i'r system y gynghrair ym 1985.
 
==Hanes==
[[File:Brandon Miele.jpg|thumb|250px|de|Brandon Miele o Shamrock Rovers, tîm fwyaf llwyddiannus y Gynghrair, 2016]]
Sefydlwyd Cynghrair Iwerddon ym 1921 fel "Cynghrair y Wladwriaeth Rydd". Erbyn hynny roedd y bencampwriaeth yn cynnwys wyth tîm o [[Dulyn|Ddulyn]], a'r pencampwr cyntaf oedd St James's Gate FC. Dros y blynyddoedd ehangodd y bencampwriaeth i glybiaugynnwys clybiau eraill yn nhiriogaeth Iwerddon, a chafodd ei dominyddu gan dri thîm o Ddulyn: Shamrock Rovers FC, Bohemian FC a Shelbourne FC. Y tîm cyntaf a enillodd y gynghrair ac nad oedd yn perthyn io'r brifddinas oedd Dundalk FC, yn nhymor 1932-33.
 
Yn y degawdau diweddarach enillodd y twrnamaint boblogrwydd gyda chefnogwyr, gyda llwyddiannau clybiau fel St Patrick's Athletic FC, Cork United FC a Waterford United FC yn y 1960au. Arweiniodd ehangu timau newydd at greu ail adran ym 1985, a ffurfiwyd gan glybiau â chyllideb lawer llai. Hefyd cafwyd mynediad dadleuol Derry City FC, tîm o Ogledd Iwerddon, i bencampwriaeth Iwerddon gyda chymorth UEFA a [[Cymdeithas Bêl-droed Gogledd Iwerddon|Chymdeithas Bêl-droed Gogledd Iwerddon]].<ref name=History>[https://web.archive.org/web/20090514064245/http://www.derrycityfc.net/cityweb/Article-History/derry-city-fc-a-concise-history.html Derry City FC - Una historia concisa]. ''CityWeb'', 2006. Consultado el [[30 de abril]] de [[2007]].</ref> Yn yr 1980au, enillodd Shamrock Rovers FC bedair pencampwriaeth gynghrair yn olynol tan 1987 a daeth yn bwerdy mwyaf mewn pêl-droed cenedlaethol.
6,765

golygiad

Llywio